Kategorie

Jakie kary może nałozyć szef na pracownika

Zdzisława Koźmin
Nie przestrzegasz regulaminu pracy, notorycznie się spóźniasz lub lekceważysz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy? Pracodawca dysponuje środkami, które mogą cię przywołać do porządku. Za naruszenie obowiązków pracowniczych pracownikowi grozi odpowiedzialność porządkowa. W ramach tej odpowiedzialności pracodawca może nałożyć na pracownika karę, ale tylko w ściśle określonych przypadkach.
Ciężar kary wymierzonej przez pracodawcę nie może być jednak większy niż przewinienie pracownika. Dlatego na przykład za spóźnienie do pracy nikt nie może cię zwolnić dyscyplinarnie. Do karania za drobne przewinienia służą bowiem kary porządkowe.

Kodeks pracy wymienia trzy rodzaje kar porządkowych:

- upomnienie,

- naganę,

- karę pieniężną.

Lista kar jest zamknięta. Oznacza to, że pracodawca może nakładać tylko te kary, które przewidziane są w kodeksie pracy. Jeżeli zastosuje inne, wymyślone przez siebie kary, popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Z taką sytuacją mamy do czynienia gdy pracownik za karę nie otrzyma zaproszenia na imprezę firmową lub zostanie skreślony z listy osób wysyłanych na szkolenie. Pracownik, który został ukarany karą nagany lub inną karą porządkową, ma szereg uprawnień.

- Upomnienie, nagana - obie te kary mogą być nałożone na pracownika za nieprzestrzeganie porządku ustalonego w firmie, przepisów bhp czy przyjętego w firmie sposobu potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności. Udzielenie kar w formie upomnienia i nagany wymagane jest w formie pisemnej, z zachowaniem określonej procedury. Pamiętaj, że ukaranie ustne nie może znaleźć się w twoich aktach osobowych, jednak traktuj je jak ostrzeżenie od szefa. Na piśmie można dać pracownikowi naganę, pomijając upomnienie; nie jest wówczas wymagane zachowanie kolejności wymienionych kar w kodeksie pracy.

- Kara pieniężna - może być wymierzona tylko wyjątkowo, gdy czyn pracownika okazał się szczególnie szkodliwy dla zakładu pracy, np.:

- spowodował zagrożenie pożarowe lub naruszył zasady bhp (palił papierosa w hali, gdzie produkuje się środki chemiczne, nie wyłączył maszyny po zakończeniu zmiany itd.),

- mógł narazić firmę na stratę materialną lub utratę zaufania klientów (kasjerka zostawiła kasę bez opieki, pracownik infolinii odłożył słuchawkę i wyszedł).

Wysokość kary pieniężnej nie jest dowolna. Za jedno wykroczenie nie może być ona wyższa niż jednodniowe wynagrodzenie pracownika. Jeżeli pracownik naruszył kilka obowiązków, to łączna kara nie może przewyższać 1/10 części wynagrodzenia przypadającej do wypłaty, po dokonaniu obowiązkowych potrąceń. Wpływy z kar pieniężnych przeznaczone są na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zanim szef nałoży karę

Zanim szef postanowi pracownika ukarać, musi dać mu szansę na złożenie wyjaśnień. Przepisy kodeksu pracy stanowią, że pracodawca nie ma prawa nałożyć kary, zanim nie wysłucha pracownika. On zaś powinien złożyć wyjaśnienia na piśmie.

Jeżeli znajdziesz się w takiej sytuacji, skorzystaj z prawa do złożenia wyjaśnień. To może ci pomóc w sporze z pracodawcą, gdyby doszło do rozprawy w sądzie.

Po wysłuchaniu wyjaśnień pracownika szef musi podjąć decyzję. Jeżeli zdecyduje się ukarać pracownika, powinien pamiętać, że kara porządkowa może być wymierzona tylko w określonym czasie.

Kara nie może być nałożona po upływie dwóch tygodni od dnia, w którym pracodawca dowiedział się o przewinieniu pracownika oraz po trzech miesiącach od dnia, gdy pracownik naruszył swoje obowiązki.

W przypadku nieobecności pracownika w firmie, który np. zachoruje i nie będzie mógł złożyć wyjaśnień, powyższy dwutygodniowy termin zostanie zawieszony. Po powrocie do firmy pracodawca powinien wysłuchać wyjaśnień pracownika, gdyż od tej pory będzie liczony dwutygodniowy termin do nałożenia kary.

O wymierzeniu kary porządkowej pracodawca jest zobowiązany zawiadomić na piśmie. W piśmie należy:

- podać, jakie obowiązki pracownik naruszył,

- wskazać datę zaistniałej sytuacji,

- poinformować pracownika, że ma prawo zgłosić sprzeciw oraz wskazać termin do złożenia pisemnego sprzeciwu.

Pracownikowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w ciągu 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o zastosowaniu kary porządkowej, jeżeli nie zgadza się z wymierzoną karą. Sprzeciw powinien zawierać uzasadnienie. Pracownik może powołać się na swoją wersję zdarzenia i podkreślić, że dotychczas obowiązki wypełniał bez zarzutu. Warto też określić czy zdarzenie było nieumyślne, czy wina spowodowana została nadzwyczajną okolicznością.

Pracodawcę obowiązuje 14-dniowy termin na rozpatrzenie sprzeciwu. Może sprzeciw uwzględnić i karę porządkową uznać za niebyłą.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

 

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

 

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Jeżeli pracodawca odrzuci sprzeciw, to odpis zawiadomienia o ukaraniu dołącza do akt osobowych. Z mocy prawa, po upływie jednego roku nienagannej pracy informację o ukaraniu usuwa się z akt osobowych. Na wniosek organizacji reprezentującej pracownika lub z własnej inicjatywy pracodawca może uznać karę za niebyłą przed upływem rocznego terminu i wtedy następuje zatarcie kary.

Pracownikowi przysługuje jeszcze droga sądowa, jeżeli pracodawca nie uwzględnił sprzeciwu i nałożył karę porządkową. Pozew do sądu w tej sprawie można złożyć w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia przez pracodawcę o odrzuceniu sprzeciwu.

Pracownik nie może w pierwszej kolejności zwrócić się do sądu o uchylenie zastosowanej kary porządkowej. Obowiązuje następująca kolejność: najpierw sprzeciw do pracodawcy, a następnie pozew do sądu.

Pracodawcy nie wolno umieścić w świadectwie pracy informacji o zastosowaniu kary porządkowej jeżeli upłynął roczny termin i z akt osobowych należało wyłączyć dowody o ukaraniu lub nastąpiło zatarcie kary przed upływem ustawowego terminu. W przypadku ujawnienia w świadectwie pracy informacji o ukaraniu pracownika, pracownik ma też prawo zwrócić się z powództwem do sądu o sprostowanie treści świadectwa pracy.

Zdzisława Koźmin

 
 
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    23 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.