Kategorie

Kiedy można wyłączyć jawność rozprawy?

Bartłomiej Ceglarski
Kiedy można wyłączyć jawność rozprawy?/ fot. Fotolia
Kiedy można wyłączyć jawność rozprawy?/ fot. Fotolia
Jedną z naczelnych zasad prawa jest jawność rozpraw sądowych. Jak od każdej zasady i od tej są wyjątki. Kodeks postępowania karnego (kpk) określa w jakich okolicznościach możliwe jest wyłączenie jawności rozprawy karnej.

Zasada jawności rozpraw jest realizowana m.in. przez możliwość udziału w nich publiczności czy też umożliwienie mediom nagrywania przebiegu rozprawy. W pewnych okolicznościach sąd może jednak wyłączyć jawność rozprawy w całości lub w części - ta kwestia została uregulowana w art. 359 - 364 kpk. Możemy wyróżnić wyłączenie jawności z mocy prawa, na skutek fakultatywnej decyzji sądu oraz na wniosek osoby, która złożyła wniosek o ściganie.

Wyłączenie jawności z mocy prawa

Jawność rozprawy jest wyłączana ,,automatycznie'' gdy rozprawa dotyczy:

  • wniosku prokuratora o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i zastosowania środka zabezpieczającego;
  • sprawy o pomówienie lub znieważenie - na wniosek pokrzywdzonego rozprawa może jednak odbywać się jawnie.

Wyłączenie jawności rozprawy ma miejsce także w razie odczytania zeznań świadka anonimowego. Wyłączenie jawności powinno odbyć się także przy przesłuchiwaniu świadka koronnego, jeżeli świadek ten złożył wniosek o wyłączenie jawności.

Jawność wyłączana jest także w razie przesłuchania w charakterze świadka albo biegłego osób zwolnionych z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej lub związanej z pełnioną funkcją, a także w wypadku, gdy ujawniane są na rozprawie dokumenty, które dotyczące tajemnicy zawodowej.

Fakultatywna decyzja sądu o wyłączeniu jawności

Sąd może z własnej inicjatywy wyłączyć jawność rozprawy jeżeli jawność rozprawy mogłaby:

  1. wywołać zakłócenie spokoju publicznego,
  2. obrażać dobre obyczaje,
  3. ujawnić okoliczności, które ze względu na ważny interes państwa powinny być zachowane w tajemnicy,
  4. naruszyć ważny interes prywatny.

Sąd ma prawo do wyłączenia jawności także w przypadku, gdy choćby jeden z oskarżonych jest nieletni lub na czas przesłuchania świadka, który nie ukończył 15 lat.

Wniosek uprawnionego podmiotu

Jawność rozprawy może zostać wyłączona także na wniosek uprawnionego podmiotu, którym jest osoba która złożyła wniosek o ściganie. W tym wypadku kpk nie określa kryteriów wyłączenia jawności co oznacza, że sąd ma ocenić czy żądanie jest uzasadnione.

Ponadto świadek ma możliwość wnioskowania o wyłączenie jawności jeżeli treść jego zeznań mogłaby narazić na hańbę jego lub osobę dla niego najbliższą

O wyłączeniu jawności rozprawy decyduje sąd, w drodze postanowienia. Warto zaznaczyć, że przed wydaniem postanowienia sądu o wyłączeniu jawności rozprawy prokurator może zgłosić sprzeciw, który uniemożliwia wyłączenie jawności sądu.

Przebieg rozprawy

Jeżeli sąd wyda postanowienie o wyłączeniu jawności to na sali mogą pozostać, oprócz osób biorących udział w postępowaniu, po dwie osoby wskazane przez oskarżyciela publicznego, oskarżyciela posiłkowego, oskarżyciela prywatnego i oskarżonego. Jeżeli jest kilku oskarżycieli lub oskarżonych, każdy z nich może żądać pozostawienia na sali rozpraw po jednej osobie. Przewodniczący może także pozwolić poszczególnym osobom na obecność na rozprawie.

Obowiązkiem przewodniczącego jest pouczenie obecnych o obowiązku zachowania w tajemnicy okoliczności ujawnionych na rozprawie toczącej się z wyłączeniem jawności i uprzedza o skutkach niedopełnienia tego obowiązku.

Warto wspomnieć, że ogłoszenie wyroku odbywa się jawnie, jednakże, gdy jawność rozprawy wyłączono w całości lub w części, przytoczenie powodów wyroku może nastąpić również z wyłączeniem jawności w całości lub w części.

Opracowano na podstawie:

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1904 z późn. zm.)

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.

    Dodatek energetyczny w 2021 r.

    Dodatek energetyczny w 2021 r. przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej. Ile aktualnie wynosi takie świadczenie?

    Limity dorabiania dla emerytów z KRUS od września 2021 r.

    Ile może dorobić emeryt i rencista KRUS od 1 września 2021 r.? Przy jakich kwotach świadczenie może zostać zmniejszone lub zawieszone?

    Grzywna za podrzucanie śmieci

    Czy za podrzucanie śmieci sąsiad może zapłacić grzywnę? Co z możliwością wykorzystania nagrania z monitoringu?

    Czerwcowi emeryci - jakie zmiany?

    Czerwcowi emeryci już nie stracą. Ich emerytury zostaną przeliczone przez ZUS z urzędu na korzystniejszych zasadach.

    KE zwraca się do TSUE o nałożenie kar finansowych na Polskę

    Komisja Europejska zdecydowała o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości UE o nałożenie kar finansowych na Polskę za nieprzestrzeganie decyzji dotyczącej środków tymczasowych z 14 lipca.