Kategorie

Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

Rödl & Partner
Doradztwo podatkowe, prawne, biznesowe, audyt, księgowość
Dyrektywa o dostarczaniu treści i usług cyfrowych - rewolucja prawna w świadczeniu usług cyfrowych od 2022 roku
Dyrektywa o dostarczaniu treści i usług cyfrowych - rewolucja prawna w świadczeniu usług cyfrowych od 2022 roku
Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

Cele dyrektywy o dostarczaniu treści i usług cyfrowych

Dyrektywa 2019/770 ma przede wszystkim eliminować bariery prawne na rynku wewnętrznym Unii oraz wzmocnić ochronę konsumentów na rynku cyfrowym. Jej przepisy zostały utrzymane w ramach harmonizacji maksymalnej. Jest to o tyle istotne, że państwa członkowskie nie mają co do zasady swobody we wprowadzaniu surowszych lub łagodniejszych norm prawnych w celu zapewnienia innego poziomu ochrony konsumentów. Dyrektywa przewiduje jednak, że możliwe będzie m.in.: rozszerzenie ochrony przewidzianej w dyrektywie na podmioty ją nieobjęte lub ustanowienie dodatkowych środków prawnych pozwalających na podwyższenie ochrony konsumentów.

Dyrektywa wprowadza szereg nowych rozwiązań. Poniżej poruszono najważniejsze zmiany, na które warto się przygotować.

Zakres przedmiotowy i podmiotowy dyrektywy. Czym jest usługa cyfrowa?

Dyrektywa znajdzie zastosowanie przede wszystkim w umowach, na których podstawie przedsiębiorca dostarcza lub zobowiązuje się dostarczyć konsumentowi treści lub usługi cyfrowe, a konsument płaci cenę lub zobowiązuje się do jej zapłaty. Treści cyfrowe oznaczają dane wytwarzane i dostarczane w postaci cyfrowej, a usługa cyfrowa oznacza:

  1. usługę pozwalającą konsumentowi na wytwarzanie, przetwarzanie i przechowywanie danych lub dostęp do nich w postaci cyfrowej; lub
  2. usługę pozwalającą na wspólne korzystanie z danych cyfrowych – które zostały przesłane lub wytworzone przez konsumenta lub innych użytkowników tej usługi – lub inne formy interakcji przy pomocy takich danych.

Do katalogu treści cyfrowych można zakwalifikować pliki muzyczne i audio-video, e-booki, gry komputerowe, a także pliki znajdujące się na materialnych nośnikach danych, np. płyty CD/DVD.

Do katalogu usług cyfrowych należy przyporządkować np. hosting plików, chmury danych, media społecznościowe czy udostępnianie treści video i audio.

Wymogi zgodności treści lub usług cyfrowych z umową

Przedsiębiorca wykonuje swoje zobowiązanie do dostarczenia w momencie, gdy:

a) treści cyfrowe lub środki pozwalające uzyskać do nich dostęp albo je pobierać zostały udostępnione konsumentowi lub wybranej przez niego fizycznej/wirtualnej platformie;

b) konsument lub wybrana przez niego fizyczna/wirtualna platforma uzyskali dostęp do treści cyfrowych.

Subiektywna zgodność z umową odwołuje się do wykonania przez przedsiębiorcę obowiązków wprost wynikających z umowy. Ponadto treści lub usługi cyfrowe są zgodne z umową, jeżeli nadają się do szczególnego celu, do którego są potrzebne konsumentowi, o którym konsument powiadomił przedsiębiorcę najpóźniej w momencie zawarcia umowy i który przedsiębiorca zaakceptował.

Obiektywna zgodność treści lub usług cyfrowych z umową dotyczy przede wszystkim spełnienia uzasadnionych oczekiwań konsumenta co do cech, funkcjonalności, kompatybilności, dostępności, ciągłości i bezpieczeństwa danej usługi lub treści cyfrowej. Nakłada także na przedsiębiorcę obowiązek informowania konsumenta o aktualizacjach niezbędnych do zachowania zgodności treści lub usługi cyfrowej z umową i umożliwienie konsumentowi ich instalacji.

Obiektywne wymogi zgodności można zmienić na podstawie czynności prawnej. W takim przypadku w momencie zawarcia umowy konsument musi zostać wyraźnie poinformowany, że konkretna cecha treści lub usług cyfrowych odbiega od obiektywnych wymogów zgodności z umową i zaakceptować to odstępstwo.

Środki ochrony prawnej konsumentów

W dyrektywie przewidziano także szereg środków ochrony prawnej dla konsumentów. Różnią się zależnie od tego, czy mamy do czynienia z niewykonaniem bądź z nienależytym wykonaniem zobowiązania.

Jeżeli przedsiębiorca nie dostarczył treści lub usług cyfrowych, konsument wzywa przedsiębiorcę do jej/ich dostarczenia. Jeżeli przedsiębiorca nie uczyni tego bez zbędnej zwłoki lub w dodatkowym terminie uzgodnionym przez strony, konsument ma prawo do rozwiązania umowy. W niektórych sytuacjach konsument może natychmiast rozwiązać umowę, gdy np. konsument i przedsiębiorca uzgodnili określony terminu dostarczenia, który ma istotne znaczenie dla konsumenta.

Z kolei w przypadku braku zgodności z umową konsument ma prawo żądać doprowadzenia treści lub usług cyfrowych do stanu zgodności z umową, do otrzymania proporcjonalnego obniżenia ceny lub nawet do rozwiązania umowy. Tutaj regulacja zaproponowana przez prawodawcę unijnego upodabnia się do przepisów kodeksu cywilnego w zakresie rękojmi za wady rzeczy. Obniżenie ceny lub rozwiązanie umowy będzie zasadniczo możliwe jedynie wtedy, gdy przedsiębiorca nie doprowadził treści lub usług cyfrowych do zgodności z umową. Dla skuteczności rozwiązania umowy brak zgodności z umową nie może być nieistotny.

