Kategorie

Zatarcie skazania w prawie karnym

Osoba, wobec której nastąpiło zatarcie skazania może legalnie podawać się za osobę niekaraną.
Osoba, wobec której nastąpiło zatarcie skazania może legalnie podawać się za osobę niekaraną.
Zgodnie z treścią kodeksu karnego z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, zaś wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Zatarcie skazania oznacza wieć przyjęcie przez ustawodawcę fikcji prawnej jakoby dana osoba nie była nigdy karana i związany z tym zakaz powoływania się przez inne podmioty na fakt tego skazania.

Zatarcie skazania nie może nastąpić, jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, dopóki nie wykona on tego środka karnego, jego wykonanie nie zostanie mu darowane albo nastąpi przedawnienie jego wykonania (nie dotyczy to środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 5 Kodeksu karnego, czyli obowiązku naprawienia szkody).

Na tle przytoczonego brzmienia przepisu art. 106 Kodeksu karnego powstaje pytanie o to, na jakie płaszczyzny życia rozciąga się to domniemanie i czy dotyczy ono również świadomości społecznej – ocen moralnych i etycznych danej osoby.

Należy w pierwszej kolejności wskazać, że fikcja prawna zatarcia skazania powoduje wielopłaszczyznowe skutki nie tylko w zakresie prawa karnego procesowego i materialnego, ale także w sprawach administracyjnych czy też pracowniczych.

Po pierwsze, należy wskazać, iż osoba, wobec której nastąpiło zatarcie skazania może w świetle prawa legalnie podawać się w różnych dokumentach za osobę niekaraną (zakładając, że było to jej jedyne skazanie). Jeżeli wobec takiej osoby toczy się proces karny nigdy nie może ona zostać uznana za recydywistę, zaś sąd nie ma prawa zaostrzyć wymiaru kary w oparciu o to, iż dana osoba jest przestępcą (iż nie jest to jej pierwszy konflikt z prawem).

Zobacz: Zatarcie skazania

Reklama

Po drugie, w zakresie spraw pracowniczych niedopuszczalne jest umieszczenie wzmianki o fakcie skazania w wydawanej na podstawie akt osobowych pracownika opinii o pracy (por. Wyrok SN z dnia 17 grudnia 1976 r., I PR 185/76, OSNC 1977 z.8 poz.136) a w orzecznictwie SN przyjmuje się również, że w razie zatarcia skazania należy usunąć z akt osobowych pracownika (i wydawanej na ich podstawie opinii o pracy) wszelkie dane dotyczące zatartego skazania (por. Wyrok SN z dnia 17 grudnia 1976r., I PR 185 / 76, OSNC 1977 / 81 / 139).

Należy zauważyć, iż wszystkie opisane powyżej skutki zatarcia skazania to skutki prawne. Należy od nich odróżnić skutki społeczne zatarcia skazania. Chodzi o to, że ludzka pamięć i świadomość funkcjonują odmiennie od reguł prawnych i w zakresie czynu przestępczego danej osoby mogą one nie uznawać historii za niebyłej czy aktualnej.

Powyższy problem dostrzegł i omówił Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 27 listopada 1984 r. wskazał wprost, iż zatarcie skazania nie oznacza zmiany oceny sprawcy w sferze etyczno-moralnej, a także nie skutkuje wymazaniem tego skazania ze świadomości społecznej (por. Uchwała SN z dnia 27 listopada 1984 r., III AZP 6/84, OSNC nr 8, 1985, poz. 105).

Reklama

Należy wskazać, iż wbrew pozorom wskazana pamięć (czy też świadomość) społeczna o czyimś uprzednim skazaniu (nawet zatartym z mocy prawa) oddziałuje na sytuację prawną tej osoby. Chodzi o to, że nie może ona ubiegać się o te rodzaje pracy, które wymagają od kandydata "nieposzlakowanej opinii" takich jak praca celnika, biegłego sądowego, czy też funkcjonariusza policji (por. R. Szymczykiewicz "Odmowa przyjęcia do służby celnej pomimo zatarcia skazania" Monitor Prawa Celnego i Podatkowego nr 7/2010).

Linia orzecznicza sądów administracyjnych dowodzi także, iż osoba uprzednio skazana może mieć problem z uzyskaniem pozwolenia na broń (por. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2007 r., LEX nr 372103)

Reasumując powyższe ustalenia, należy stwierdzić, iż wbrew obowiązującym zapisom prawa (art. 106 KK) fakt uprzedniej karalności (w tym nawet skazania zatartego) może rzutować na pozycję prawną i społeczną danej osoby. Ujawnia to najwyższą "nieopłacalność" popełniania przestępstw, albowiem (poza aspektem karnoprawnym) takie zdarzenie w życiorysie osoby może raz na zawsze zmienić jego pozycję prawną i społeczną.

