Podejrzany o popełnienie wykroczenia a prawo do korzystania z pomocy obrońcy na etapie czynności wyjaśniających

Powyższe stanowisko, Policja wywodzi z zarządzenia Komendanta Głównego Policji, które stanowi, iż kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, możliwość korzystania z pomocy obrońcy przewiduje dopiero od momentu skierowania do sądu wniosku o ukaranie.

Tymczasem, jakkolwiek ustawa ta, wprost nie wskazuje czy osoba podejrzewana o popełnienie wykroczenia ma prawo ustanowić obrońcę z wyboru już na etapie czynności wyjaśniających, to mając na uwadze art. 4 oraz w art. 42 ust. 2 Konstytucji oraz  ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polskę akty prawa międzynarodowego, należy stwierdzić, iż przemawia za tym szeroko rozumiana zasada prawa do obrony.

Zobacz serwis: Sprawy karne

Powyższy problem, był również przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 3 czerwca 2014 r. w sprawie do sygnatury K 19/13 stwierdził ,,1. Art. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 395, ze zm.) w zakresie, w jakim pomija prawo osoby, wobec której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie, do korzystania z obrońcy na etapie czynności wyjaśniających, o których mowa w art. 54 § 1 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 i art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Art. 38 § 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje na etapie czynności wyjaśniających, o których mowa w art. 54 § 1 tej ustawy, prawa dostępu do akt dla osoby, wobec której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie, jest niezgodny z art. 2 i art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji”.  

Mimo powyższego, do chwili obecnej ustawodawca nie zmienił brzmienia art. 4 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, tak aby prawo do korzystania przez podejrzanego z pomocy obrońcy na etapie czynności wyjaśniających nie budziło wątpliwości.

Zobacz serwis: Wykroczenia

Jeżeli zatem Policja odmawia dostępu obrońcy do udziału w czynnościach, a Ty uważasz że  ochrona Twoich interesów wymaga ustanowienia obrońcy, warto powołać się na w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Z uwagi na przytoczone powyżej argumenty, udział obrońcy podejrzanego w sprawach o wykroczenie już na etapie postępowania wyjaśniającego jest możliwy i na żądanie obrońcy oraz podejrzanego należy oczekiwać udzielenia zgody na udział obrońcy również na tym etapie.    

Praktyka pokazuje, że coraz częściej osoby obwinione skorzystają z pomocy obrońcy, a obrona taka jest dużo skuteczniejsza, jeżeli zostanie ustanowiona jeszcze na etapie poprzedzającym sądowe rozpoznanie sprawy.