Kategorie

Wspólny testament małżonków

Aleksandra Pajewska
Wspólny testament małżonków jest zakazany w prawie polskim. /Fot. Fotolia
Wspólny testament małżonków jest zakazany w prawie polskim. /Fot. Fotolia
Fotolia
Wspólny testament małżonków to instytucja, która nie występuje w polskim prawie spadkowym. Jest natomiast powszechnie stosowana w Niemczech oraz Austrii. Nad wprowadzeniem do kodeksu cywilnego konstrukcji wspólnego testamentu małżonków pracuje Komisja Kodyfikacji Prawa Cywilnego.

Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy, tj. kodeksu cywilnego (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93) nie ma możliwości by małżonkowie (bądź też inne osoby fizyczne) sporządzili wspólnie jeden testament. Zgodnie z treścią art. 942 Testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy. Oznacza to zakaz sporządzania testamentów wspólnych. Ograniczenie to dotyczy testamentów holograficznych (własnoręcznych) i notarialnych. Zakaz ma charakter bezwzględny, kodeks cywilny nie przewiduje bowiem żadnych wyjątków.

Bezwzględnie nieważny jest testament własnoręczny i testament notarialny sporządzony przez dwie osoby i przez nie podpisany.

Warto podkreślić, że zakaz nie dotyczy samych oświadczeń woli, a jedynie formy, w jakiej te oświadczenia zostały złożone/utrwalone. Odnosi się do niedopuszczalności połączenia oświadczeń ostatniej woli dwóch lub więcej osób w jednym dokumencie

Zobacz również: Testament ustny – zmiany w prawie spadkowym

Testament ustny (allograficzny)

Poza zakresem przepisu art. 942 k.c. pozostają więc testamenty ustne (allograficzne). Pogląd taki wyprowadzić można z orzecznictwa SN. Na gruncie m.in. wyroku SN z dnia 24 marca 1998 r., (I CKU 6/98) przyjmuje się, że oświadczenia woli złożone łącznie przez dwoje spadkodawców w formie testamentu allograficznego mogą być uznane za dwa odrębne testamenty ustne. Dotyczy to sytuacji gdy dwie osoby odrębnie złożą oświadczenia woli, które spisane zostaną na tej samej kartce. Wówczas będą to dwa odrębne dokumenty a nie jeden testament wspólny.

Wspólny testament małżonków

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego pracuję nad dużą reformą w zakresie prawa spadkowego. Zmiany mają dotyczyć również testamentu. Komisja zapowiada bowiem wprowadzenie instytucji „testamentu wspólnego małżonków”. Zgodnie z samą nazwą ma to obejmować tylko osoby pozostające w związku małżeńskim, nie zaś rodzeństwo czy matkę z synem. Podobne rozwiązania znajdują obecnie praktyczne zastosowanie np. w Austrii i Niemczech.

Testament wspólny małżonków w Niemczech

Konstrukcja testamentu wspólnego małżonków została przewidziana w niemieckich regulacjach prawnych. Testament wspólny sporządzany jest, w imieniu obydwu osób, przez jednego z małżonków. Wymaga własnoręcznego podpisu obu spadkodawców. Należy wskazać także datę i miejsce sporządzenia dokumentu.

Zawiera on rozporządzenia na wypadek śmierci obydwu małżonków, które pozostają we wzajemnym stosunku zależności. Stosunek wzajemnej zależności oznacza, że rozporządzenie jednego z małżonków nie byłoby dokonane bez rozporządzenia drugiego małżonka. Istnieje domniemanie rozporządzeń wspólnych (wzajemnych). Celem takiego testamentu jest w pierwszej kolejności pozostawienie wspólnego dorobku współmałżonkowi, dopiero w drugiej kolejności – dzieciom.

Warto zaakcentować, że po śmierci jednego z małżonków nie ma możliwości zmiany rozporządzeń wspólnie zależnych a tym samym treści testamentu.

Polecamy serwis: Spadki

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93).

Wyrok SN z dnia 24 marca 1998 r., (I CKU 6/98).

Art. 2265 ff. BGB - Bürgerliches Gesetzbuch.

Polecamy naszą publikację z której dowiesz się więcej na temat darowizn, spadków i testamentów >>
Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    27 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytury groszowe z ZUS wciąż problemem

    Emerytury groszowe z ZUS stanowią coraz częstszy problem. Czy planowane są zmiany dotyczące świadczeń niższych niż minimalne?

    Oszczędzamy mniej, ale regularnie [BADANIE]

    Z danych zebranych przez Intrum wynika, iż 80 procent konsumentów stara się oszczędzać każdego miesiąca. Czy to pozytywny skutek pandemii?

    Reklamacja po wakacjach - jak i kiedy?

    Reklamacja po wakacjach może dotyczyć np. usługi turystycznej, opóźnionego lotu czy noclegu. W jakim terminie należy ją wysłać?

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.? Podpowiadamy dla kogo przewidziano nowy rodzaj wsparcia.

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie możliwy tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.