ZUS: niższe emerytury w latach 2026-2027 - bo Polacy dłużej żyją. To efekt nowych tablic średniego dalszego trwania życia ogłoszonych przez Prezesa GUS

• Do czego służą tablice średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn 
• Co to jest średnie dalsze trwanie życia?
• Nowa tablica dalszego trwania życia 2026/2027
• Jak długość życia wpływa na wysokość emerytury
• Przeliczenie emerytury a nowa tablica dalszego średniego trwania życia

Do czego służą tablice średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn 

Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ma obowiązek ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” komunikatu w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn (wyrażonego w miesiącach). Obowiązek ten wynika z art. 26 ust. 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz. 26) . 

Tablice te są podstawą do wyliczenia emerytur na wnioski zgłoszone od dnia 1 kwietnia do dnia 31 marca następnego roku kalendarzowego, a  emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy - ustalonej w sposób, o którym mowa w art. 25 - przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego. Jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego, do ustalenia wysokości emerytury zgodnie z art. 26 ust. 1 stosuje się tablice trwania życia obowiązujące w dniu, w którym ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny. 

Te tablice służą również do obliczenia wysokości hipotetycznej emerytury (art. 50 ust.  2 i  ust.  2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 199, z późn. zm.).

Co to jest średnie dalsze trwanie życia?

ZUS wyjaśnia, że średnie dalsze trwanie życia jest to przewidywana liczba miesięcy, przez którą emeryt będzie pobierać emeryturę. 

Nowa tablica dalszego trwania życia 2026/2027

Najnowszy Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 25 marca 2026 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn (M.P. z 2026 r. poz. 319), zawiera tablicę średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn, która przez ZUS jest stosowana przy obliczaniu emerytur od 1 kwietnia 2026 roku do 31 marca 2027 r.

Główny Urząd Statystyczny opublikował tę nową tablicę trwania życia na podstawie danych o śmiertelności za 2025 rok.

 Tablica ta jest podstawą do przyznania emerytur na wnioski złożone od dnia 1 kwietnia 2026 r. do dnia 31 marca 2027 r. A emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy - ustalonej w sposób, o którym mowa w art. 25 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego.
Jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego, do ustalenia wysokości emerytury zgodnie z art. 26 ust. 1 ww. ustawy o emeryturach i rentach z FUS stosuje się tablice trwania życia obowiązujące w dniu, w którym ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny. Tablice służą również do obliczenia wysokości hipotetycznej emerytury.

Jak długość życia wpływa na wysokość emerytury

Tablica publikowana w komunikacie Prezesa GUS pokazuje, ile miesięcy statystycznie mogą jeszcze przeżyć osoby w wieku od 30 do 90 lat. Dane z ostatnich lat pokazują, że średnia długość życia stopniowo rośnie. W 2022 roku średnie dalsze trwanie życia dla 60-latków wynosiło 238,9 miesiąca, a dla 65-latków – 196,2 miesiąca. W 2025 roku wzrosło ono odpowiednio o 27,5 miesiąca dla 60-latków oraz o 24,6 miesiąca dla 65-latków.
- Od 1 kwietnia 2026 roku średnia długość dalszego trwania życia jest dłuższa w porównaniu z ubiegłym rokiem o 2,5 miesiąca dla osoby w wieku 60 lat oraz o 1,9 miesiąca dla osoby w wieku 65 lat. Wynosi ona odpowiednio 268,9 miesiąca dla 60-latków oraz 222,7 miesiąca dla osób w wieku 65 lat – wyjaśnia Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.

ZUS podkreśla, że im dłużej żyjemy, tym niższa będzie emerytura. Wynika to ze sposobu jej obliczania w zreformowanym systemie emerytalnym. Zgromadzony kapitał emerytalny dzieli się przez przeciętne dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach, czyli liczbę miesięcy, które statystycznie emeryt powinien jeszcze przeżyć.

Im większy licznik, czyli kapitał emerytalny, i im mniejszy mianownik, czyli liczba miesięcy dalszego trwania życia przyjęta do obliczeń, tym wyższa będzie emerytura.
I na odwrót - jeżeli rośnie liczba miesięcy dalszego trwania życia przyjęta do obliczeń (mianownik), to emerytura będzie niższa. Chyba, że wzrośnie i licznik - czyli kapitał emerytalny (a więc przede wszystkim suma składek emerytalnych). Z tego powodu opłacalna jest zatem dłuższa praca (po osiągnięciu wieku emerytalnego), bo wiąże się to dłuższym okresem opłacania składek emerytalnych a więc i większą sumą tych składek.

Przykładowe wyliczenia

Od 1 kwietnia 2026 r.:
• 60-latka z kapitałem 500 tys. zł otrzyma emeryturę w wysokości 1859,43 zł miesięcznie, czyli o ok. 17 zł mniej niż przy wcześniejszej tablicy (kapitał zostanie podzielony przez 268,9 zamiast przez 266,4 miesiąca).
• 65-latek z kapitałem 500 tys. zł otrzyma emeryturę w wysokości 2245,17 zł miesięcznie, czyli o ok. 19 zł mniej niż przy wcześniejszej tablicy (kapitał zostanie podzielony przez 222,7 miesiąca zamiast 220,8 miesięcy).

Jeśli kapitał emerytalny wynosi 700 tys. zł:
• 60-latka otrzyma emeryturę w wysokości 2603,20 zł miesięcznie, czyli o ok. 24 zł mniej niż przy wcześniejszej tablicy (kapitał zostanie podzielony przez 268,9 zamiast przez 266,4 miesiąca).
• 65-latek otrzyma emeryturę w wysokości 3143,24 zł miesięcznie, czyli o ok. 27 zł mniej niż przy wcześniejszej tablicy (kapitał zostanie podzielony przez 222,7 miesiąca zamiast 220,8 miesięcy).

Przeliczenie emerytury a nowa tablica dalszego średniego trwania życia

Nowa tablica dalszego trwania życia zazwyczaj nie dotyczy osób, które już pobierają emeryturę. Przeliczenie świadczenia jest możliwe jedynie w ściśle określonych sytuacjach, na przykład gdy emeryt po przyznaniu świadczenia pracował i odprowadzał składki emerytalne. Raz na rok lub po ustaniu zatrudnienia ma on możliwość doliczenia tych składek do swojego świadczenia. Ale najnowsza tablica będzie stosowana w takich przypadkach wyłącznie w odniesieniu do dodatkowych składek, a nie do całego świadczenia. - wyjaśnia Sebastian Szczurek, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa opolskiego.