Opłata sądowa – kiedy uiścić i w jakiej wysokości?

Obowiązek uiszczenia opłaty

Pozew o odszkodowanie, o wydanie sprzedanej rzeczy, wniosek o stwierdzenie zasiedzenia – to tylko kilka z wielu pism, które przy wnoszeniu do sądu podlegają obowiązkowej opłacie.

Zgodnie z art. 10 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłatę należy uiścić przy wniesieniu pisma podlegającego opłacie. Obowiązek ten powinien być bezwzględnie spełniony. Brak takiej opłaty stanowi bowiem brak formalny, a strona wnosząca pismo będzie wezwana do jego usunięcia, czyli uiszczenia opłaty (art. 130 Kodeksu postępowania cywilnego). Jeżeli jednak opłata nie została wniesiona w całości lub w ogóle a pismo jest wnoszone przez adwokata, radcę prawnego, wtedy też zostanie o zwrócone stronie bez wzywania do uzupełnienia braków.

Zobacz: Kto ponosi koszty postępowania w postępowaniu procesowym?

Wysokość opłaty

To jaka powinna być wysokość opłaty zależy od naszego roszczenia. W przypadku roszczeń o charakterze majątkowym w większości wypadków będziemy mieli do czynienia z tzw. opłatą stosunkową, którą liczy się od wartości przedmiotu sporu. Opłata ta powinna wynosić 5 proc. tej wartości, przy czym nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 tys. zł (art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach).

Warto przy tym pamiętać, iż określenie wartości przedmiotu sporu jest obowiązkowe przy pozwach z roszczeniami majątkowymi. Od niej należy uiścić wymaganą opłatę.

X wniósł pozew o zapłatę czynszu z tytułu dzierżawy, którego wartość przedmiotu sporu wynosi 20 tys. zł. Jest to roszczenie majątkowe, od którego uiszczona powinna być opłata stosunkowa w wysokości 5 proc., czyli 1 tys. zł.

Y wniósł pozew o odszkodowanie z tytułu niewykonania umowy w wysokości 5 mln zł. od którego wnosi się opłatę stosunkową. Skoro jednak 5 proc. od wartości przedmiotu sporu wynosi 250 tys. zł to powód powinien uiścić maksymalną opłatę, czyli 100 tys. zł.

Opłata stała

Oprócz opłaty stosunkowej przy części roszczeń będziemy mieli do czynienia z tzw. opłatą stałą, która zawsze jest wnoszona w wysokości określonej w przepisach prawa. Przykładowo w sprawach o rozwód, separację, czy ochronę dóbr osobistych opłata będzie zawsze wynosić 600 zł (art. 26 ustawy o kosztach), w przypadku pozwu związanego z naruszeniem posiadania opłata będzie wynosić 200 zł (art. 27)

W przypadku rozwodu albo separacji, jeżeli orzeczenie zostało wydane na zgodny wniosek stron i bez orzekania o winie, zwrócona zostanie połowa opłaty.

Zobacz serwis: W sądzie