Cisza wyborcza 2025. Od kiedy i jak długo trwa? Czego nie można robić w czasie tej ciszy? Jakie kary za naruszenie ciszy?

• Cisza wyborcza w wyborach prezydenckich w 2025 roku
• Zachęcanie lub zniechęcanie do udziału w wyborach
• Zakaz agitacji wyborczej w siedzibach komisji wyborczych
• Zakaz publikacji wyników sondaży opinii publicznej
• Nie trzeba usuwać materiałów wyborczych (np. bannerów)
• Kampania wyborcza w Internecie
• Lajkowanie postów wyborczych w czasie ciszy wyborczej
• Publikacja sondaży wyborczych w czasie ciszy wyborczej poza granicami Polski
• Kary za naruszenie ciszy wyborczej
• Policja o ciszy wyborczej

Cisza wyborcza w wyborach prezydenckich w 2025 roku

Zgodnie z kalendarzem wyborczym wyborów prezydenckich kampania wyborcza kończy się w piątek 16 maja 2025 r. o godz. 24:00. Od tej chwili, aż do zakończenia głosowania (czyli do godziny 21.00 18 maja 2025 r.) trwa tzw. cisza wyborcza, podczas której zabronione jest prowadzenie agitacji wyborczej w jakiejkolwiek formie, w szczególności zwoływanie zgromadzeń, organizowanie pochodów i manifestacji, wygłaszanie przemówień oraz rozpowszechnianie materiałów wyborczych (art. 107 § 1 Kodeksu wyborczego). 

Warto jednocześnie zaznaczyć, że cisza wyborcza trwa do zakończenia głosowania w każdej obwodowej komisji wyborczej. Tylko jeśli żadna z obwodowych komisji wyborczych nie przedłuży głosowania, cisza wyborcza zakończy się o godz. 21. Ale przecież głosowanie może zostać przedłużone w danej obwodowej komisji wyborczej (na podstawie art. 47 Kodeksu wyborczego) jeżeli wskutek nadzwyczajnych wydarzeń głosowanie jest przejściowo uniemożliwione (np. kataklizmów pogodowych, powodzi, zalania lokalu wyborczego, katastrofy budowlanej, komunikacyjnej czy konieczności dodrukowania kart do głosowania). 

Zachęcanie lub zniechęcanie do udziału w wyborach

Państwowa Komisja Wyborcza informowała przy poprzednich kampaniach wyborczych, że zachęcanie lub zniechęcanie do udziału w wyborach nie stanowi agitacji wyborczej w rozumieniu przepisów Kodeksu wyborczego. Działania o takim charakterze mogą więc być prowadzone po zakończeniu kampanii wyborczej przez podmioty nieuczestniczące w wyborach i pod warunkiem, że działania te są wolne od wszelkich elementów agitacji wyborczej. 

Zdaniem PKW, podejmowanie takich działań przez uczestniczące w wyborach komitety wyborcze lub partie polityczne w czasie ciszy wyborczej naruszałoby natomiast zakaz prowadzenia w tym czasie agitacji wyborczej. 

Zakaz agitacji wyborczej w siedzibach komisji wyborczych

Agitacja wyborcza w lokalu wyborczym oraz na terenie budynku, w którym ten lokal się znajduje, jest zabroniona - wynika to z art. 107 § 2 Kodeksu wyborczego. W szczególności w dniu głosowania w lokalu wyborczym nie powinny być eksponowane żadne napisy, symbole, obrazy, znaki, także na elementach ubioru, manifestujące poglądy w sprawach politycznych lub społecznych, które kojarzone są z uczestniczącymi w wyborach podmiotami i mogą być przez wyborców odbierane jako forma agitacji wyborczej. 

Zakaz publikacji wyników sondaży opinii publicznej

W czasie ciszy wyborczej zabronione jest również podawanie do publicznej wiadomości wyników przedwyborczych badań (sondaży) opinii publicznej dotyczących przewidywanych zachowań wyborczych i wyników wyborów oraz wyników sondaży wyborczych przeprowadzanych w dniu głosowania (art. 115 § 1 Kodeksu wyborczego).

Za podawanie w czasie ciszy wyborczej do publicznej wiadomości wyników sondaży grozi najwyższa grzywną - od 500 tys. do 1 mln zł.

Nie trzeba usuwać materiałów wyborczych (np. bannerów)

Zdaniem PKW, przepisy Kodeksu wyborczego nie wymagają usunięcia z przestrzeni publicznej z chwilą zakończenia kampanii wyborczej wcześniej rozpowszechnionych materiałów wyborczych. Materiały te nie mogą być jednak przemieszczane ani modyfikowane. 
Ale ze względu na zakaz agitacji wyborczej w siedzibach komisji wyborczych materiały znajdujące się w tych siedzibach muszą być usunięte przed rozpoczęciem głosowania. W razie stwierdzenia, że na terenie nieruchomości, na którym mieści się lokal wyborczy, znajdują się materiały wyborcze, obwodowa komisja wyborcza obowiązana jest je usunąć. 

