Kategorie

Prewencyjne badanie trzeźwości

Aleksandra Pajewska
Prewencyjne badanie trzeźwości to uprawnienie przysługujące pracodawcy. /Fot. Fotolia
Prewencyjne badanie trzeźwości to uprawnienie przysługujące pracodawcy w sytuacji zaistnienia uzasadnionego podejrzenia, że pracownik przystępuje do pracy w stanie nietrzeźwości lub w jej trakcie spożywa alkohol. Do dokonania badania trzeźwości niezbędne jest wezwanie organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego, np. policji. Pozytywny wynik badania może stanowić podstawę rozwiązania stosunku pracy.

Ustawa z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewiduje możliwość zastosowania prewencyjnej procedury sprawdzającej trzeźwość zatrudnionego.

Przesłanką wszczęcia takiego postępowania jest uzasadnione podejrzenie, że zatrudniony przystąpił do pracy w stanie nietrzeźwym lub spożywał alkohol w trakcie wykonywania obowiązków. Podstawą tego przypuszczenia mogą być charakterystyczne objawy, takie jak: zapach alkoholu, zaburzenia mowy czy ruchu.  Musi to dotyczyć konkretnej osoby. Niedopuszczalne jest więc przeprowadzanie rutynowej kontroli trzeźwości wszystkich zatrudnionych. Wystąpienie uzasadnionego podejrzenia stwarza konieczność formalnego odsunięcia pracownika od pracy. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z 11 lutego 2000 r. (sygn. II UKN 401/99) wydanie polecenia zaprzestania pracy takiemu pracownikowi, nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy. Może być sformułowane ustnie.

Prewencyjne badanie trzeźwości może dotyczyć tylko konkretnego pracownika. Niedopuszczalne jest stosowanie tej procedury rutynowo, wobec wszystkich zatrudnionych.

Badanie może odbyć się na żądanie kierownika zakładu ale także na żądanie samego zainteresowanego pracownika. Warto podkreślić, że pracodawca nie jest podmiotem uprawnionym do dokonania badania. Uprawnienie to przysługuje organowi powołanemu do ochrony porządku publicznego, czyli np. policjantowi. Pracodawca zobowiązany jest więc do zawiadomienia i wezwania odpowiedniej służby. Stwierdzenia stanu spożycia alkoholu dokonuje się na podstawie badania próbki krwi lub stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu (badanie alkomatem). Z przebiegu testu należy sporządzić pisemny protokół. Powinien on zawierać wzmiankę o okolicznościach uzasadniających zaistnienie obawy, co do stanu trzeźwości pracownika. Dla celów dowodowych pracodawca powinien zagwarantować by w badaniu brała udział osoba trzecia, w charakterze bezstronnego świadka. Pracodawca, który zastosuje wskazany test, zobligowany jest do poszanowania dóbr osobistych pracownika, w tym jego godności. Dlatego też powinien w stosownej formie określić tryb i procedury przeprowadzania tej czynności.

Zobacz również: Kontrola pracy pracownika

Uczynienie zadość wskazanym wymogom formalnym wymaga więc dużego nakładu czasu i zaangażowania wielu osób. Koszty badania ponosi zakład pracy. Jeśli wynik testu okaże się pozytywny wówczas kosztami można obarczyć pracownika.

Reklama

W niektórych branżach szczególnie wymagana jest pełna zdolność psychofizyczna. Należą do nich: służba zdrowia, komunikacja miejska, transport, służby odpowiedzialne za zapewnienie bezpieczeństwa. Dla tych grup zawodowych zasadne byłoby pewne uproszczenie i odformalizowanie procedury.

Szczegółowe uregulowania dotyczące doraźnej kontroli umieszczane są w regulaminach pracy – wewnętrznych uregulowaniach pracodawcy. Podstawę dla takich badań mogą stanowić również przepisy bhp, zgodnie z którymi pracodawca ma obowiązek zapewnienia ochrony pracownikom w przypadku zagrożenia ich zdrowia lub życia. Kolejnym, najbardziej bezpiecznym w kontekście ewentualnego sporu sądowego, rozwiązaniem jest zawarcie umowy pracodawcy z pracownikami. Dobrowolne wyrażenie zgody na test trzeźwości powinno stanowić przejaw dialogu oraz lojalnej współpracy pomiędzy pracodawcą a pracownikami.

