REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

21 dodatkowych dni wolnych od pracy dla tej grupy pracowników. Czas pracy i prawo do dodatkowego urlopu dla osób niepełnosprawnych 2024 i 2025

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
niepełnosprawny pracownik, dodatkowy urlop, czas pracy, prawo pracy
21 dodatkowych dni wolnych od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia dla pracowników z niepełnosprawnością
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Pracownikom z niepełnosprawnością – w zależności od stopnia tej niepełnosprawności – przysługuje szereg dodatkowych uprawnień związanych z czasem pracy. Ile godzin pracuje pracownik z orzeczeniem? Ile dni urlopu ma osoba niepełnosprawna? Czy osoba z orzeczeniem o niepełnosprawności może pracować w nadgodzinach lub w porze nocnej?
rozwiń >

Czas pracy osoby z niepełnosprawnością w stopniu lekkim

Do lekkiego stopnia niepełnosprawności, zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, mogą zakwalifikować osobę, która:

REKLAMA

  • ma naruszoną sprawności organizmu na poziomie powodującym istotne obniżenie u niej zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną (może np. pracować tylko na pół etatu) lub

  • do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje pomocy takich urządzeń, jak np. proteza lub implant ślimakowy. 

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 44) (dalej u.r.z.s.n.) – czas pracy takiej osoby, nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Oznacza to, że pracodawca nie może w taki sposób ukształtować czasu pracy osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności, żeby pracowała np. przez 5 dni w tygodniu, spośród których, w niektórych dniach pracowałaby mniej niż 8 godzin, a w innych więcej. Niedopuszczalnym byłaby również praca przez np. 4 dni w tygodniu, po 10 godzin dziennie. 

Czas pracy osoby z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym lub znacznym

Osoba o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, czyli osoba, która:

  • ma naruszoną sprawność organizmu na poziomie powodującym potrzebę przystosowania stanowiska pracy do jej schorzenia lub

  • potrzebuje czasowej lub częściowej pomocy innych osób w codziennym funkcjonowaniu, 

jak również osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności, czyli osoba, która:

  • ma naruszoną sprawność organizmu na poziomie powodującym potrzebę przystosowania stanowiska pracy do jej schorzenia oraz

  • w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, potrzebuje stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w codziennym funkcjonowaniu,

może pracować nie więcej niż 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Analogicznie jak w przypadku osoby z niepełnosprawnością w stopniu lekkim – i w tym przypadku, muszą być zachowane obie normy czasu pracy jednocześnie (tj. zarówno norma dobowa, jak i tygodniowa). 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ponadto, nawet za dobrowolną zgodą niepełnosprawnego pracownika – strony stosunku pracy, nie mogą uzgodnić w umowie o pracę, czasu pracy przekraczającego 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Przepis art. 15 ust. 2 u.r.z.s.n., z którego wynika powyższa zasada, ma bowiem charakter jednostronnie bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że strony stosunku pracy mogą uzgodnić korzystniejsze dla niepełnosprawnego pracownika warunki zatrudnienia, nie mogą natomiast uzgodnić warunków mniej korzystnych – czyli w tym przypadku – dłuższych norm czasu pracy, niż wynikające z bezwzględnie obowiązującego art. 15 ust. 2 u.r.z.s.n. (zob. wyrok SN z dnia 3.08.201 r., sygn. akt I PK 18/15).

Jeżeli jednak, doszłoby do ustalenia w umowie o pracę czasu pracy niepełnosprawnego pracownika przekraczającego powyższe normy – zakaz pracy powyżej 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo, nie pozbawiłby go prawa do wynagrodzenia za każdą przepracowaną godzinę ponad powyższy wymiar oraz dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (zob. wyrok SN z dnia 6.07.2005 r., sygn. akt III PK 51/05). 

Jedynymi wyjątkami, w których osoba niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym lub znacznym, mogłaby pracować w takim samym wymiarze czasu pracy jak osoby zdrowe (tj. maksymalnie 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy), są następujące okoliczności:

  1. zatrudnienie osoby niepełnosprawnej przy pilnowaniu oraz

  2. wyrażenie na to zgody, na wniosek osoby niepełnosprawnej, przez lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne pracowników lub lekarza sprawującego opiekę nad tą osobą. 