Zobacz serwis: Kodeks karny

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Presja odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu?

    Presję odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu odczuwa co czwarty Polak. Kto ma największy problem z przejściem w tryb offline?

    Senackie poprawki do nowelizacji KPA [KOMENTARZ]

    Senat stworzył rozwiązanie, które tak naprawdę podzieli uprawnionych na dwie grupy. Zmiany komentuje radca prawny Jan Delmanowski.

    Dobry start - ZUS przelał prawie 240 mln zł na wyprawki

    ZUS przelał prawie 240 mln zł na konta w ramach programu "Dobry start". Świadczenie przyznawane jest bez względu na dochód.

    Zmiany w Kodeksie karnym ze względu na dobro dziecka

    Rząd zapowiada zmiany w Kodeksie karnym. "Musimy chronić dobro dziecka" - mówił minister w KPRM Michał Wójcik.

    Konfiskata pojazdu w projekcie Kodeksu karnego

    Rozwiązania dotyczące m.in. konfiskaty pojazdu mają się znaleźć w w osobnym projekcie Kodeksu karnego.

    Wysokie kary za zaśmiecanie m.in. plaż

    Rząd zapowiada zaostrzenie kar za zaśmiecanie m.in. plaż i lasów. Grzywna miałaby wzrosnąć z 500 zł do nawet 5 tys. zł.

    Recepta farmaceutyczna w 2021 r.

    Czym jest recepta farmaceutyczna? Kto w 2021 r. może skorzystać z takiej recepty? Kiedy można ją wystawić?

    Dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce

    Narodziny i związane z tym procedury dotyczą również dzieci obcokrajowców. Jaka jest sytuacja prawna urodzonych w Polsce dzieci cudzoziemców?

    Fundusz Kompensacyjny Szczepień - projekt przyjęty przez rząd

    Projekt ustawy powołującej Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych został przyjęty przez rząd. Kto będzie mógł otrzymać świadczenie?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet? Można to zrobić na Internetowym Koncie Pacjenta.

    Co wie o nas Internet?

    Dane osobowe w Internecie rozprzestrzeniają się bardzo szybko. Co wie o nas Internet? Czy dane można wykorzystać przeciwko nam?

    Mój wizerunek - czy to tylko zdjęcie?

    Każdy ma swoje wyobrażenie czym jest wizerunek albo co potocznie uznawane jest za wizerunek.

    Koszty sądowe w elektronicznym postępowaniu upominawczym

    Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesądza, że w w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.

    Wyprzedaże - jakie prawa ma konsument?

    Letnie wyprzedaże trwają nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Czy konsument może zwrócić towar? Co z reklamacją?

    24 lipca przypada Święto Policji

    24 lipca obchodzone jest Święto Policji. Urząd Statystyczny w Warszawie przygotował najważniejsze dane dla województwa mazowieckiego.

    Rodzinny kapitał opiekuńczy - projekt ustawy

    Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym został skierowany do konsultacji społecznych. Komu będzie przysługiwało świadczenie?

    ETPCz: o powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej SN

    Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził poważne nieprawidłowości w powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    12 tys. zł na dziecko w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego

    12 tys. zł na dziecko to maksymalna kwota nowego świadczenia dla rodziców. Komu będzie przysługiwał rodzinny kapitał opiekuńczy? W jakich częściach?

    Rzecznik Finansowy ostrzega przed oszustwami inwestycyjnymi

    Rzecznik Finansowy apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Jak weryfikować wiarygodność platform?

    Kontakty z dzieckiem a kwarantanna – MS chce zmiany przepisów

    Ministerstwo Sprawiedliwości uznało za zasadny postulat zwolnienia z kwarantanny osób realizujących kontakty z dziećmi poza granicami kraju.

    Overbooking z powodu pandemii?

    Czy pandemia usprawiedliwia overbooking?Jakie prawa przysługują pasażerom linii lotniczych?

    Nowe dowody osobiste w innym terminie - ustawa w Senacie

    Senacka komisja poparła nowelizację, która przesunie termin wdrożenia nowych dowodów osobistych (z odciskami palców).

    Wakacje 2021 - jak spędzamy urlop? [BADANIE]

    W tegoroczne wakacje wspieramy polską branżę turystyczną, chcemy czas spędzać z bliskimi oraz bardziej aktywnie. Tak wynika z badania „Zwyczaje urlopowe Polaków - lato 2021".

    Sankcje za ewentualne niewykonanie wyroku TSUE?

    Komisja Europejska grozi Polsce sankcjami finansowymi za ewentualne niewykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącego Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    Raport KE o stanie praworządności w UE

    Komisja Europejska opublikowała raport o stanie praworządności w Unii Europejskiej.