Kategorie

Jakich świadczeń od 2019 roku nie zabierze konsumentowi ani syndyk ani komornik?

Artur Tim
Doradca podatkowy, doradca restrukturyzacyjny (licencja syndyka), agent celny, prawnik
Jakich świadczeń od 2019 roku nie zabierze konsumentowi ani syndyk ani komornik?
Jakich świadczeń od 2019 roku nie zabierze konsumentowi ani syndyk ani komornik?
ShutterStock
Od 1 stycznia 2019 r. obowiązuje znowelizowana treść przepisów o stosowaniu limitu potrąceń oraz kwoty wolnej od zajęcia do świadczeń powtarzających się innych niż wynagrodzenie za pracę. Reguły te przeważnie dotyczą pracodawców (a także podmiotów wypłacających inne świadczenia, takich jak zleceniodawcy), z uwagi na procedurę zajmowania świadczeń przez komorników i syndyków (chociaż w tym drugim przypadku zależy to od przyjętej praktyki).

Ze względu na dużą wagę problematyki również dla osób rozważających ogłoszenie upadłości konsumenckiej oraz jej złożoność, należy usystematyzować najważniejsze punkty, odnoszące się do sposobu obliczania wynagrodzenia, niewchodzącego w skład masy upadłości po dokonanej nowelizacji. Podkreślenia wymaga, że wskazane reguły mają zastosowanie również do przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, którzy ogłosili upadłość wg reguł ogólnych oraz podejmują aktywność zarobkową w celu zapewnienia sobie źródeł utrzymania w trakcie trwania postępowania upadłościowego.

Polecamy: INFORLEX Ekspert
Polecamy: INFORLEX Biznes

Masa z wyjątkami

Cały majątek upadłego z dniem ogłoszenia upadłości staje się masą upadłości. Dodatkowo, masę powiększa majątek nabyty w toku prowadzonego postępowania - także na skutek realizowania przez syndyka uprawnień, takich jak uznawanie za bezskuteczne wobec masy czynności prawnych dokonywanych przed ogłoszeniem upadłości (np. darowizn lub sprzedaży za zaniżoną cenę). Masa służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego.

Od reguły o tworzeniu masy przez cały majątek upadłego ustanowiono wiele wyjątków, spośród których najistotniejsze znaczenie dla dłużników rozważających ogłoszenie upadłości konsumenckiej mają przepisy k.p.c. dotyczące wyłączeń spod egzekucji.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego przepisy dotyczące ograniczenia egzekucji/wyłączenia z masy upadłości – jako stanowiące wyjątek od zasady - powinny być interpretowane zawężająco. Oznacza to,  że w razie wątpliwości co do podlegania egzekucji/wejścia w skład masy upadłości, wątpliwości powinny być rozstrzygane na rzecz podlegania egzekucji/wejścia do masy. Wykładnia zawężająca nie może jednak naruszać istoty ustanowionych wyjątków – tam gdzie ich brzmienie może być wyjaśnione w drodze wykładni, szczególnie biorąc pod uwagę ich humanitarny i społeczny charakter.

Polecamy: Oto najbardziej punktualne linie lotnicze i lotniska na świecie

Potrącenia z wynagrodzenia i innych powtarzających się świadczeń

Wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega szczególnej ochronie, wynikającej z kodeksu pracy. Zgodnie z art. 87 § 3 k.p. potrąceniu podlega jedynie połowa wynagrodzenia (w przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych wysokość potrąceń zostaje zwiększona do 3/5 wynagrodzenia). Wolna od potrąceń jest natomiast kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 871 § 1 pkt 1 k.p.) - jednak wyłącznie wówczas, gdy nie są egzekwowane świadczenia alimentacyjne. Przepisy te są stosowane w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 833 k.p.c., a w upadłościowym odpowiednio – na podstawie 63 ust. 1 pkt 1 Pr. Up. w zw. z art. 833 k.p.c.

Przykład 1
Upadły pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy i osiąga minimalne wynagrodzenie za pracę (w 2019 r. – 2.250 zł brutto). Na upadłym nie ciążą zobowiązania z tytułu świadczeń alimentacyjnych.
Całe wynagrodzenie upadłego nie wchodzi w skład masy upadłości.

Przykład 2
Upadły pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy i osiąga wynagrodzenie w wysokości 3.000 zł netto. Na upadłym nie ciążą zobowiązania z tytułu świadczeń alimentacyjnych.

Wynagrodzenie minimalne od 2019 roku wynosi 2.250 zł brutto – można przyjąć, że w indywidualnym przypadku będzie to jest to 1.633,78 zł netto.

Zajęciu podlega nie więcej niż połowa wynagrodzenia. Wobec zajęcia połowy wynagrodzenia, upadłemu pozostałaby kwota niższa niż pensja minimalna, przyjmuje się zatem, że zajęciu podlega tylko kwota 1.366,22 zł (3.000 zł - 1.633,78 zł).

Przykład 3
Upadły pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy i osiąga wynagrodzenie w wysokości 6.000 zł netto. Na upadłym nie ciążą zobowiązania z tytułu świadczeń alimentacyjnych.

Zajęciu podlega nie więcej niż połowa wynagrodzenia. Do masy wejście 3.000 zł netto, a drugie 3.000 zł zostanie pozostawione upadłemu.

Powyższe przykłady uległby stosownej modyfikacji, w przypadku egzekwowania dodatkowo świadczeń alimentacyjnych.

Inne źródła utrzymania

Od 1 stycznia 2019 r., z uwagi na zmianę treści przepisów, nie budzi już wątpliwości, że zarówno przepisy o limicie potrąceń (50%/60%), jak i o kwocie wolnej od potrąceń w wysokości minimalnego wynagrodzenia, będą miały zastosowanie również do świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną – w większości przypadków umowa o świadczenie usług podobna do umowy zlecenia (popularne nazywana po prostu „umową zlecenia”), zawierana na podstawie art. 750 k.c.

