Przestępstwo drogowe popełnione poza drogą publiczną

O ile więc do największej ilości zdarzeń drogowych dochodzi właśnie na drogach publicznych to przepisy kodeksu karnego stosuje się również do zdarzeń popełnionych poza drogami publicznymi. Przestępstwo drogowe może być popełnione bowiem nie tylko na drodze publicznej ale również poza nią – wszędzie tam, gdzie ruch pojazdów faktycznie odbywa się i w związku z czym istnieje możliwość zagrożenia bezpieczeństwa dla tego ruchu. 

Ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. – Prawo o ruchu drogowym, chociaż normuje przede wszystkim zasady i warunki ruchu na drogach publicznych, to jednocześnie wskazuje w § 3 ust. 1, że zasady te stosować należy również do ruchu odbywającego się poza drogami publicznymi, ale pod pewnymi wszakże warunkami, a mianowicie, gdy na drogach tych ruch lądowy faktycznie się odbywa, a ponadto istnieje możliwość zagrożenia bezpieczeństwa dla innych jego uczestników. Ustawodawca w powołanym przepisie posługuje się pojęciem ruchu „odbywającego się”, a więc uzasadniony jest wniosek, że o możliwości popełnienia przestępstwa drogowego decyduje nie miejsce zdarzenia, lecz fakt, że ruch drogowy rzeczywiście odbywa się.

Zobacz: Kodeks karny

Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 lutego 1975 r. V KZP 2/74 (OSNKW 1975, z. 3–4, poz. 33). Zgodnie z powołanym wyrokiem przyjmuje się, że przestępstwa drogowe mogą być popełnione nie tylko na drogach publicznych i szlakach kolejowych, ale również na terenach budowlanych czy przemysłowych, lotniskach itp., a więc wszędzie tam, gdzie odbywa się ruch pojazdów ogólny, czy lokalny. Pogląd ten znajduje również potwierdzenie w przepisach kodeksu karnego dotyczące bezpieczeństwa w ruchu lądowym, mówiąc o „ruchu lądowym” czy „ruchu pojazdów”, nie ograniczają tych pojęć tylko do ruchu na drogach publicznych. 

Zobacz: Szybciej zarejestrujesz samochód

W praktyce najwięcej wątpliwości budziło możliwość ukarania kierowcy za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, który poruszał się pojazdem mechanicznym na terenie przedsiębiorstwa czy parkingu. W postanowieniu z dnia 28 maja 2008r. Sąd Najwyższy wskazał wprost, że znamieniem przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. jest m.in. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości "w ruchu lądowym". Pojęcie "ruchu lądowego" obejmuje swoim zakresem nie tylko drogi publiczne i strefy zamieszkania, ale wszelkie miejsca ogólnie dostępne, na których odbywa się rzeczywisty ruch pojazdów, a więc również drogi wewnętrzne. Na istotną różnicę pomiędzy § 1 i § 2 art. 178a kk wskazał natomiast Sąd Apelacyjny w Krakowie. W wyroku z dnia 7 lipca 2004 r. w sprawie II AKa 131/04 orzekł, że dla przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. nie jest znamienne prowadzenie pojazdu mechanicznego po drodze publicznej.

Wystarczające jest prowadzenie go w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego w jakiejkolwiek strefie ruchu, to jest w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Ograniczenie miejsca przestępstwa do drogi publicznej (lub strefy zamieszkania) zastosowano w § 2 tego artykułu.