Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Skutki niedoręczenia aktu oskarżenia

Pamela Opoczka
Adwokat Krakowskiej Izby Adwokackiej
Skutki niedoręczenia aktu oskarżenia
Skutki niedoręczenia aktu oskarżenia
Shutterstock
Zdarza się, że akt oskarżenia nie zostaje doręczony oskarżonemu. Jakie są skutki takiej sytuacji?

Prawo do obrony

Akt oskarżenia jest pismem procesowym o niezwykle doniosłej wadze. Inicjuje on etap postępowania sądowego w procesie karnym, w którym uprawniony podmiot (zazwyczaj prokurator) domaga się przypisania danej osobie odpowiedzialności za konkretne przestępstwo i wymierzenia kary wobec niej. Zdarza się jednak, że akt oskarżenia nie zostaje, np. wskutek jakiejś pomyłki, doręczony oskarżonemu. Czy w takiej sytuacji można kontynuować proces i co dzieje się z zapadłym już wyrokiem, gdy stwierdzono takie uchybienie?

Jak wiadomo, każdemu człowiekowi przysługuje prawo do obrony. Uprawnienie to należy wywodzić zarówno z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 42 ust. 2), Kodeksu postępowania karnego (art. 6 k.p.k.), jak i z Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (art. 6 EKPC).

Prawo do obrony obejmuje sprawiedliwe i publiczne rozpatrzenie sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd. Prawo do obrony obejmuje także możliwość skorzystania z pomocy obrońcy, możliwość uzyskania odpowiedniego czasu na przygotowanie się do obrony, a przede wszystkim obejmuje prawo do otrzymania szczegółowych informacji, w zrozumiałym dla siebie języku, o istocie i przyczynie skierowanego aktu oskarżenia.

Niewątpliwie zatem niedoręczenie aktu oskarżenia może stanowić naruszenie prawa do obrony. Kolokwialnie mówiąc, aby pójść do więzienia, warto by chociaż wiedzieć za co.

Obowiązek doręczenia aktu oskarżenia

Obowiązek doręczenia osobie oskarżonej aktu oskarżenia wynika z treści art. 338 § 1 k.p.k., który stanowi: „ Jeżeli akt oskarżenia odpowiada warunkom formalnym, prezes sądu lub referendarz sądowy niezwłocznie zarządza doręczenie jego odpisu oskarżonemu, wzywając do składania wniosków dowodowych w terminie 7 dni od daty doręczenia mu aktu oskarżenia”.

Należy też mieć na uwadze, że oskarżony ma prawo do złożenia odpowiedzi na akt oskarżenia w ciągu 7 dni od dnia jego otrzymania. Jest to także czynność wchodząca w pojęcie przysługującego prawa do obrony i stanowi komponent rzetelnego procesu.

Niedoręczenie aktu oskarżenia

Jak zatem zapatrują się sądy na niedoręczenie aktu oskarżenia i czy jest to poważne uchybienie przepisom postępowania karnego?

Zdecydowanie należy uznać, że niedoręczenie oskarżonemu odpisu aktu oskarżenia jest rażącym naruszeniem prawa procesowego.

Należy jednak, przy ocenie wpływu niedoręczenia aktu oskarżenia na treść wyroku, wziąć pod uwagę realia konkretnej sprawy. Może się bowiem zdarzyć, że zapadły w sprawie wyrok nie zostanie uchylony z tego powodu, gdyż prawo do obrony danej osoby – zdaniem sądu - nie zostało naruszone w danym przypadku.

Nieodręczenie aktu oskarżenia „nie może być oceniane jedynie od strony formalnej, lecz musi uwzględniać możliwość wpływu takiego naruszenia na realizację przez oskarżonego przysługującego mu prawa do obrony (…)” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt V KK 197/12).

Trzeba wziąć pod uwagę, że:

  • jeśli oskarżony zapoznał się z treścią zarzucanych mu czynów na etapie postępowania przygotowawczego, następnie oświadczył, że rozumie ich treść, a ta treść nie została zmieniona w akcie oskarżenia (zarówno co do opisu czynów, jak i ich kwalifikacji prawnej),
  • jeśli oskarżony zrezygnował ze składania jakichkolwiek wniosków dowodowych, czy uzasadnienia zarzutów, bądź nie zażądał uzupełnienia postępowania,
  • jeśli oskarżony zrezygnował z zapoznania się z aktami postępowania przygotowawczego,
  • jeśli oskarżony otrzymał zawiadomienie o rozprawie (zatem miał świadomość, że jest osobą oskarżoną w procesie),

to wówczas sąd z największym prawdopodobieństwem uzna, że fakt niedoręczenia aktu oskarżenia osobie oskarżonej nie ma wpływu na realne możliwości zrealizowania przez nią prawa do obrony i przygotowania się do niej, a co za tym idzie, zapadły wyrok nie będzie podlegał uchyleniu z tego powodu. Pamiętajmy jednak, jak wspomniano wcześniej, że należy to uchybienie rozpatrywać na łamach konkretnej sprawy.

