Kategorie

Kto i kiedy może złożyć pozew o uznanie za niegodnego dziedziczenia?

Marta Golan
sąd
Fotolia
Za niegodnego dziedziczenia może być uznany spadkobierca zarówno ustawowy, jak i testamentowy. Przyczyny niegodności mają charakter zamknięty, przez co nie jest możliwe żądanie uznania za niegodnego z innych, choćby podobnych względów np. popełnienie umyślnego ciężkiego przestępstwa przeciwko osobie bliskiej spadkodawcy (np. konkubinie) czy też dopuszczenie się czynu nagannego w odczuciu społecznym.

Przyczyny niegodności dziedziczenia

Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli:

  1. Dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
  2. Podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;

  3. Umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

Polecamy: Spadek 2016

Reklama

Odnosząc się do pierwszej grupy przyczyn niegodności, do ciężkich przestępstw zaliczyć można w szczególności przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, wolności spadkodawcy, wolności seksualnej i obyczajności, przeciwko rodzinie i opiece oraz przeciwko czci i nietykalności cielesnej. Ponadto orzecznictwo wskazało, iż nie można wykluczyć przestępstwa przeciwko mieniu. SN w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. V CSK 109/13 orzekł, iż musi być to umyślne i ciężkie przestępstwo, za które można uznać jedynie takie, które godzi w podstawy egzystencji spadkodawcy (np. spalenie domu, stanowiącego centrum życiowe spadkodawcy, kradzież wózka inwalidzkiego, w konsekwencji czego spadkodawca zostaje pozbawiony możliwości poruszania się).

Druga grupa przesłanek dotyczy podstępu lub groźby. Zgodnie z kodeksem cywilnym podstęp polega na świadomym i zamierzonym wywołaniu u spadkodawcy mylnego wyobrażenia o rzeczywistym stanie rzeczy lub na umocnieniu błędu spadkodawcy, np. przekazywanie nieprawdziwych informacji o innym spadkobiercy w celu jego wydziedziczenia i przejęcia dla siebie korzyści majątkowych po śmierci testatora. Natomiast groźba powinna być poważna i wzbudzać w osobie zagrożonej obiektywną, uzasadnioną obawę, iż jej lub jemu bliskiemu grozi realne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe.

W przypadku ostatniej grupy przyczyn, niegodnością dziedziczenia jest podrobienie, które polega na sporządzeniu dokumentu, który ma być testamentem mimo, że nim nie jest, natomiast przerobienie jest wprowadzeniem zmian do istniejącego, ważnego testamentu. Z kolei o ukryciu lub zniszczeniu testamentu można mówić wówczas, gdy spadkobierca jest przekonaniu, że chodzi o ważny, a nie odwołany dokument.

Zobacz: Niegodność dziedziczenia a wydziedziczenie

Ciężar dowodu w procesie o niegodność dziedziczenia

Reklama

Podkreślić należy, iż uznanie za niegodnego następuje poprzez orzeczenie sądu. Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów SN z 26 lutego 1968 r., III CZP 101/67 uznał przy tym, że żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego podlega rozpoznaniu w osobnym od postępowania o stwierdzenie nabycia spadku procesie. O żądaniu uznania za niegodnego może żądać każdy, kto ma w tym interes, a więc osoby, które dziedziczyłyby w miejsce niegodnego i mają w tym interes majątkowy. Pamiętać należy, iż zgodnie z art. 6 kodeksu cywilnego ciężar dowodu w procesie o niegodność dziedziczenia spoczywa na osobie (powodzie), która żąda uznania spadkobiercy za niegodnego. Powód powinien więc wykazać, że spadkobierca dokonał jednego ze wskazanych wyżej niegodnych czynów. Osoba wnosząca pozew powinna pamiętać, iż sądem właściwym miejscowo w postępowaniu o niegodność dziedziczenia jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania nie da się ustalić, to sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część, natomiast w zależności od wartości przedmiotu sporu, tj. wartości udziału spadkowego właściwość rzeczowa będzie należała do sądu rejonowego lub okręgowego (powyżej 75.000 zł).

Pamiętać należy, iż pozew może zostać złożony w terminie 1 roku od momentu kiedy spadkobierca uzyskał informację o przyczynach niegodności (np. sfałszowanie testamentu), jednakże nie może to nastąpić  później niż w terminie 3 lat od śmierci spadkodawcy.

Zobacz również: Czym jest dziedziczenie ustawowe?

Przebaczenie spadkodawcy

Przepisy regulują sytuację, w której spadkodawca przebaczając spadkobiercy nie może zostać uznany za niegodnego. Przebaczenie to polega na puszczeniu w niepamięć doznanej krzywdy czy urazy. Brak jest jednak regulacji, które wskazują jaką formę może przybrać przebaczenie. Może być ono dokonane w sposób pisemny bądź ustny, ważne aby spadkodawca przebaczając spadkobiercy znał fakty mogące uzasadniać jego niegodność.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    12 cze 2021
    Zakres dat:

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.

    Alimenty natychmiastowe a dłużnicy alimentacyjni

    Alimenty natychmiastowe to rozwiązanie zaproponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Czy po wprowadzeniu przepisów zaległości dłużników wzrosną?

    Obostrzenia czerwiec 2021

    Obostrzenia na czerwiec 2021 r. przedstawił podczas konferencji prasowej minister zdrowia Adam Niedzielski. Co z weselami?

    Rekrutacja przez sztuczną inteligencję oczami kandydatów [BADANIE]

    Rekrutacja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji? Dla większości kandydatów nie stanowiłoby to problemu. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Pracuj.pl.

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta?

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta dla siebie i dla dziecka? Co daje posiadanie takiego konta?

    Polski Ład - emeryci stracą czy zyskają na zmianach?

    Ci, którzy dziś otrzymują ponad 5 tys. zł brutto miesięcznie, stracą na nowym systemie podatkowym. Emeryci jednak jako całość to jedna z tych grup, które na Polskim Ładzie skorzystają najwięcej.