Kategorie

Procedura ekstradycyjna w UK

Anna Maziarz - Solicitor
Proces ekstradycyjny./ Fot. Fotolia
Czy możliwe jest zakwestionowanie Europejskiego Nakazu Aresztowania oraz skuteczna z nim walka? Przyjrzyjmy się z bliska podstawowym zagadnieniom dotyczącym ekstradycji polskiego obywatela z Wielkiej Brytanii.

Decyzja ramowa dotycząca Europejskiego Nakazu Aresztowania przyniosła radykalne zmiany w procesie ekstradycyjnym w Unii Europejskiej, drastycznie przyśpieszając ten proces oraz usuwając część przesłanek stanowiących przeszkodę w procesie ekstradycyjnym. Obecnie w Europie wystawianych jest ponad 1,000 ENA w miesiącu.

Reklama

Od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej i otwarcia granic, Wieka Brytania stała się atrakcyjnym miejscem dla wszystkich tych, którzy poszukiwali schronienia przed polskim wymiarem sprawiedliwości. Stało się to z powodu stosunkowo łatwej możliwości znalezienia pracy braku obowiązku meldunkowego.  W roku 2009 Polska wystosowała 4,844 wniosków o ekstradycje, co stanowiło 40% wszystkich Europejskich Nakazów Aresztowania.

Obecnie Komisarz Sprawiedliwości, Viviane Reding oraz Komisja Europejska w swoim trzecim raporcie  dotyczącym wdrażania Europejskich Nakazów Aresztowania krytykowały wadliwy system oraz problemy związane z wykonywaniem Europejskich Nakazów Aresztowania.  Krytykowano przede wszystkim mechaniczne wystawianie Europejskich Nakazów Aresztowania w oparciu o trywialne wykroczenia. Raport  wskazał, ze system jest zablokowany Nakazami związanymi z takimi czynami jak posiadanie małych ilości zakazanych substancji czy też kradzież roweru. 

Procedura ekstradycyjna

W procesie ekstradycyjnym istnieją trzy stopnie proceduralne a mianowicie:

1.  Aresztowanie

Często zatrzymanie osoby poszukiwanej odbywa się przy np. przy rutynowej kontroli drogowej, jednakże coraz częściej osoby poszukiwane Europejskim Nakazem Aresztowania są zatrzymywane w miejscach zamieszkania lub pracy. Jest to wynikiem skrupulatnej pracy oficerów Serious Organise Crime Agency, którzy starannie przeczesują rejestry krajowych instytucji takich jak np. biura podatkowego lub Home Office.  Po aresztowaniu na podstawie ENA osoba zatrzymana zostaje przewieziona do komisariatu policji, gdzie zostaje jej przedstawiony Europejski Nakaz Aresztowania, zwykle w języku polskim jak angielskim. Nie odbywa się formalne przesłuchanie, dlatego osobie zatrzymanej nie przysługuje wizyta prawnika z urzędu. 

2. Proces ekstradycyjny

Reklama

Według prawa osoba zatrzymana na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania musi zostać postawiona przed sądem tak szybko, jak to jest praktycznie możliwe. Pierwsze posiedzenie sądowe odbywa się przed sędzią okręgowym i ma kluczowe znaczenie dla sprawy. Podczas tego posiedzenia ustala się tożsamość osoby zatrzymanej, która następnie decyduje czy zgadza się na ekstradycje, czy też nie.  Jeżeli zgoda nie zostanie wydana, sad zajmie się następnie takimi sprawami jak zwolnienie za kaucja oraz wyznaczenie daty procesu ekstradycyjnego.

Należy dodać, że prawnik reprezentujący osobę zatrzymaną na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania już podczas pierwszego posiedzenia sądowego musi zidentyfikować potencjalne argumenty, które następnie, w zależności od okoliczności sprawy oraz instrukcji osoby zatrzymanej, będzie podnosił podczas procesu ekstradycyjnego. 

Zanim proces ekstradycyjny dojdzie do skutku, obrona osoby zatrzymanej musi złożyć w sądzie tzw. Skeleton Argument, w którym określi argumenty, na których będzie polegać podczas procesu, ich podstawę oraz przykłady aktualnego prawa precedensowego, na którym zamierza się oprzeć. Dodatkowo musi również zostać złożone zeznanie osoby zatrzymanej, na podstawie którego obrona była w stanie przygotować Skeleton Argument.

Podczas procesu ekstradycyjnego sąd ustala czy Europejski Nakaz Aresztowania jest zgodny z Aktem  Ekstradycjynym 2003 oraz rozpatruje wnioski tak obrony, jak i prokuratury.

Nierzadko zdarza się, że proces zostaje odroczony po to, aby prokuratura mogla zwrócić się do strony polskiej z prośbą o odpowiedzi na pytania, które wynikły podczas procesu, a które maja decydujące znaczenia dla sprawy. 