Polecamy serwis: Pracodawca

Kontrowersyjną kwestią jest sposób ogłoszenia wyników testu. Część doktryny uważa, że podanie go do publicznej wiadomości (innym pracownikom) nie stanowi naruszenia prawa. Inni z kolej podnoszą, że nie ma powodu by informować o tym pozostałych pracowników. Warto jednak pamiętać, że pozostawanie nietrzeźwym w godzinach pracy to zachowanie bezprawne, które może stanowić podstawę rozwiązania stosunku pracy na mocy art. 52 ustawy Kodeks pracy (zwolnienie dyscyplinarne z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków).

Podstawa prawna:

  • ustawa z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1356 z późn. zm.),
  • rozporządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z 6 maja 1983 r. w sprawie warunków i sposobu dokonywania badań na zawartość alkoholu w organizmie (Dz.U. z 1983 r. nr 25, poz. 117),
  • wyrok SN z 11 lutego 2000 r. sygn. II UKN 401/99.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ojciec na macierzyńskim to wciąż rzadkość [AUDIO]

    Przepisy dopuszczają, by część okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego przejmowali mężczyźni. Okazuje się, że ojcowie niechętnie korzystają z tej możliwości.

    Uznanie ojcostwa przed porodem w 2021 r.

    Uznanie ojcostwa przed porodem wywołuje ważne skutki dla rodziców i dziecka. Jakie zasady obowiązują w 2021 r.?

    Prawa autorskie - odpowiedzialność operatorów platform internetowych

    Prawa autorskie. W obecnym stanie prawa UE operatorzy platform internetowych, co do zasady, sami nie dokonują publicznego udostępniania treści chronionych prawem autorskim, bezprawnie zamieszczanych na tych platformach przez ich użytkowników. Niemniej jednak owi operatorzy dokonują tej czynności z naruszeniem prawa autorskiego, jeżeli przyczyniają się – w inny sposób niż samo udostępnienie tych platform – do publicznego udostępniania takich treści. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 22 czerwca 2021 r. w sprawach połączonych C-682/18, YouTube i C-683/18, Cyando.

    Nowelizacja procedur karnych w okresie pandemii

    22 czerwca 2021 r. weszła w życie nowelizacja dotycząca procedur karnych w okresie pandemii. Zmiany dotyczą m.in. liczebności składów orzekających.

    Spis powszechny 2021- wywiady bezpośrednie od 23 czerwca

    Wywiady bezpośrednie w spisie powszechnym rachmistrzowie rozpoczną 23 czerwca 2021 r. Jak można sprawdzić tożsamość rachmistrza?

    Podróże po Europie w wakacje 2021 r.

    Podróże po Europie w wakacje 2021 r. rodzą wiele pytań m.in. o testy czy świadectwa szczepień. Jakie są aktualne zasady w poszczególnych krajach?

    Uznanie ojcostwa w 2021 r. – jak i kiedy?

    Zasady dotyczące uznania ojcostwa w 2021 r. nie zmieniły się. Na czym polega uznanie ojcostwa i jak tego dokonać?

    Kto ponosi odpowiedzialność za wypadek na basenie?

    Czy i od kogo można żądać odszkodowania za wypadek na basenie? Kwestię odpowiedzialności należy wywodzić z Kodeksu cywilnego.

    26.07.2021 wojewodowie ogłoszą termin kwalifikacji wojskowej

    26.07.2021 ogłoszony zostanie termin drugiej w tym roku kwalifikacji wojskowej. Kwalifikacja potrwa do 19.11.2021 i przeprowadzona zostanie przez powiatowe komisje lekarskie. Za powołanie tych komisji odpowiedzialni są wojewodowie.

    Upadłość konsumencka - koszty

    Upadłość konsumencka wiąże się z kilkoma kosztami, które dłużnik zobowiązany jest pokryć. Jak przygotować się do złożenia wniosku?

    RDOŚ powoła nowe strefy ochronne

    Nowe strefy ochronne dla rzadkich gatunków ptaków. Leśnicy z Nadleśnictwa Połczyn (RDLP w Szczecinku) znaleźli aż trzy nowe stanowiska ptaków chronionych, które wymagają ustalenia stref ochrony. Dwa gniazda są zajęte przez bociana czarnego (Ciconia nigra), a jedno przez orlika krzykliwego (Clanga pomarina).

    Delegowanie funkcjonariuszy SW do ośrodka w Gostyninie

    20.06.2021 weszła w życie ustawa mająca zapewnić środki na stworzenie tymczasowej placówki dla pacjentów ośrodka w Gostyninie, w którym przebywają najgroźniejsi przestępcy już po odbyciu kary. Przepisy pozwolą też na czasowe delegowanie tam funkcjonariuszy Służby Więziennej.

