Encyklopedia prawa, Prawa autorskie

Jeszcze kilka lat temu stworzenie profesjonalnie brzmiącego utworu wymagało studia nagraniowego, instrumentów, producenta i lat doświadczenia. Dziś wystarczy kilkanaście sekund, prosty opis wpisany do generatora AI i opłacona subskrypcja. Narzędzia i rozwiązania rozwijane przez największe firmy technologiczne sprawiły, że muzyka generowana przez sztuczną inteligencję stała się masowym produktem dostępnym praktycznie dla każdego.

Programista, grafik, autor dokumentów technicznych – każdy twórca, który w pracy sięga po narzędzia sztucznej inteligencji, może zachować prawo do 50-procentowych kosztów uzyskania przychodów. Warunek jest jeden, lecz bezwzględny: to człowiek musi pozostawać architektem dzieła. Dokumentacja tego faktu to nowy obowiązek każdego twórcy.

Amerykański sąd apelacyjny definitywnie odrzucił prawa autorskie dla obrazu stworzonego przez sztuczną inteligencję, podtrzymując zasadę, że autorem może być tylko człowiek. Ten głośny wyrok – już viralowy w branży technologicznej – otwiera nowy front w globalnej debacie o AI, własności intelektualnej i przyszłości kreatywności w erze generatywnych modeli.

Media społecznościowe w ostatnich latach stały się kluczowym narzędziem komunikacji dla twórców i marek, zwłaszcza w obszarze treści lifestylowych. Niemal każda aktywnie promująca się firma oraz twórcy internetowi codziennie publikują tysiące postów, zdjęć i filmów. Pytanie, czy z wystarczającą uwagą podchodzą do kwestii praw autorskich. Tymczasem respektowanie cudzych praw, a co za tym idzie bezpieczeństwo własnej twórczości, ma kluczowe znaczenie dla ochrony dobrego imienia marki, wiarygodności i unikania sytuacji konfliktogennych. Co podlega ochronie? Jakie zasady obowiązują na popularnych platformach? Jakie prawa mają twórcy w kontekście współpracy z markami? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w tym artykule.

Umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych kojarzą nam się głównie z branżą kreatywną, na przykład z domami produkcyjnymi, studiami graficznymi czy też filmowymi. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorcy zajmujący się np. handlem czy produkcją nigdy z takich umów nie skorzystają. Wręcz przeciwnie – planując rozwój swojej działalności, prędzej czy później staną oni przed koniecznością wdrożenia odpowiednich systemów informatycznych, zaprojektowania swojej marki czy stworzenia logo. We wszystkich tych sytuacjach może pojawić się właśnie umowa zawierająca elementy odnoszące się do przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworów. Dlatego też w poniższym artykule przedstawione zostaną najważniejsze, z punktu widzenia nabywcy, elementy takiej umowy. Ich uwzględnienie pozwoli na możliwie jak najszersze korzystanie z zakupionych utworów, jednocześnie niwelując ryzyko wystąpienia roszczeń o naruszenie praw.

Współpraca z freelancerami staje się coraz bardziej popularna, oferując firmom elastyczne i wyspecjalizowane usługi. Co z prawami autorskimi? Aby w pełni korzystać ze wszystkich zalet, jakie za sobą niesie zatrudnienie niezależnego specjalisty, należy zwrócić uwagę na kwestie związane z prawami autorskimi osobistymi i majątkowymi.

Rada Ministrów 14 maja 2024 r. przyjęła projekt nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Na mocy tych przepisów twórcy i wykonawcy utworów audiowizualnych oraz wykonawcy utworów muzycznych (i słowno-muzycznych) będą mieli prawo do tantiem z tytułu eksploatacji ich dzieł w internecie.

Dyrektor KIS stwierdził, że usługi, polegające na uczestniczeniu w koncertach oraz udzieleniu licencji do praw autorskich w celu udostępnienia twórczości na Spotify i innych platformach muzycznych, podlegają zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy, natomiast dostawa na rzecz wytwórni nagranych płyt w celu ich sprzedaży nie korzysta ze zwolnienia na podstawie tego samego przepisu. 

Krajowa Informacja Skarbowa w swojej interpretacji wyjaśniła, że wydatki na wykonanie dokumentacji projektowej przekazanej nieodpłatnie gminie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem że zostały one ujęte w księgach rachunkowych na podstawie stosownego dokumentu.

Czym jest ustawa budżetowa? Jakie elementy zawiera? W jaki sposób jest uchwalana. Prezentujemy najważniejsze informacje.

Polecenie jest jedną z instytucji prawa spadkowego. Na czym polega? Kto może żądać wykonania polecenia?

Kohabitacja jest pojęciem, które stosujemy nie tylko w socjologii. W polityce używa się go w odniesieniu do układu sił rządzących. Czym jest zatem kohabitacja?

Prezes Rady Ministrów, czyli zwyczajowo premier pełni ważną rolę, którą określa Konstytucja. Kto może objąć taki urząd? Jakie kompetencje i obowiązki spoczywają na szefie rządu?

Renta socjalna to jedno ze świadczeń przysługujących osobom niezdolnym do pracy. Kto może otrzymać wsparcie i na jakich zasadach?

Niegodność dziedziczenia to jedna z instytucji prawa spadkowego. Polega ona na wyłączeniu od dziedziczenia określonych osób, które działały na szkodę spadkodawcy i spadkobierców. Kiedy można zostać uznanym za niegodnego dziedziczenia?

Czym jest senat? Z ilu senatorów się składa? Ile trwa kadencja Senatu? Warto znać najważniejsze zasady.

Jaką rolę pełni Sejm? Z ilu posłów się składa? Jakie zasady określają wybory do Sejmu? Oto najważniejsze informacje.

Uposażenie przysługuje posłom lub senatorom w trakcie sprawowania przez nich mandatu. Ile wynosi uposażenie i jakie dodatki do niego przysługują?

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji potwierdziła, że usługa opracowania indywidualnego planu działania na rzecz ulepszenia strony i sklepu internetowego kwalifikuje się do zwolnienia podmiotowego z VAT.

Cisza wyborcza jest pojęciem, które wzbudza wiele wątpliwości. Warto jednak wiedzieć jak została uregulowana w przepisach i kiedy obowiązuje.

Jaki czas urzędowy obowiązuje w Polsce? Gdzie można znaleźć odpowiednie przepisy? Czym jest czas środkowoeuropejski i czas letni środkowoeuropejski?

Kto może skorzystać z nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego? Co obejmuje taka porada? Jakie formalności są potrzebne? Oto najważniejsze informacje.

Nieodpłatna mediacja to jedna z form bezpłatnej pomocy prawnej. Kto może z niej skorzystać? Co obejmuje nieodpłatna mediacja?

Mowa nienawiści (tzw. hate speech) to zjawisko, które może występować zarówno w przestrzeni online, jak i offline. Ma ono poważne negatywne skutki społeczne. Na mowę nienawiści są szczególnie narażone dzieci.

Na czym polega catfishing w Internecie? Jak go rozpoznać i w jaki sposób można się przed nim chronić?