Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Skutki niedoręczenia aktu oskarżenia

Pamela Opoczka
Adwokat Krakowskiej Izby Adwokackiej
Skutki niedoręczenia aktu oskarżenia
Skutki niedoręczenia aktu oskarżenia
Shutterstock
Zdarza się, że akt oskarżenia nie zostaje doręczony oskarżonemu. Jakie są skutki takiej sytuacji?

Prawo do obrony

Akt oskarżenia jest pismem procesowym o niezwykle doniosłej wadze. Inicjuje on etap postępowania sądowego w procesie karnym, w którym uprawniony podmiot (zazwyczaj prokurator) domaga się przypisania danej osobie odpowiedzialności za konkretne przestępstwo i wymierzenia kary wobec niej. Zdarza się jednak, że akt oskarżenia nie zostaje, np. wskutek jakiejś pomyłki, doręczony oskarżonemu. Czy w takiej sytuacji można kontynuować proces i co dzieje się z zapadłym już wyrokiem, gdy stwierdzono takie uchybienie?

Jak wiadomo, każdemu człowiekowi przysługuje prawo do obrony. Uprawnienie to należy wywodzić zarówno z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 42 ust. 2), Kodeksu postępowania karnego (art. 6 k.p.k.), jak i z Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (art. 6 EKPC).

Prawo do obrony obejmuje sprawiedliwe i publiczne rozpatrzenie sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd. Prawo do obrony obejmuje także możliwość skorzystania z pomocy obrońcy, możliwość uzyskania odpowiedniego czasu na przygotowanie się do obrony, a przede wszystkim obejmuje prawo do otrzymania szczegółowych informacji, w zrozumiałym dla siebie języku, o istocie i przyczynie skierowanego aktu oskarżenia.

Niewątpliwie zatem niedoręczenie aktu oskarżenia może stanowić naruszenie prawa do obrony. Kolokwialnie mówiąc, aby pójść do więzienia, warto by chociaż wiedzieć za co.

Obowiązek doręczenia aktu oskarżenia

Obowiązek doręczenia osobie oskarżonej aktu oskarżenia wynika z treści art. 338 § 1 k.p.k., który stanowi: „ Jeżeli akt oskarżenia odpowiada warunkom formalnym, prezes sądu lub referendarz sądowy niezwłocznie zarządza doręczenie jego odpisu oskarżonemu, wzywając do składania wniosków dowodowych w terminie 7 dni od daty doręczenia mu aktu oskarżenia”.

Należy też mieć na uwadze, że oskarżony ma prawo do złożenia odpowiedzi na akt oskarżenia w ciągu 7 dni od dnia jego otrzymania. Jest to także czynność wchodząca w pojęcie przysługującego prawa do obrony i stanowi komponent rzetelnego procesu.

Niedoręczenie aktu oskarżenia

Jak zatem zapatrują się sądy na niedoręczenie aktu oskarżenia i czy jest to poważne uchybienie przepisom postępowania karnego?

Zdecydowanie należy uznać, że niedoręczenie oskarżonemu odpisu aktu oskarżenia jest rażącym naruszeniem prawa procesowego.

Należy jednak, przy ocenie wpływu niedoręczenia aktu oskarżenia na treść wyroku, wziąć pod uwagę realia konkretnej sprawy. Może się bowiem zdarzyć, że zapadły w sprawie wyrok nie zostanie uchylony z tego powodu, gdyż prawo do obrony danej osoby – zdaniem sądu - nie zostało naruszone w danym przypadku.

Nieodręczenie aktu oskarżenia „nie może być oceniane jedynie od strony formalnej, lecz musi uwzględniać możliwość wpływu takiego naruszenia na realizację przez oskarżonego przysługującego mu prawa do obrony (…)” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt V KK 197/12).

Trzeba wziąć pod uwagę, że:

  • jeśli oskarżony zapoznał się z treścią zarzucanych mu czynów na etapie postępowania przygotowawczego, następnie oświadczył, że rozumie ich treść, a ta treść nie została zmieniona w akcie oskarżenia (zarówno co do opisu czynów, jak i ich kwalifikacji prawnej),
  • jeśli oskarżony zrezygnował ze składania jakichkolwiek wniosków dowodowych, czy uzasadnienia zarzutów, bądź nie zażądał uzupełnienia postępowania,
  • jeśli oskarżony zrezygnował z zapoznania się z aktami postępowania przygotowawczego,
  • jeśli oskarżony otrzymał zawiadomienie o rozprawie (zatem miał świadomość, że jest osobą oskarżoną w procesie),

to wówczas sąd z największym prawdopodobieństwem uzna, że fakt niedoręczenia aktu oskarżenia osobie oskarżonej nie ma wpływu na realne możliwości zrealizowania przez nią prawa do obrony i przygotowania się do niej, a co za tym idzie, zapadły wyrok nie będzie podlegał uchyleniu z tego powodu. Pamiętajmy jednak, jak wspomniano wcześniej, że należy to uchybienie rozpatrywać na łamach konkretnej sprawy.