    Loty przeciwpożarowe i gaśnicze 2021 r.

    W 2021 r. zmieniły się przepisy ustawy – Prawo lotnicze. Umożliwiono Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydanie – na wniosek zainteresowanego podmiotu – zezwolenia na wykonywanie zarobkowych operacji specjalistycznych wysokiego ryzyka statkami powietrznymi pozostającymi pod nadzorem krajowym, a także na wykonywanie zarobkowych operacji polegających na wykonywaniu lotów przeciwpożarowych i gaśniczych.

    500 plus – czerwiec 2021 r.

    Dla świadczeń „500 plus” czerwiec 2021 r. jest ważnym miesiącem. O jakim terminie warto pamiętać?

    Zmiany w zawiadamianiu wojskowych komendantów uzupełnień o osobach podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej od 29.06.2021

    Od 29.06.2021 obowiązywać będą nowe wzory zawiadomień wojskowych komendantów uzupełnień o osobach podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej oraz wydawania przez pracodawców, szkoły i inne jednostki organizacyjne zaświadczeń w sprawach powszechnego obowiązku obrony.

    Nowy formularz skierowania do komisji lekarskiej w Służbie Więziennej od 29.06.2021

    29.06.2021 r. w Służbie Więziennej obowiązywać będzie nowy formularz skierowania do komisji lekarskiej. Skierowane dotyczy kandydata, funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego, emeryta oraz rencisty.

    Czy Policja nie będzie musiała już badać stanu trzeźwości pracownika?

    Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowało przepisy, które umożliwią pracodawcom - pod pewnymi warunkami - wprowadzenie prewencyjnego badania pracowników na obecność alkoholu lub podobnie działających środków, a także zasady jego przeprowadzania.

    30.06.2021 r. upływa termin na dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego do Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych

    Od 1 lipca 2021 r. podmioty, które nie zostały zarejestrowane w CRPA nie będą mogły prowadzić działalności gospodarczej w zakresie wyrobów akcyzowych. Z kolei podmioty zużywające wyroby akcyzowe nieprowadzące działalności gospodarczej i niebędące osobami fizycznymi (takie jak jednostki samorządu terytorialnego, wojsko, policja, straż graniczna) nie będą mogły nabywać zwolnionych od akcyzy - ze względu na ich przeznaczenie - paliw lotniczych, paliw żeglugowych i gazu LPG.

    NIK o resocjalizacji więźniów poprzez aktywizację zawodową

    Nastąpił wzrost aktywności pracowniczej i społecznej więźniów oraz zwiększenie ich zdolności do zatrudnienia. Przyczynił się do tego specjalny program szkoleń, które w ramach resocjalizacji prowadziła Służba Więzienna. Choć praca osadzonych po zakończonych szkoleniach była istotą projektu, to jednak jego założenia nie gwarantowały utrwalania zdobytych umiejętności. W konsekwencji większość uczestników projektu wykonywało nieodpłatne prace porządkowe i pomocnicze na rzecz zakładów karnych. W wielu przypadkach prace te pozostawały bez związku z tematem ukończonego szkolenia a wykonywane były przez krótkie okresy. Ograniczało to skuteczność wejścia na rynek pracy po opuszczeniu jednostki penitencjarnej.

    Podsumowanie operacji Labour Exploitation Empact Action Days 2021

    Od 31 maja do 6 czerwca 2021r. polska Policja uczestniczyła w międzynarodowej operacji Labour Exploitation Empact Action Days 2021 mającej na celu zwalczanie handlu ludźmi wykorzystywanymi do pracy przymusowej. Wydział dw. z Handlem Ludźmi Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji, jako krajowy koordynator platformy EMPACT THB, koordynował działania podjęte przez wszystkie Komendy Wojewódzkie Policji i Komendę Stołeczną Policji. W operacji wzięli udział również funkcjonariusze Straży Granicznej, pracownicy Okręgowych Inspekcji Pracy oraz Sanepidu. Całość działań koordynowana była przez Europol.

    Trwają prace nad projektem nowelizacji przepisów i zasad regulujących obszar przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz prowadzenia postępowań pokontrolnych

    18.06.2021 odbyło się spotkanie zespołu roboczego Komendanta Głównego PSP do spraw opracowania projektu nowelizacji przepisów i zasad regulujących obszar przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz prowadzenia postępowań pokontrolnych.

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?