Adwokat Pamela Opoczka

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź >>
Komplet Polski Ład - Jak przygotować się do zmian 2022 PREMIUM
Komplet Polski Ład - Jak przygotować się do zmian 2022 PREMIUM
Tylko teraz
349,00 zł
614,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 lis 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Zaostrzenie kar za wykroczenia drogowe - poprawki Senatu
    Senat wprowadził poprawki do noweli zaostrzającej kary dla sprawców wykroczeń drogowych. Czego dotyczą?
    Ostatni dzwonek na złożenie wniosku o „Dobry start”
    Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej przypomina o terminie na złożenie wniosku o o świadczenie z programu „Dobry start”. Nabór trwa tylko do 30 listopada.
    Black Friday - UOKiK radzi
    Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przy okazji Black Friday przypomina do czego zobowiązani są sprzedawcy i jakie prawa mają konsumenci.
    Tegoroczny Black Friday a nasze finanse
    Dlaczego tegoroczny Black Friday może być szczególnie niebezpieczny dla naszych finansów? O jakich ważnych zasadach warto pamiętać podczas zakupów?
    Rosnąca adaptacja kryptowalut
    Rosnąca adaptacja kryptowalut jest już faktem. Z czym jest związana? Które podmioty zamierzają korzystać w kryptowalut?
    Limity dorabiania dla emerytów i rencistów od grudnia 2021 r.
    Nowe limity dorabiania dla emerytów i rencistów będą obowiązywały od grudnia 2021 r. Kogo dotyczą kwoty graniczne?
    Zmiana czasu w 2022 roku
    Zmiana czasu w 2022 roku została określona w projekcie nowego rozporządzenia. Kiedy będziemy przestawiali zegarki?
    Impulsywne zakupy - ile wydajemy pod wpływem chwili?
    Z badania wykonanego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, że połowa ankietowanych nie jest wolna od skłonności do impulsywnych zakupów.
    TK o badaniu legalności wyboru sędziów przez ETPC
    Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności badania legalności wyboru sędziów Trybunału przez Europejski Trybunał Praw Człowieka.
    Ilu Polaków płaci abonament za dostęp do serwisów filmowych?
    Z raportu Digital Consumer Trends 2021 wynika, iż rośnie popularność usług abonamentowego dostępu do streamingu materiałów wideo.
    Black Friday a kryzys - czy kupujemy mniej? [BADANIE]
    Jak wynika z nadchodzącego badania Intrum, „European Consumer Payment Report 2021”, zdecydowana większość europejskich konsumentów kieruje się podejściem sustainability podczas codziennych zakupów, co stwarza nowe wyzwania dla firm.
    Sprawy frankowe - rozstrzygnięcia, statystyki
    W tym roku do sądów trafia rekordowa liczba spraw frankowych. Ponad 90 procent takich postępowań kończy się wygraną kredytobiorcy.
    Pytania prejudycjalne - wyrok TSUE
    Zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej krajowy sąd najwyższy nie może zabronić sądom niższej instancji zadawania pytań prejudycjalnych.
    Child Alert – jak działa?
    Child Alert jest systemem, który ma na celu szybsze poszukiwanie dziecka. Jak działa i kiedy jest ogłaszany?
    Black Friday i inflacja powodem niedoubezpieczenia
    Czym jest niedoubezpieczenie? Jak wpływa na nie inflacja? O czym warto pamiętać przed Black Friday?
    Leasing zwrotny - UOKiK bada fikcyjne umowy
    Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów trafiają skargi konsumentów, którzy zamiast umowy pożyczki, nieświadomie podpisali umowę leasingu zwrotnego sprzętu AGD,
    UOKiK o wynagrodzeniu za udostępnienie kapitału przez banki
    Zdaniem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów banki nie mają prawa żądać wynagrodzenia za udostępnienie kapitału.
    Czy konsumenci poznają szczegóły planowanych podwyżek cen energii?
    Ministerstwo Klimatu chce, aby konsumenci poznali szczegóły planowanych podwyżek cen energii. Przygotowało projekt rozporządzenia.
    Średnie zadłużenie Polaków lekko spadło
    Według największych rejestrów, spadło średnie zadłużenie Polaków. Pomogło otwarcie gospodarki.
    Diety NFZ w aplikacji mojeIKP
    Dostęp do portalu Diety NFZ można uzyskać poprzez aplikację mojeIKP. Jak to zrobić? Co znajduje się w portalu?
    Rodzinne postępowanie informacyjne przed rozwodem [ZMIANY]
    Rodzinne postępowanie informacyjne w wielu przypadkach ma poprzedzać postępowanie o rozwód lub o separację. Na czym polegają planowane zmiany?
    4 bony dla bezrobotnych do 30 roku życia
    Bony dla bezrobotnych do 30 roku życia przyznaje urząd pracy. Są 4 rodzaje bonów dla młodych bezrobotnych: szkoleniowy, stażowy, zatrudnieniowy, na zasiedlenie. Czym się różnią?
    Kosiniakowe w 2022 roku
    Kosiniakowe w 2022 roku to jedna z form finansowego wsparcia rodziców. Ile wynosi świadczenie rodzicielskie? Komu przysługuje?
    Black Friday i Cyber Monday - jak kupować mądrze?
    Black Friday i Cyber Monday już za kilka dni. Na co zwrócić uwagę podczas zakupowego szaleństwa?
    Obywatelski projekt zaostrzający przepisy aborcyjne w Sejmie
    Obywatelski projekt zaostrzający przepisy dotyczące aborcji został złożony w Sejmie pod koniec października. Pierwsze czytanie zaplanowano na 1-2 grudnia.