Adwokat Pamela Opoczka

Reklama
Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Co wiesz o PUE ZUS?
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/30
    Co oznacza skrót PUE ZUS?
    Platforma Usług Ekonomicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
    Platforma Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
    Powszechne Usługi Elektroniczne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    UFG: w poniedziałki i czwartki najczęściej dochodzi do szkód komunikacyjnych
    Z danych Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wynika, iż najwięcej szkód odnotowano w maju, zaś dniem tygodnia, w którym najczęściej dochodziło do szkód, okazał się poniedziałek.
    Usługi e-zdrowia dla osób niepełnosprawnych i ich opiekunów
    Jak korzystać z usług e-zdrowia? Co daje Internetowe Konto Pacjenta (IKP) i aplikacja mojeIKP? Jak pomóc bliskiej osobie?
    Jak postępować z żywymi rybami przeznaczonymi do sprzedaży?
    Główny Lekarz Weterynarii wydał zalecenia w postępowaniu z żywymi rybami przeznaczonymi do sprzedaży detalicznej.
    Fundusz Kompensacyjny - działanie, zmiany w 2023 r.
    Rzecznik Praw Pacjenta przyznał dotąd 3,6 mln zł świadczeń pieniężnych z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Co zmieni się w 2023 r.?
    Kontrowersje wokół prowokacji policyjnych
    Prowokacje policyjne. Kwestia policyjnego podżegania od dawna jest przedmiotem żywych kontrowersji. Głównym dylematem jest śledztwo policyjne, które zgodnie z prawem wymaga użycia tajnych agentów, informatorów lub innych tajnych praktyk i zasadniczo nie jest prowadzone w sposób pasywny. Rodzaj wpływu wywieranego w ten sposób na jednostkę kumuluje się w popełnieniu przestępstwa, które w przeciwnym razie mogłoby nie dojść do skutku.
    Kryterium dochodowe w pomocy społecznej w 2023 r.
    Ile wynosi kryterium dochodowym w pomocy społecznej? Czy na 2023 rok przypada weryfikacja tej kwoty? Jak często waloryzuje się próg dochodowy?
    Zmiany w ustawie o zatorach płatniczych wchodzą w życie od 8 grudnia 2022
    Nowe regulacje mają przyspieszyć prowadzenie postępowań, a w konsekwencji doprowadzić do efektywniejszego i szybszego eliminowania zatorów płatniczych. Co uległo zmianie?
    Bank wpisał dane do tzw. rejestru niesolidnych dłużników i naruszył dobra osobiste
    Sąd Najwyższy uwzględnił skargę nadzwyczajną Rzecznika Finansowego w sprawie oddalonego powództwa klienta dotyczącego naruszenia jego dóbr osobistych poprzez bezpodstawne wpisanie danych osobowych kredytobiorcy w Centralnej Bazie Danych – Bankowego Rejestru tzw. rejestru niesolidnych dłużników i doprowadzenie tym samym do rozpowszechniania nieprawdziwych informacji na jego temat
    Co dalej ze stopami procentowymi w 2023 roku? [Opinia]
    Rada Polityki Pieniężnej prawdopodobnie zakończyła cykl podwyżek stóp procentowych, ale nie można wykluczyć, że sytuacja makroekonomiczna wymusi w przyszłym roku dalsze zacieśnienie polityki pieniężnej - oceniają ekonomiści w komentarzach do środowego posiedzenia RPP. Niektórzy eksperci sądzą jednak, że kolejnym krokiem RPP w II poł. 2023 r. będą obniżki stóp.
    Jak rozpoznać fałszywą reklamę w Google?
    KNF ostrzega przed fałszywymi reklamami w Google. Jak rozpoznać fałszywą od właściwej?
    "Wolontariat w szkole zgodnie z prawem" - poradnik [Do pobrania]
    Poradnik jest skierowany do kadr oświatowych, opiekunów szkolnych kół wolontariatu, koordynatorów wolontariatu, wolontariuszy oraz ich rodziców. Zawiera najważniejsze informacje dotyczące organizacji wolontariatu w szkole. Zachęcamy do zapoznania się z materiałem.
    Co pacjencji cenią najbardziej u lekarzy, a co lekarze u pacjentów? [BADANIE]
    Pacjenci w kontaktach z pracownikami ochrony zdrowia najbardziej cenią jasną i zrozumiałą komunikację, dla lekarzy najważniejsza jest staranność i dokładność wykonywanych zadań – wynika z badań prof. Zbigniewa Izdebskiego.
    RPP: Stopy procentowe w grudniu 2022 na niezmienionym poziomie
    Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu w środę 7 grudnia 2022 nie zmieniła stóp procentowych - poinformował Narodowy Bank Polski. Tym samym główna stopa procentowa NBP, stopa referencyjna, wynosi nadal 6,75 proc.
    Osoby budujące dom bez ochrony przed podwyżkami cen prądu - interwencja RPO
    Osoby fizyczne budujące dom jednorodzinnych skarżą się na nieobjęcie ich wsparciem przed podwyżkami cen energii. Dyrektor Zespołu Prawa Cywilnego Biura Rzecznika Praw Obywatelskich Kamilla Dołowska prosi o stanowisko dyrektora Departamentu Elektroenergetyki i Gazu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Pawła Pikusa
    Coraz więcej osób korzysta z aplikacji mZUS
    Przez aplikację mZUS złożonych zostało ponad 1,5 tys. wniosków na ok. 2,1 tys. dzieci, w tym: 628 wniosków "Dobry start" oraz 878 wniosków "500+".
    Świadczenie mieszkaniowe dla żołnierzy w 2023 roku - będzie podwyżka
    Od dnia 1 stycznia 2023 roku świadczenie mieszkaniowe dla żołnierzy, czyli tzw. dodatek mieszkaniowy dla żołnierzy, zostanie podwyższone. Ile wyniesie i komu będzie przysługiwało?
    Czy Naczelny Sąd Administracyjny może kontrolować działalność orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego?
    Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do jakiegokolwiek kontrolowania działalności orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego. Wszyscy sędziowie TK wybrani przez Sejm, od których prezydent przyjął ślubowanie, jak i wszyscy sędziowie powołani przez prezydenta, są sędziami w rozumieniu konstytucji - oświadczyła 6 grudnia 2022 r. prezes TK Julia Przyłębska.
    Polacy chcą funduszy z KPO ca cenę ustępstw [SONDAŻ]
    57 proc. Polaków chce środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz ustępstw wobec UE - wynika z sondażu United Surveys dla DGP i RMF FM. Co trzeci ankietowany chce konfrontacji z Komisją Europejską.
    Polska gotowa na kolejną falę uchodźców [WYWIAD]
    - Spodziewamy się, że trzeba będzie udzielić obywatelom Ukrainy doraźnego schronienia, w przypadku np. przerwania dostaw prądu, dużych mrozów itp. Większość Ukraińców chce jednak pozostać u siebie w kraju - uważa Agnieszka Ścigaj, minister, członek Rady Ministrów.
    Oszustwo "na wypadek drogowy" - poszkodowana seniorka
    Stołeczni kryminalni zatrzymali trzech mężczyzn, którzy oszukali starszą kobietę "na wypadek drogowy". Podczas zatrzymania funkcjonariusze zabezpieczyli 24 tys. zł, 180 dolarów, 200 euro, 2,5 tys. koron szwedzkich, dwie obrączki i łańcuszek.
    Ekspert PIE: nie spodziewamy się radykalnego wzrostu bezrobocia w 2023 r.
    Nie spodziewamy się radykalnego wzrostu bezrobocia w 2023 roku - powiedział PAP wiceszef Polskiego Instytutu Ekonomicznego Paweł Śliwowski. Jego zdaniem możliwe jest nasilenie się spadku wzrostu wynagrodzeń.
    Blackout
    Blackout to zjawisko całkowitego braku energii elektrycznej. Może być spowodowany awarią, brakami w dostawach energii lub przesileniem sieci.
    Ochrona ofiar przemocy domowej - zalecenia Prokuratora Generalnego
    Nowe przepisy porządkują i ujednolicają dotychczasowe zasady postępowania, uwzględniając normy prawa krajowego i międzynarodowego. Prokurator Agnieszka Welenc podkreśliła, że odnoszą się one nie tylko do postępowania karnego, ale także administracyjnego, cywilnego czy udzielania pomocy.
    Zaległości alimentacyjne w 2022 wzrosły do 13,4 mld zł
    Według Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor na koniec listopada br. zaległe zobowiązania z tytułu alimentów wzrosły o ponad 40 proc. w stosunku do roku ubiegłego i sięgają niemal 13,4 mld zł - to najwyższa kwota od początku gromadzenia tych danych.
    Pomoc finansowa na „Tworzenie grup producentów i organizacji producentów” - wnioski do 30 grudnia 2022
    Pomoc finansowa na „Tworzenie grup producentów i organizacji producentów” skierowana jest do nowych grup producentów rolnych, czyli tych uznanych od 1 grudnia 2021 r. na podstawie przepisów z 2000 roku. Grupy te muszą składać się z osób fizycznych i prowadzić działalność jako mikro-, małe lub średnie przedsiębiorstwa