Spadki

Wiele osób jest przekonanych, że podpisany testament ostatecznie rozstrzyga o losach majątku. Tymczasem wystarczy spełnienie jednej z ustawowych przesłanek, aby sąd zakwestionował ostatnią wolę zmarłego. Choroba, naciski ze strony bliskich, błąd lub pozornie drobne uchybienia formalne mogą całkowicie zmienić przebieg dziedziczenia. Sprawdź, w jakich sytuacjach testament może zostać unieważniony.

Coraz więcej Polaków decyduje się na uporządkowanie spraw spadkowych jeszcze za życia. Liczba testamentów notarialnych systematycznie rośnie, a wraz z nią zainteresowanie sposobami bezpiecznego przechowywania ostatniej woli. Wiele osób zastanawia się, gdzie trafia testament sporządzony u notariusza i czy po śmierci spadkodawcy będzie można go bez problemu odnaleźć.

Często zastanawiamy się nad tym jak zabezpieczyć rodzinę na wypadek naszej śmierci i czy trzeba sporządzić testament. Czy warto zdecydować się na przygotowanie czerwonej teczki? Na czym polega takie rozwiązanie i w jakich sytuacjach może okazać się pomocne? Czym czerwona teczka różni się od testamentu?

Brak testamentu, dokument napisany na komputerze albo nieaktualne zapisy mogą mieć poważne konsekwencje. W przypadku singla majątek może odziedziczyć rodzina, nawet jeśli od lat nie utrzymuje z nią kontaktu. Jest też jeden szczególnie ważny błąd, przez który partner pozostający w nieformalnym związku może zostać całkowicie pominięty.

Kto ma prawo do zachowku po rodzicach i od czego zależy jego wysokość? Czy roszczenie o zachowek się przedawnia? Oto najważniejsze przepisy i terminy oraz proste przykłady na 2026 rok.

„W ciągu ostatnich miesięcy wiele podróżowałem i nie miałem wiedzy o toczącym się postępowaniu spadkowym. Niedawno dowiedziałem się, iż przyjąłem zadłużony spadek. Co to oznacza? Czy mogę jakoś się z tego wycofać?”– pyta Czytelnik.

Wiele osób jest przekonanych, że po śmierci bliskiej osoby majątek „automatycznie" przechodzi na spadkobierców i wystarczy przyjść do banku z aktem zgonu, żeby wypłacić pieniądze albo sprzedać mieszkanie. Nic bardziej mylnego. Bez formalnego potwierdzenia, kto i na jakiej podstawie dziedziczy, żaden bank, sąd wieczystoksięgowy ani urząd skarbowy nie uzna naszych praw do spadku. Tym potwierdzeniem jest właśnie postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.

Kto obejmie spadek z ustawy, gdy w małżeństwie nie ma dzieci? Czy dobrym rozwiązaniem jest tzw. testament wzajemny? Co z zachowkiem? To ważne pytania, które często zadają sobie małżonkowie. Jakie są odpowiedzi?

„Kilka lat temu, kiedy byłem jeszcze kawalerem, zmarła moja mama. Teraz jestem już żonaty i niedawno zmarł mój ojciec. Jakie prawa do spadku ma moja żona? Czy dziedziczy ona razem ze mną?” – pyta Czytelnik.

Po śmierci właściciela rachunku jego bliscy nie mogą po prostu wypłacić zgromadzonych pieniędzy, nawet jeśli wcześniej mieli pełnomocnictwo do konta. Prawo przewiduje jednak rozwiązanie, dzięki któremu określona kwota może trafić bezpośrednio do wskazanej osoby, bez czekania na sądowe potwierdzenie nabycia spadku czy akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza.

Samo pominięcie bliskiej osoby w testamencie nie wystarczy, żeby pozbawić ją zachowku. Obowiązujące przepisy przewidują jednak sytuacje, w których roszczenie o zachowek może w ogóle nie powstać albo jego dochodzenie będzie wyłączone. Zasady te dotyczą przede wszystkim dzieci i dalszych zstępnych, małżonka oraz – w określonych przypadkach – rodziców spadkodawcy i obowiązują już obecnie.

Testament własnoręczny daje możliwość samodzielnego zdecydowania o tym, kto i na jakich zasadach odziedziczy majątek po śmierci spadkodawcy. Taki dokument może skutecznie uporządkować sprawy majątkowe i ograniczyć ryzyko rodzinnych konfliktów, ale tylko wtedy, gdy zostanie sporządzony zgodnie z wymogami prawa.

Po przeszło 20 latach z inicjatywy Ministra Sprawiedliwości zostały przygotowane zmiany do rozporządzenia w sprawie maksymalnej taksy notarialnej. Modyfikacje mają dotyczyć między innymi opłat związanych z testamentami oraz innymi czynnościami dotyczącymi spraw spadkowych.

Odrzucenie spadku jest pozornie prostą decyzją. W praktyce jednak spotykam się z sytuacjami, w których spadkobierca jest przekonany, że skutecznie odrzucił spadek, a mimo to odpowiada za długi spadkowe albo dowiaduje się, że jego oświadczenie nie wywołało żadnych skutków. W jakich zatem sytuacjach odrzucenie spadku jest nieskuteczne? Na co trzeba uważać, by uniknąć kosztownego błędu?