PKW precyzuje, że w okresie tzw. ciszy wyborczej materiały wyborcze zamieszczone zgodnie z prawem przed jej rozpoczęciem nie muszą być usunięte z przestrzeni publicznej. Jednak ich modyfikowanie lub przemieszczanie w tym szczególnym czasie „ciszy wyborczej” (bez względu na nośnik tych materiałów) może być potraktowane jako niedozwolone prowadzenie agitacji wyborczej. Dotyczy to między innymi materiałów rozpowszechnianych na wyświetlaczach LED, na pojazdach mechanicznych czy w Internecie (bez względu na to, kto jest ich właścicielem czy użytkownikiem). Ewentualne naruszenie art. 107 § 1 Kodeksu wyborczego stanowi wykroczenie określone w art. 498 tej ustawy, w związku z czym, właściwymi do rozstrzygania w tych sprawach są organy ścigania i sądy, a nie organy wyborcze. 

Kampania wyborcza w Internecie

Trzeba też wiedzieć, że przepisy Kodeksu wyborczego nie regulują odrębnie zasad prowadzenia agitacji wyborczej w Internecie. Zatem do materiałów publikowanych w Internecie mają zatem zastosowanie wszystkie wskazane wyżej zasady. 

Treści agitacyjne w trakcie trwania ciszy wyborczej są czasem zamieszczane także na zagranicznych serwerach. W takim przypadku polskie prawo jest praktycznie bezsilne. - pisała w 2016 r. Agata Pyrzyńska, doktorantka z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (obecnie doktor nauk prawnych) w artykule "Cisza wyborcza w Internecie. Argumenty za i przeciw". Ta teza pozostaje aktualna i dziś, bowiem omawiane przepisy polskiego Kodeksu wyborczego obowiązują przecież - co do zasady - na terytorium Polski.

Lajkowanie postów wyborczych w czasie ciszy wyborczej

Na konferencji prasowej Państwowej Komisji Wyborczej w dniu 16 maja 2025 r., w odpowiedzi na pytanie dziennikarzy Szef Krajowego Biura Wyborczego Rafał Tkacz powiedział, że zdaniem Państwowej Komisji Wyborczej "lajkowanie" postów kandydatów w momencie obowiązywania ciszy wyborczej może mieć znamiona jej złamania, ale oceny dokonują organy ścigania.

Publikacja sondaży wyborczych w czasie ciszy wyborczej poza granicami Polski

Szef PKW został zapytany natomiast o sytuację, w której ktoś w czasie ciszy wyborczej publikuje np. wyniki sondaży nie znajdując się na terytorium Polski. Marciniak wskazał, że tutaj również sprawę będą musiały rozstrzygać organy ścigania. Inaczej wygląda to, jeśli ktoś będąc na terytorium Polski prezentuje sondaże np. w relacji dla zagranicznej telewizji. Wówczas, choć ta wypowiedź jest prezentowana za granicą, to - jak podkreślił szef PKW - będzie to złamanie prawa.

Kary za naruszenie ciszy wyborczej

Naruszenia wyżej wymienionych zakazów podlegają karom (art. 494 § 1 pkt 4, art. 498 i art. 500 Kodeksu wyborczego). 

Kodeks wyborczy:

Art. 494. § 1. Kto, w związku z wyborami, prowadzi agitację wyborczą:
1) na terenie urzędów administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego bądź sądów,
2) na terenie zakładów pracy w sposób i w formach zakłócających ich normalne funkcjonowanie,
3) na terenie jednostek wojskowych lub innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub oddziałów obrony cywilnej bądź skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,
4) w lokalu wyborczym lub na terenie budynku, w którym lokal się znajduje
– podlega karze grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto prowadzi agitację wyborczą na terenie szkół wobec uczniów.

Art. 498. Kto, w związku z wyborami, w okresie od zakończenia kampanii wyborczej aż do zakończenia głosowania prowadzi agitację wyborczą
– podlega karze grzywny.

Art. 500. Kto, w związku z wyborami w okresie od zakończenia kampanii wyborczej aż do zakończenia głosowania, podaje do publicznej wiadomości wyniki przedwyborczych badań (sondaży) opinii publicznej dotyczących przewidywanych zachowań wyborczych lub przewidywanych wyników wyborów, lub wyniki sondaży wyborczych przeprowadzanych w dniu głosowania
– podlega grzywnie od 500 000 do 1 000 000 złotych.

 

Policja o ciszy wyborczej

O ciszy wyborczej przypomina także za każdym razem Policja, która wskazuje, że w czasie ciszy wyborczej zabronione jest:
- prowadzenie agitacji wyborczej w jakiejkolwiek formie, w szczególności zwoływanie zgromadzeń, organizowanie pochodów i manifestacji,
- wygłaszanie przemówień,
- rozpowszechnianie materiałów wyborczych.

Zdaniem Policji, odpowiedzialność za naruszenie ciszy wyborczej przez użytkowników forum internetowego spoczywa na jego administratorach. Obowiązkiem administratora jest niedopuszczenie do umieszczania komentarzy naruszających ciszę wyborczą w trakcie wyborów.

Natomiast o naruszeniu ciszy wyborczej w internecie można mówić, wtedy kiedy w jej okresie są wprowadzane do sieci treści stanowiące agitację wyborczą na rzecz konkretnego kandydata czy komitetu wyborczego. Nie ma natomiast potrzeby zamykania stron internetowych zachęcających do głosowania na okres ciszy wyborczej. Wystarczy, że strona nie będzie aktualizowana poprzez dodawanie nowych treści stanowiących agitację wyborczą.