Obowiązki przedsiębiorcy w przypadku rozwiązania umowy

W przypadku rozwiązania umowy przedsiębiorca zwraca konsumentowi wszelkie zapłacone kwoty. W sytuacji, w której umowa przewiduje dostarczanie treści lub usług cyfrowych przez określony czas w zamian za zapłatę ceny, a te treści lub usługi cyfrowe były zgodne z umową w pewnym okresie poprzedzającym rozwiązanie umowy, przedsiębiorca zwraca konsumentowi tylko część zapłaconej przez niego ceny. Kwota jest zwracana proporcjonalnie do okresu, w którym dane treści lub usługi cyfrowe były niezgodne z umową. Dodatkowo zwracana jest część ceny zapłaconej przez konsumenta z góry za pozostały okres trwania umowy, gdyby nie została ona rozwiązana.

Ponadto przedsiębiorca na żądanie konsumenta udostępnia mu treści, które zostały dostarczone lub wytworzone przez konsumenta w trakcie korzystania z treści lub usług cyfrowych. Konsument może je odzyskać nieodpłatnie, bez przeszkód ze strony przedsiębiorcy, w rozsądnym terminie i w powszechnie używanym formacie nadającym się do przetwarzania automatycznego. Chodzi tutaj np. o pliki oraz dokumenty znajdujące się w chmurze.

Zmiana treści lub usług cyfrowych

Zasadniczo dyrektywa rozwiązuje problem wprowadzania przez przedsiębiorcę niezbędnych aktualizacji do prawidłowego funkcjonowania treści lub usług cyfrowych. Przedsiębiorca może je bez problemu aktualizować, wręcz stanowi to jego obowiązek. Konsument powinien zostać o nich poinformowany, a także o konsekwencjach ich niezainstalowania (np. brak funkcjonowania usługi lub treści cyfrowej).

W przypadku umów ciągłych przedsiębiorca może zmieniać treści lub usługi cyfrowe w zakresie wykraczającym poza to, co jest niezbędne do zachowania ich zgodności. Jest to możliwe, jeżeli spełnione są przewidziane w dyrektywie warunki:

a) umowa zezwala na taką zmianę i określa uzasadnioną przyczynę jej dokonania;

b) zmiana jest wprowadzana bez dodatkowych kosztów dla konsumenta;

c) konsument został poinformowany w sposób jasny i zrozumiały o zmianie.

Konsument ma prawo do rozwiązania umowy, jeżeli taka zmiana negatywnie wpływa na dostęp do treści lub usług cyfrowych albo na korzystanie z nich, chyba że wpływ ten jest nieistotny. W takim przypadku konsument może nieodpłatnie rozwiązać umowę w terminie 30 dni od dnia otrzymania informacji lub od momentu zmiany przez przedsiębiorcę treści lub usług cyfrowych, w zależności od tego, co nastąpiło później.

Przedsiębiorca może także umożliwić konsumentowi zachowanie – bez dodatkowych kosztów – treści lub usług cyfrowych bez zmiany. Wówczas pozostają one zgodne z umową, więc konsument nie może rozwiązać umowy.

Podsumowanie

Dyrektywa jest o tyle rewolucyjna, że do tej pory kwestia usług i treści cyfrowych nie była zharmonizowana. Również w poszczególnych państwach członkowskich, np. w Polsce, nie doczekała się kompleksowych rozwiązań prawnych. Implementacja dyrektywy będzie z pewnością wyzwaniem dla prawodawców krajowych, którzy muszą ją wkomponować w istniejący system prawa prywatnego w danym państwie. Projektowane w dyrektywie rozwiązania nierzadko odbiegają od specyfiki polskiego prawa zobowiązań.

Najważniejsze regulacje prawne przewidziane w dyrektywie dotyczą zdefiniowania:

- usługi lub treści cyfrowej;

- wymogów ich zgodności z umową;

- środków ochrony prawnej dla konsumenta w przypadku naruszenia zobowiązania przez przedsiębiorcę;

- obowiązków przedsiębiorcy w przypadku rozwiązania umowy, a także zmian umowy (w tym przede wszystkim usługi lub treści cyfrowej).

Z uwagi na rozbudowany charakter zmian, które dotykają praktycznie całej działalności przedsiębiorców dostarczających konsumentom usługi lub treści cyfrowe, warto już teraz przygotować się na wejście w życie dyrektywy. Termin jej implementacji upływa 1 stycznia 2022 r. Przedsiębiorcy powinni przede wszystkim: przygotować nowe ogólne warunki umów, rozbudować informacje dostarczane konsumentowi przed zawarciem umowy, ustanowić praktyki, które pozwolą wykonać obowiązki nałożone przez prawo unijne.

Damian Dobosz, starszy prawnik w krakowskim oddziale Rödl & Partner

Podstawa prawna: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/770 z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści cyfrowych i usług cyfrowych

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.

    Dodatek energetyczny w 2021 r.

    Dodatek energetyczny w 2021 r. przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej. Ile aktualnie wynosi takie świadczenie?

    Limity dorabiania dla emerytów z KRUS od września 2021 r.

    Ile może dorobić emeryt i rencista KRUS od 1 września 2021 r.? Przy jakich kwotach świadczenie może zostać zmniejszone lub zawieszone?

    Grzywna za podrzucanie śmieci

    Czy za podrzucanie śmieci sąsiad może zapłacić grzywnę? Co z możliwością wykorzystania nagrania z monitoringu?