Zobacz również: Europejski nakaz aresztowania


3. Apelacja

Jeżeli sędzia okręgowy zadecydował przeciwko osobie zatrzymanej, wówczas  możliwe jest złożenie odwołania do High Court.  Działać należy niezwykle szybko ponieważ odwołanie należy złożyć w ciągu 7 dni wliczając w to dzień wydania nakazu ekstradycyjnego.  Prawo nie przewiduje możliwości przedłużenia terminu do złożenia apelacji od ekstradycji. 

W niektórych przypadkach możliwa jest apelacja do najwyższego sądu w kraju, a mianowicie do Supreme Court.  Dzieje się tak wtedy, jeżeli  w grę wchodzi kwestia, której rozwiązanie jest niezwykle ważne dla dobra publicznego, a nie tylko dla osoby apelującej.  Apelacja do Supreme Court możliwa jest tylko wówczas, jeżeli  zagadnienie dotyczy kwestii prawnej, nie zaś samych faktów.

Przeszkody w procesie ekstradycyjnym

Akt Ekstradycyjny 2003 przewiduje szereg przeszkód w ekstradycji, które obrona może podnieść w sądzie w zależności od indywidualnych okoliczności sprawy.  Przyjrzyjmy się jednej z najczęściej używanych przeszkód, a mianowicie artykułowi 14 Aktu Ekstradycyjnego 2003.

Artykuł ten pozwala na zwolnienie osoby zatrzymanej, jeżeli sąd dojdzie do wniosku, że z powodu opóźnienia w sprawie ekstradycja byłaby niesprawiedliwa oraz oparta na ucisku.  Lord Diplock w sprawie Kakis v Cypr wyraźnie zaznaczył, ze przeszkoda ta ma dwie „kończyny”.  W jego opinii „niesprawiedliwość” oznaczałaby ryzyko negatywnego nastawienia do osoby oskarżonej podczas trwania procesu. „Ucisk” miałby oznaczać trudności osoby oskarżonej spowodowane zmianami w jego życiu, które zaszły w okresie branym pod uwagę przez sad. Dowody wspomagające mogą również wesprzeć argument, że ekstradycja byłaby pogwałceniem Artykułu 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, jednakże zastosowania miałby tutaj inny test.

Zobacz również: Ekstradycja

Lord Diplock orzekł jednak w Kakis v Cypr, że osoba zatrzymana nie może polegać na opóźnieniu, które sama spowodowała. Jeżeli osoba wiedziała o procedurach przeciwko sobie i wyjechała z kraju aby uniknąć odpowiedzialności, wówczas nie może ona polegać na artykule 14.  W sprawie Wiejak v Polska apelant przyjechał do Zjednoczonego Królestwa w roku 1999, wkrótce po tym kiedy dowiedział się, że został oskarżony o włamanie oraz kradzież samochodu.  Podczas apelacji jego obrońca wnioskował, że od czasu włamania upłynęło 9 lat natomiast od czasu kradzieży lat 8, w związku z czym ekstradycja byłaby oparta na ucisku. Europejski Nakaz Aresztowania został wydany w roku 2006.  Sędzia Nelson J orzekł, że mimo iż od popełnienia obu przestępstw minęło wiele lat, to jednak apelant opuścił polski wymiar sprawiedliwości wiedząc bardzo dokładnie o faktach, których wynikiem było wszczęcie procedury ekstradycyjnej. Sędzia orzekł, że opóźnienie zostało spowodowane przez apelanta oraz, że w tej sytuacji próg „ucisku” nie został przekroczony.

Tylko czynniki takie jak decyzja o braku ścigania sądowego zakomunikowana osobie poprzez wymiar sprawiedliwości lub też inne okoliczności, których wynikiem było „poczucie bezpieczeństwa” co do braku ścigania pozwoliłyby osobie oskarżonej na stwierdzenie, że opóźnienie nie zostało spowodowane przez niego samego. Potwierdza to sprawa Wenting v High Court of Valenciennes, gdzie francuski wymiar sprawiedliwości nie tylko spowodował opóźnienie w sprawie o jakieś 20 lat ale też nie zakomunikował oskarżonemu o procedurach przeciwko niemu ani o też o fakcie wystawienia nakazu aresztowania. Stało się tak mimo, że władze wiedziały o miejscu zamieszkania oskarżonego.  W tej sytuacji Sędzia Lloyd Jones J uznał, że ekstradycja byłaby oparta na ucisku w odniesieniu do „drugiej kończyny” testu Lorda Diplocka. W rezultacie Europejski Nakaz Aresztowania został oddalony.

Zobacz również serwis: Sprawy karne

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    19 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.