Jakimi karami można ukarać pracownika

Jakie kary porządkowe pracodawca może nałożyć na pracownika:
1) karę upomnienia,
2) karę nagany.
3) karę pieniężną.

Kary wymienione w Kodeksie pracy tworzą katalog zamknięty, co oznacza że pracodawca nie może stosować innych kar, niż te wymienione w art. 108 Kp

Kiedy może być nałożona na pracownika kara upomnienia lub kara nagany:

1. za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku np.:

• opuszczanie pracy bez uzasadnienia
• spóźnianie się do pracy
• brak wymaganego przez pracodawcę ubioru w pracy
• pozostawanie w miejscu pracy po godzinach bez zgody przełożonego
• udział w nielegalnym strajku

2. za nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy np.:

• brak dbałości o porządek i ład w miejscu pracy
• niepoddawanie się obowiązkowym egzaminom sprawdzającym
• brak współdziałania z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bhp
• niepowiadomienie przełożonego o wypadku albo zagrożeniu zdrowia lub życia ludzkiego

3. za nieprzestrzeganie przepisów przeciwpożarowych np.:

• zastawianie dróg ewakuacyjnych
• palenie papierosów w miejscach niedozwolonych
• usuwanie lub zasłanianie tabliczek informacyjnych

4. za nieprzestrzeganie przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy np.:

• niepodpisywanie listy obecności
• podpisywanie listy obecności za innych pracowników

5. za nieprzestrzeganie przyjętego sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy

Zobacz również serwis: Pracownik przed sądem

Kiedy na pracownika może być nałożona kara pieniężna

1. za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
2. za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów przeciwpożarowych
3. opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia
4. stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości
5. spożywanie alkoholu w czasie pracy

Jaka jest wysokość kary pieniężnej

Zgodnie z przepisem art. 108 § 3 Kodeksu pracy; Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt. 1-3.( tj. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi)

Zobacz również serwis: Prawa pracownika

Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Jakie obowiązki spoczywają na pracodawcy przed podjęciem decyzji o zastosowaniu kary

• obowiązek wysłuchania pracownika (jeżeli z powodu nieobecności w zakładzie pracy pracownik nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika do pracy)
• określone ramy czasowe (kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia)
• obowiązek pisemnego zawiadomienia pracownika (w piśmie należy wskazać rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia oraz informując go o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia)

Przy stosowaniu kary bierze się pod uwagę w szczególności rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy.

W jakim terminie i gdzie pracownik może wnieść sprzeciw w razie nałożenia kary z naruszeniem przepisów prawa

W ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia o ukaraniu, pracownik może wnieść sprzeciw do pracodawcy.
O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej.
Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu.

Pracownik, który wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary.

W razie uwzględnienia sprzeciwu wobec zastosowanej kary pieniężnej lub uchylenia tej kary przez sąd pracy, pracodawca jest obowiązany zwrócić pracownikowi równowartość kwoty tej kary.

Kiedy karę uważa się za niebyłą, a odpis zawiadomienia o ukaraniu usuwa z akt osobowych pracownika:

• po roku nienagannej pracy,
• pracodawca może, z własnej inicjatywy lub na wniosek reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, uznać karę za niebyłą przed upływem w/w terminu,
• w razie uwzględnienia sprzeciwu przez pracodawcę albo
• wydania przez sąd pracy orzeczenia o uchyleniu kary.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998 r., Nr 21 poz. 94)