Śmierć bliskiej osoby to ogromny cios, ale też początek skomplikowanych formalności – zwłaszcza gdy zmarły nie doczekał się potomstwa i nie zostawił testamentu. Kto w takiej sytuacji przejmuje majątek? Polskie prawo jasno określa sztywną hierarchię. Zobacz, komu przypadną pieniądze i nieruchomości po osobie bezdzietnej. Niektóre scenariusze mogą Cię mocno zdziwić.

Coraz więcej osób decyduje się dziś na sporządzenie testamentu, a wielu wybiera w tym celu notariusza. Często jednak jest tak, że po śmierci bliskiego, rodzina nie wie, czy dokument w ogóle istnieje i gdzie może się znajdować. Jak więc sprawdzić, czy zmarły pozostawił testament?

Aby testament był ważny, należy go sporządzić w określony prawnie sposób. Dotychczas spadkodawcy mogli tego dokonywać własnoręcznie, notarialnie lub urzędowo. Trwają prace nad likwidacją alternatywy dla testamentu notarialnego.

Sąd Najwyższy wreszcie wyjaśnił: wierzyciel zmarłego dłużnika może sam złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku i przerwać przedawnienie długu. Koszt? Tylko 100 zł. Spadkobiercy muszą liczyć się z tym, że zobowiązania zostaną wyegzekwowane, nawet jeśli sami nic nie zrobią. Oto szczegóły nowej uchwały SN z 11 lutego 2026 r.

Coraz więcej osób chce mieć pewność, że ich ostatnia wola zostanie wykonana dokładnie tak, jak zaplanowali. Właśnie dlatego rośnie zainteresowanie sporządzaniem testamentów u notariusza, co daje większe bezpieczeństwo i ogranicza spory w rodzinie. Dla wielu to już nie jest kwestia wieku, a świadomej decyzji o uporządkowaniu ważnych spraw na przyszłość. Co stoi za tym trendem i dlatego czego coraz więcej osób wybiera testamenty notarialne?

Rodzic pisze testament. Tobie nie przepisuje nic. I co - już po spadku? Niekoniecznie, bo polskie prawo ma opcję atomową przeciwko spadkobiercom - masz szansę uzyskać zachowek od nich. Zachowek ma za zadanie chronić najbliższych przed pominięciem w testamencie, gdy jednocześnie nie ma podstaw do wydziedziczenia. Omawiamy dokładnie kwestie prawne o zachowku.

Nawet bez kontaktu z rodziną zmarłego wierzyciel może uruchomić całą machinę prawną i sięgnąć po pieniądze spadkobierców. I to niewielkim kosztem. Nowa uchwała Sądu Najwyższego z 11 lutego 2026 r. jasno określa, co wierzyciel może zrobić po śmierci dłużnika i kiedy spadkobiercy stają się celem egzekucji. Wyjaśniamy, co dokładnie wynika z tego orzeczenia.

Jest nowy wyrok NSA, który może zatrzymać falę nękających telefonów i pism. Naczelny Sąd Administracyjny jasno stwierdził: samo przyjęcie spadku nie czyni jeszcze spadkobiercy dłużnikiem w oczach firmy windykacyjnej. Dopóki sąd nie potwierdzi nabycia spadku, windykator nie ma prawa przetwarzać twoich danych ani domagać się zapłaty.

Umowa dożywocia to szczególny kontrakt oparty na zaufaniu i więzi osobistej. Czasami jednak może okazać się nie formą pomocy a dużym ciężarem. W zamian za przeniesienie własności nieruchomości, nabywca zobowiązuje się dożywotnio troszczyć się o zbywcę – zapewnić mu dach nad głową, wyżywienie, opiekę. Co jednak, gdy ta osobista więź pęknie? Czy sąd może „rozwiązać” taką umowę? Odpowiedź przynosi najnowsze orzeczenie Sądu Najwyższego (postanowienie z 14 stycznia 2026 r., I CSK 683/24), które precyzuje wyjątkowo wąską ścieżkę prowadzącą do unieważnienia dożywocia. Zdaniem SN, samo pogorszenie relacji czy nawet ich zerwanie nie jest wystarczającym powodem.

Niedopełnianie obowiązków rodzinnych może wpływać na późniejsze kwestie dotyczące dziedziczenia. Niekiedy jednak odsunięcie krewnych od spadku nie należy do najłatwiejszych. O jakich wymogach i terminach trzeba pamiętać?

Prawo spadkowe w Polsce jest skomplikowane, a odrzucenie spadku rodzi wiele pytań. Potwierdzają to kontrowersyjne wyroki sądów, jak np. niedawna sprawa, w której córka – mimo odrzucenia zadłużonego spadku po matce – została przez sąd uznana za spadkobierczynię i musiała zmierzyć się z wierzycielami. Tekst wyjaśnia, jak prawidłowo złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku, jakie są inne opcje (przyjęcie wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza) i kto dziedziczy w dalszej kolejności. Porusza też kwestie ochrony małoletnich przed długami spadkowymi oraz ryzyka związanego z nieznajomością stanu majątku zmarłego. Artykuł zawiera komentarze ekspertów oraz odpowiedzi na praktyczne pytania: ile kosztuje odrzucenie spadku, gdzie to zrobić, który sąd jest właściwy i czy planowane są zmiany w przepisach na 2026 rok.