Czy osoba niepełnosprawna może pracować w nadgodzinach i w nocy?

Osoby niepełnosprawne – niezależnie od stopnia niepełnosprawności – co do zasady, nie mogą pracować ani w godzinach nadliczbowych, ani w porze nocnej

Jedynymi wyjątkami od powyższej reguły – analogicznie jak w przypadku wymiaru czasu osób niepełnosprawnych – w przypadku których, osoba niepełnosprawna mogłaby pracować w nadgodzinach i w nocy, są:

  1. zatrudnienie jej przy pilnowaniu oraz

  2. wyrażenie na to zgody, na jej wniosek, przez lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne pracowników lub lekarza sprawującego nad nią opiekę. 

W kwestii prac w godzinach nocnych – warto również nadmienić, że zgodnie z kodeksem pracy, pora nocna obejmuje co najmniej 8 godzin w przedziale czasowym pomiędzy godziną 21 a 7 rano. Dokładnego określenia godzin pory nocnej, obowiązującej u danego pracodawcy, należy poszukiwać w regulaminie pracy, układzie zbiorowym pracy lub w wydanym, w tym przedmiocie, obwieszczeniu pracodawcy (jeżeli nie jest on obowiązany do ustalenia regulaminu pracy ani nie jest objęty układem zbiorowym pracy). Ostatecznie – dokładny przedział godzin pory nocnej, powinien również znaleźć się w informacji, którą pracodawca zobowiązany jest przekazać pracownikowi nie później niż w terminie 7 dni od dopuszczenia go do pracy. W przypadku niedoprecyzowania przez pracodawcę godzin obowiązywania pory nocnej w żadnym z powyższych dokumentów – przyjmuje się, że obejmuje ona całe 10 godzin w przedziale czasowym od godz. 21 do godz. 7.

Od której godziny może pracować osoba niepełnosprawna?

Dzień pracy osoby niepełnosprawnej, zgodnie z kodeksową definicją pory nocnej, może zatem rozpoczynać się o godz. 7 rano, chyba, że pracodawca określi odmienny (niż godz. 21-7) przedział co najmniej 8 godzin pory nocnej. O wcześniejszej godzinie, może również rozpoczynać pracę osoba niepełnosprawna zatrudniona przy pilnowaniu lub której, na pracę w odmiennych godzinach, wyraził zgodę lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub lekarz sprawujący nad nią opiekę. 

Dodatkowy urlop dla osoby niepełnosprawnej

Pracownikom posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym lub znacznym, przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku. Urlop ten, nie przysługuje zatem pracownikom z niepełnosprawnością w stopniu lekkim. 

Po raz pierwszy, prawo do powyższego urlopu, pracownik nabywa po przepracowaniu jednego roku, licząc od następnego dnia po dniu wydania orzeczenia o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Dla ustalenia prawa do dodatkowego urlopu, okres jednego roku pracy od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, nie musi mieć miejsca u jednego pracodawcy. Co więcej – w przypadku braku ciągłości zatrudnienia u różnych pracodawców – sumuje się wszystkie okresy pracy.

Jedynym przypadkiem, w którym dodatkowy urlop nie przysługuje, jest posiadanie przez osobę niepełnosprawną uprawnienia do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych w roku. Urlop w wymiarze 26 dni kalendarzowych w roku, uzyskuje się po 10 latach pracy. W wymiarze jeszcze wyższym, posiadają go natomiast pracownicy uprawnieni do tego na podstawie odrębnych przepisów – np. prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 36 dni roboczych w roku, przysługuje nauczycielom akademickim. Nauczycielowi akademickiemu posiadającemu orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym lub znacznym – dodatkowe 10 dni urlopu z u.r.z.s.n., nie będzie już zatem przysługiwać. 

