Kategorie

"Rozwód" kościelny - najczęstsze pytania i problemy

dr Arletta Bolesta
Adwokat kościelny
Stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego./ fot. Fotolia
Pomimo różnych tytułów, z powodu których wszczyna się proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego, strony i niekiedy świadkowie zadają w istocie podobne pytania, poruszają podobne problemy. W poniższym artykule chciałabym przedstawić je, jak i jednocześnie na nie odpowiedzieć.
Reklama

Jednym z zapytań jest to dotyczące sakramentu bierzmowania. Niektórzy wprost pytają: czy brak tegoż sakramentu uprawnia do ubiegania się o orzeczenie nieważności swojego małżeństwa właśnie z tej przyczyny. Odpowiedź na to jest negatywna. Najważniejszym sakramentem jest sakrament chrztu świętego, bez niego, chociażby sakrament małżeństwa jest nieważny (kan. 842 §1 KPK), to dotyczy sytuacji, gdy osoba nie wie, iż nie została ochrzczona, bądź wydaje jej się, iż udzielony jej sakrament chrztu był ważny. Oczywiście nie oznacza to, iż osoby nieochrzczone nie mogą zawrzeć małżeństwa, ale, po pierwsze, winno się wówczas podjąć starania o uzyskanie dyspensy, po drugie małżeństwo nie jest wówczas rozpatrywane na płaszczyźnie sakramentalnej. Wracając natomiast do sakramentu bierzmowania, to nie jest on co prawda wymagany do ważności sakramentu małżeństwa, natomiast zaleca się jego przyjęcie. Teologiczny aspekt tegoż pomijam.

Reklama

Kilkakrotnie spotkałam się także z innym pytaniem, a mianowicie: jak Sąd zapatruje się na stronę procesową (strony procesowe), świadka (świadków), którzy bądź nie praktykują, bądź deklarują się jako niewierzące czy też są wyznawcami innej religii. Jednym z aspektów analizy środków dowodowych jest ich analiza pod kątem moralnym, a zatem w kontekście religijności stron, świadków, przecież w trakcie przesłuchania ich postawione zostaje pytanie odnośnie do ich praktyk religijnych. Niemniej trzeba pamiętać, iż Sąd nie robi prostego zrównania pomiędzy religijnością a walorem zeznań, innymi słowy, nie ma mowy o postawieniu znaku równości pomiędzy niepraktykowaniem a zeznaniami niezgodnymi z prawdą, pomiędzy wyznaniem innej religii a obniżeniem prawdomówności a przez to wiarygodności treści zeznań. Aczkolwiek nie można też powiedzieć, iż kwestia ta, tj. religijność nie ma znaczenia w procesie. Posłużę się jednym, szczególnie mocnym przykładem, aczkolwiek nie wykluczam też innych. Wiele procesów przebiega z jakiegoś rodzaju wykluczenia (symulacji), łatwiej przyjąć ją, gdy dokonana ona została przez osobą wychowaną w środowisku, w którym praktyki religijne spełniane były rzadko, bądź w ogóle, która sama nie praktykowała aniżeli w przeciwnych wypadkach.

Według mnie jednak, nie umniejszając rangi powyżej przedstawionych pytań, problemów, większym problemem jest sytuacja, kiedy przykładowo jedna ze stron nie chce zgodzić się na wprowadzenie tytułu (przyczyny) po drugiej stronie, gdyż byłoby to obarczeniem, używając nomenklatury cywilnej, „winą” tejże strony (np. strona powodowa nie chce wyrazić zgody na wprowadzenie niezdolności natury psychicznej do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich po stronie pozwanej), nie wspominam o sytuacji, gdy sama strona nie chce, bądź nie widzi tak pojętej „winy” po swojej stronie. Zadaniem adwokata będzie pomoc w zrozumieniu na czym polega istota tego tytułu, że nie chodzi też o przypisanie „winy”, ale o dojście do prawdy. Trzeba zdawać sobie jasno sprawę, iż nie wprowadzając uzasadnionej przyczyny strona naraża siebie, ale i drugą stronę na wyrok negatywny, gdyż nie ma stuprocentowej pewności, iż zapadnie pozytywny z tytułu przez nią zaproponowanego. Często jest to powiązane z lękiem, że gdy przypisze się ową „winę” to uniemożliwi się przez to zawarcia związku. Nic bardziej mylnego, bowiem, po pierwsze wyrok dotyczy obu stron procesowych (innymi słowy: w wyroku nie stwierdza się, iż udowodniona została nieważność zawartego związku dla jednej strony, natomiast dla drugiej nie udowodniono tegoż), zaś po drugie, można prosić o zdjęcie zakazu.

Zobacz również: Kościelny proces o nieważność małżeństwa w różnych sądach

Będąc przy tytułach prawnych to często spotykam się także z niezrozumieniem wady w postaci przymusu. Nie jest to miejsce na analizę tej wady konsensu, niemniej można pokrótce wyjaśnić, iż nie mamy do czynienia z przymusem, gdy strona (strony) zawiera (zawierają) związek z obawy np. przed ośmieszeniem w swoim środowisku, z obawy przed stworzeniem nowego, niezbyt przychylnego wizerunku swojej własnej osoby w swoim środowisku (mówimy tu naturalnie o obecnej sytuacji w Polsce).

Na zakończenie chciałabym poruszyć też ostatnią problematyczną kwestię. Nie do rzadkości należy sytuacja, podczas której strona obawia się o swoje własne dobro, bądź dobro świadków i nie chce, aby druga strona np. zapoznała się z treścią skargi, a nawet zeznań świadków. Istnieje wiele sposobów, dzięki którym można ten problem usunąć, trzeba jednak zawsze mieć na uwadze, że m. in. strona pozwana nie może być pozbawiona prawa do obrony, gdy zostanie jego pozbawiona, wówczas można mówić o nieważnym wyroku (kan. 1620 nr 7 KPK). Strona Pozwana musi mieć wgląd w akta, aby móc się skutecznie bronić, przecież tak naprawdę to nie wiadomo na początku czy strona powodowa rzeczywiście mówi prawdę. Ale, aby przykładowo zapobiec upublicznieniu skargi przez stronę przeciwną, można prosić Sąd, aby zaznajomienie się z jej treścią nastąpiło wyłącznie w kancelarii Trybunału; następnie, aby zapobiec jakiemuś złu, które może grozić świadkom można prosić Sąd o utajnienie ich danych. Prawo pod tym względem wychodzi frontem celem dojścia do prawdy.

Powyżej zaprezentowałam tylko przykładowe problematyczne kwestie, które jednak są najczęściej podnoszone przez zainteresowanych. Oczywiście, im głębiej sięga się w proces, tych tych kwestii jest więcej.

Polecamy serwis: Rozwody

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.