W tym zakresie doszło jednak do zmiany określenia kategorii świadczenia, które podlega wyłączeniu. Poprzednio ochronie podlegały „wszystkie świadczenia powtarzające się, których celem jest zapewnienie utrzymania”. Aktualnie przepis stanowi o „świadczeniach powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną”.

Przykład 1
Upadły uzyskuje dochód wyłącznie z regularnego wykonywania usług na podstawie tzw. „umowy zlecenia”. Ponieważ jest to jedyne źródło dochodu upadłego, uzyskiwane regularnie, wynagrodzenie z tej umowy będzie podlegało takim samym gwarancjom jak wynagrodzenie z umowy o pracę.

Jeśli dochód uzyskany na podstawie umowy zlecenia równy był wynagrodzeniu minimalnemu, całość dochodu pozostaje w dyspozycji upadłego. W przypadku braku przepisu szczególnego, ustanawiającego ochronę taką samą jak dla wynagrodzenia ze stosunku pracy, do masy upadłości weszłaby całość wynagrodzenia.

Przykład 2
Upadły uzyskał dochód z jednorazowego wykonania usługi na podstawie tzw. „umowy zlecenia”. Chociaż jest to jedyne źródło utrzymania dłużnika, uzasadnione wątpliwości budzi czy kwota będzie podlegała ochronie przed zajęciem. W takim wypadku należałoby uznać, iż do masy upadłości wejście całość otrzymanego z umowy zlecenia wynagrodzenia.

Przepisy o ochronie wynagrodzenia za pracę przed egzekucją stosuje się również do:

- wypłacanych na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.):

  1. zasiłków dla bezrobotnych,
  2. dodatków aktywizacyjnych,
  3. stypendiów oraz dodatków szkoleniowych,

- uposażeń posłów i senatorów,

- należności członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i ich domowników z tytułu pracy w spółdzielni,

- wynagrodzeń członków spółdzielni pracy,

Ograniczeń w możliwości egzekucji nie stosuje się jednak do wierzytelności członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu udziału w dochodach spółdzielni przypadających im od wniesionych do spółdzielni wkładów.


Emerytury i renty

W przypadku emerytur i rent, co do zasady występuje ograniczenie potrąceń do wysokości 25% świadczenia, a w przypadku świadczeń alimentacyjnych do wysokości 60% świadczenia. Wolna od egzekucji będzie natomiast kwota 825 zł (kwota jest corocznie waloryzowana).

Przykład 1
Emeryt, który ogłosił upadłość konsumencką, pobiera emeryturę w wysokości 900 zł netto. Na emerycie nie ciąży obowiązek alimentacyjny.
25% świadczenia to 225 zł.

Ponieważ emerytowi zostałaby kwota poniżej kwoty wolnej od egzekucji (825 zł), do masy upadłości wejdzie jedynie 75 zł (900 zł – 825 zł). Pozostała część (825 zł) nie będzie podlegała egzekucji.

Przykład 2
Emeryt, który ogłosił upadłość konsumencką, pobiera emeryturę w wysokości 1.600 zł netto. Na emerycie nie ciąży obowiązek alimentacyjny.
25% świadczenia to 400 zł.

Do masy upadłości wejdzie kwota 400 zł. Pozostała część (1.200 zł) nie będzie podlegała egzekucji.

Do najważniejszych przykładów świadczeń, które zupełnie nie podlegają egzekucji należą:

- świadczenia alimentacyjne i świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów,

- świadczenie wychowawcze  (tzw. „500+”),

- świadczenia rodzinne,

- dodatki rodzinne,

- dodatki pielęgnacyjne,

- dodatki porodowe,

- dodatki dla sierot zupełnych,

- zasiłki dla opiekunów,

- świadczenia z pomocy społecznej,

- świadczenia integracyjne,

- jednorazowe świadczenie, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem" (Dz. U. poz. 1860 oraz z 2018 r. poz. 1076).

Diety z tytułu podróży służbowych

Dziesięć dni po ww. zmianach weszły w życie niekorzystne dla dłużników regulacje z zakresu wyłączenia spod egzekucji diet – od 11 stycznia podlega egzekucji 50% diet z tytułu podróży służbowych, jeżeli egzekwowane mają być świadczenia z tytułu alimentów, w tym należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów.

Podsumowanie

Opisane powyżej reguły ochrony mają duże znaczenie nie tylko dla osób fizycznych, które utrzymują się z umowy o pracę, ale również z innych źródeł. O ile udzielenie ochrony i jej zakres nie budzą większych wątpliwości w przypadku dochodu uzyskiwanego na podstawie umowy o pracę, o tyle problematyczne może być ustalenie, kiedy dojdzie do uzyskiwania świadczeń o charakterze powtarzającym się, mających na celu zapewnienie utrzymania dłużnika albo stanowiących jedyne źródło jego dochodu. W tym zakresie dokonana nowelizacja mogła w sposób pełniejszy rozwiać narosłe na gruncie stosowania przepisów wątpliwości. Wobec braku aktywności legislacyjnej ustawodawcy, dużego znaczenia nabierają okoliczności konkretnego stanu faktycznego, które będą musiały zostać wszechstronnie zbadane w kontekście rozpoznania istnienia szczególnej ochrony otrzymywanych świadczeń.

ArturTim.com

Syndyk.ArturTim.com

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszej oferty
Webinarium: Potrącenia komornicze + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: Potrącenia komornicze + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Prawo
    1 sty 2000
    23 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?