Dodatkowe dni zwolnienia od pracy dla osoby niepełnosprawnej

Osobie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przysługuje ponadto:

  • 21 dni roboczych dodatkowego zwolnienia od pracy w roku w celu uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, na który może skierować ją lekarz, pod którego opieką się znajduje oraz

  • nieograniczona żadnym limitem dodatkowa pula dni zwolnienia od pracy w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy.

Za czas powyższych zwolnień od pracy, niepełnosprawny pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, które oblicza się jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Podstawą do wypłaty wynagrodzenia za czas zwolnienia celem uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, jest przedłożony pracodawcy dokument, który potwierdza pobyt na turnusie, wystawiony przez jego organizatora.

Ustawodawca wprowadził ponadto ograniczenie w zakresie łącznego wymiaru dodatkowych dni wolnych od pracy, przysługujących osobom niepełnosprawnym w danym roku kalendarzowym, zgodnie z którym – łączny wymiar dodatkowego urlopu wypoczynkowego i zwolnienia od pracy w celu uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjny, nie może przekroczyć 21 dni roboczych w roku. Jeżeli więc, osoba niepełnosprawna wykorzysta w danym roku 10 dodatkowych dni urlopu wypoczynkowego – płatnych dni zwolnienia od pracy, które może „przeznaczyć” na udział w turnusie rehabilitacyjnym, pozostanie jej już tylko 11. 

Dodatkowa przerwa w pracy

Ostatecznie, w zakresie dodatkowych uprawnień związanych z czasem pracy – wszystkim osobom niepełnosprawnym, przysługuje jeszcze dodatkowa, wliczana do czasu pracy, 15-minutowa przerwa w pracy na wypoczynek lub gimnastykę usprawniającą. 

Od kiedy niepełnosprawnemu pracownikowi przysługują szczególne uprawnienia związane z czasem pracy?

Wszystkie powyższe uprawnienia, przysługują niepełnosprawnemu pracownikowi począwszy od dnia przedstawienia przez niego pracodawcy orzeczenia potwierdzającego jego niepełnosprawność.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 44)

  • Ustawa z dnia 26.06.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1465)

  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22.05.2003 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania zwolnień od pracy osobom o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym (Dz.U. z 2003 r., nr 100, poz. 927)

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Trump ogłasza cła. Co na to Europa? [Eksperci]

Donald Trump ogłasza cła na Europę - rekordowy pakiet finansowych zobowiązań obejmuje hurtowo wszystkie kraje Unii Europejskiej. Czy cła dotkną Polskę? Czego najbardziej obawiają się eksperci?

SN: ZUS przegrywa sprawę o pominięcie 2-3 lat służby wojskowej do emerytury

Wydawało się, że to będzie archiwalny problem prawny – kilka lat służby wojskowej w czasach PRL pomijanych przy ustalaniu emerytury przez ZUS. To jednak wciąż aktualna sprawa, o czym świadczy to, że wciąż zajmują się nim sądy. Z ZUSem skutecznie spierają się byli żołnierze, którzy służyli w wojsku np. w latach 80-tych, a ZUS pomija ten okres w wyliczeniach emerytalnych. Np. ZUS uważa, że do czasu pracy w szczególnych warunkach nie zalicza się okresu zasadniczej służby wojskowej np. w 1983 r.

Mam długi. Jak z nich wyjść? Co robić? [PORADNIK]

Mam długi. Jak z nich wyjść? Co robić? - to częste pytania zadawane na forum w Internecie. Po pierwsze, należy zaprzestać zaciągania kolejnych zobowiązań. Co dalej? Oto poradnik, który pokazuje jak krok po kroku wyjść z długów. Zawiera wszystko, co należy widzieć o oddłużaniu.

Sprawdź uprawnienia kierowcy. Nowa usługa w aplikacji mObywatel

W aplikacji mObywatel można już sprawdzić uprawnienia kierowcy. Wystarczy wpisać imię, nazwisko oraz numer blankietu dokumentu, aby uzyskać możliwość weryfikacji danych każdego kierowcy i statusu jego prawa jazdy, tymczasowego prawa jazdy oraz pozwolenia na kierowanie tramwajem.

REKLAMA

Opłaty za pobyt w DPS. Współpraca z MOPS ma znaczenie [Kryteria 2025]

W kontekście opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej sporo mówi się o kryteriach dochodowych i kręgu osób zobowiązanych. Nie każdy jednak pamięta, iż na zakres tej opłaty wpływa również wywiad środowiskowy. Dlaczego?

Sąd Apelacyjny unieważnił umowę kredytu złotówkowego (prawomocnie). Jakie były powody? Analiza radcy prawnego

Jeśli w pierwszej i drugiej dekadzie XXI wieku prawie każdy mógł powiedzieć, że kojarzy kogoś znajomego, kto wyjechał za granicę ze względu na exodus migracyjny, to zakładam, że już w trzeciej dekadzie prawie każdy będzie kojarzył kogoś, kto unieważnił swoją umowę z bankiem. I to nie tylko tę waloryzowaną kursem waluty obcej. Unieważnianie kredytów i pożyczek stanie się sportem narodowym Polaków, takim jak jest nim teraz grillowanie.

Ile naprawdę zarabia przeciętny Polak? Duże różnice różnice płacowe ze względu na płeć i wiek

Znamy już najnowsze dane o wynagrodzeniach za październik 2024 roku. GUS podał, że przeciętne wynagrodzenie wyniosło 8363,69 zł brutto, ale mediana była o 18% niższa i wyniosła 6856,75 zł. Dysproporcje te wskazują na duże rozwarstwienie płacowe, szczególnie widoczne w zależności od płci, wieku, branży oraz wielkości firmy. Sprawdź, co kryje się za tymi liczbami.

Już niebawem gminy będą mogły zablokować budowę tysięcy domów, a rolnicy – pomimo posiadania znacznych areałów – będą zmuszani do zakupu działek na terenach wyznaczonych pod zabudowę. Zmiana ważnego terminu w ramach reformy systemu planowania przestrzennego

To, że już niebawem miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne z uchwalanymi przez gminy planami ogólnymi, a tym samym – gminy będą mogły uniemożliwić właścicielowi nieruchomości np. budowę domu na działce, która w ww. planie ogólnym zostanie zlokalizowana w strefie objętej zakazem zabudowy – jest nieuniknione, ponieważ ustawa wprowadzająca reformę systemu planowania przestrzennego już obowiązuje. Aktualnie rozchodzi się jednak o termin, do którego samorządy mają obowiązek opracowania ww. planów ogólnych, który rząd chce o pół roku wydłużyć, tj. do 1 lipca 2026 r. Ww. reformy obawiają się zwłaszcza rolnicy, którzy – w przypadku ustalenia na będących w ich posiadaniu terenach rolnych tzw. stref otwartych z zakazem zabudowy – celem budowy domu, pomimo posiadania znacznych areałów ziemi, będą zmuszani do zakupu działek na terenach wyznaczonych pod zabudowę.

REKLAMA

Wielkie zmiany w dowodach osobistych. Milionom Polaków grozi za to kilka tysięcy kary

Mamy czas wielkiej wymiany dowodów osobistych. Wedla danych resortu cyfryzacji, po nowy dokument w tym roku musi się zgłosić blisko 3,5 miliona Polaków. Co z tymi, którzy się będą ociągać i tego nie zrobią? Grozi im za to kara grzywny. Jak wysoka? Nawet 5 tysięcy złotych. 

Po co raz na 7 lat przepuszczać osoby niepełnosprawne ze stałym orzeczeniem przez specjalistów w WZON?

Tak pyta nasza czytelniczka. I argumentuje „Skoro niektóre osoby niepełnosprawne mają orzeczenia na stałe z MZON lub ZUS, bo ich schorzenia nie rokują poprawy, to po co zasadnym jest "przepuszczanie" ich co 7 lat przez "specjalistów" WZON? Moim zdaniem chyba tylko po to, by tysiące osób oceniających miały nadal zapewnioną pracę. Może i ona niewdzięczna, ale chyba nie aż taka zła, skoro są chętni...

REKLAMA