Kodeks cywilny, Renta

Przepisy jasno określają sytuacje, w których możliwe jest uzyskanie przez wnuka zachowku po dziadku czy babci. Ile wynosi taki udział? Czy dziadkowie mogą wydziedziczyć swoje wnuki? Prezentujemy najważniejsze informacje, proste przykłady i odpowiedzi na często zadawane pytania.

Tysiące Polaków już wkrótce zobaczy na swoich kontach wyższe przelewy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wszystko za sprawą zmian w przepisach o rencie wdowiej, które zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. ZUS oficjalnie potwierdził, że wskaźnik podwyżki wzrośnie, a co najważniejsze urzędnicy podniosą kwotę automatycznie, z urzędu.

W sytuacji, gdy wartość relacji państwowego długu publicznego przekroczy określoną kwotę w stosunku do PKB – ustawa o finansach publicznych zobowiązuje Radę Ministrów do uruchomienia tzw. procedury ostrożnościowej, która jest równoznaczna m.in. z ograniczeniami w poziomie waloryzacji emerytur i rent w projekcie ustawy budżetowej na kolejny rok. Jak zatem przedstawia się aktualnie państwowy dług publiczny i jakie założenia w zakresie waloryzacji (podwyżki) świadczeń emerytalno-rentowych przyjęto w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027, który w dniu 29 września br. został przyjęty przez Radę Ministrów, a 8 października br. odbyło się jego pierwsze czytanie w Sejmie?

Po śmierci emeryta lub rencisty pojawia się pytanie, co z jego ostatnim świadczeniem. Czy rodzina może zatrzymać pieniądze, które wpłynęły na konto, albo odebrać emeryturę od listonosza? Nie zawsze ma do tego prawo. W niektórych sytuacjach konieczny jest zwrot pieniędzy, w innych złożenie wniosku do ZUS-u o wypłatę niezrealizowanego świadczenia.

Kto ma prawo do zachowku po rodzicach i od czego zależy jego wysokość? Czy roszczenie o zachowek się przedawnia? Prezentujemy najważniejsze przepisy i terminy oraz proste przykłady.

ZUS informuje, że osoba, która już ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, może w pewnych przypadkach złożyć do ZUS wniosek (na druku ERPO) o przeliczenie wysokości świadczenia. W takim przypadku ZUS sprawdzi, czy może emeryturę lub rentę podwyższyć. Po złożeniu wniosku ERPO ZUS na pewno nie może świadczenia zmniejszyć - może tylko podwyższyć. W komunikacie z 17 marca 2026 r. ZUS poinformował, że w portalu eZUS pojawiła się elektroniczna wersja wniosku ERPO o przeliczenie emerytury lub renty.

Rodzice spadkodawcy są w kręgu osób uprawnionych do zachowku. Nie zawsze jednak po śmierci małżonka, wdowa czy wdowiec muszą wypłacać zachowki teściom. Sporo zależy od tego czy spadkodawca miał dzieci. Jakie są najważniejsze przepisy?

Niedopełnianie obowiązków rodzinnych może wpływać na późniejsze kwestie dotyczące dziedziczenia. Niekiedy jednak odsunięcie krewnych od spadku nie należy do najłatwiejszych. O jakich wymogach i terminach trzeba pamiętać?

Wszystko o wsparciu z ZUS dla osób po udarze: rehabilitacja, renta, świadczenie wspierające, 500 plus dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Wszyscy zainteresowani mogą dowiedzieć się o obowiązujących zasadach na bezpłatnej konferencji w dniu 19 września 2026 r.

Wzrost pensji o kilkadziesiąt złotych może uruchomić lawinę, która pozbawi osobę z niepełnosprawnością nawet kilku świadczeń jednocześnie. Posłanka Iwona Hartwich alarmuje, że obecny system bezwzględnie karze za aktywność zawodową, podczas gdy Ministerstwo Finansów w oficjalnej odpowiedzi ucina temat, zasłaniając się miliardowymi wydatkami i sztywnymi regułami budżetu.

W aktualnym stanie prawnym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczające, by Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł przyznać świadczenie rentowe. Potrzebne jest do tego odrębne postępowanie orzecznicze.

Wokół tak zwanej "renty alkoholowej" w Polsce narosło wiele mitów. ZUS stawia jednak sprawę jasno: samo nadużywanie procentów nie jest podstawą do wypłaty ani jednej złotówki. W przepisach prawa nie ma zapisu o świadczeniu dedykowanym osobom zmagającym się z chorobą alkoholową. Nazwa ta jest wyłącznie potoczna i może wprowadzać w błąd, ponieważ w rzeczywistości chodzi o standardową rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Z dniem zakończenia pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy (czyli za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim – L4) – można rozpocząć pobieranie z ZUS innego, mało popularnego świadczenia, jakim jest renta szkoleniowa. O rentę tą, mogą ubiegać się osoby, które nie są już zdolne do wykonywania pracy w dotychczasowym zawodzie i z tego powodu muszą się przekwalifikować.

Odmowna decyzja ZUS-u nie musi oznaczać zakończenia sprawy. Każda osoba, która nie zgadza się z decyzją wydaną w swojej sprawie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (np. co do emerytury lub renty), może się od niej odwołać do sądu. Musi jednak zmieścić się w ściśle określonym terminie.

W dniu 15 lipca 2026 r. GUS wydał komunikat w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. w stosunku do pierwszego półrocza 2025 r. Choć, biorąc pod uwagę literalne brzmienie projektowanego art. 89a ust. 1 i 5 ustawy FUS, który przewiduje dodatkową waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych – nie jest to wskaźnik za pierwsze półrocze roku 2026, w stosunku do drugiego półrocza roku 2025 i nie dotyczy on stricte wzrostu cen dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów – z dużym prawdopodobieństwem, na jego podstawie, już dzisiaj, możemy udzielić odpowiedzi na pytanie – czy we wrześniu 2026 r. będzie miała miejsce druga waloryzacja emerytur i rent (a zatem – czy seniorzy mogą liczyć na kolejną podwyżkę świadczeń?).

Nowe przepisy dotyczące emerytury wdowiej wzbudzają ogromne emocje, ale urzędowy język w ustawach to dla wielu czarna magia. Zamiast skomplikowanych definicji prawnych, każdy senior chce po prostu wiedzieć jedno: ile dodatkowych pieniędzy trafi co miesiąc na jego konto. Prześwietlamy nowe prawo i pokazujemy konkretne kwoty na przykładach. Oto szczegóły.

ZUS podał nowe kwoty emerytur i rent wolne od potrąceń, które obowiązują od 1 marca 2026 r. do 28 lutego 2027 r. Jaka kwota jest wolna od potrąceń z emerytury i renty? Ile pieniędzy komornik musi zostawić świadczeniobiorcy?

Od 1 września 2026 r. wcześniejsi emeryci i renciści, którzy dorabiają do świadczenia, muszą liczyć się z niższymi progami przychodu. Bezpieczny limit spada do 6463,20 zł brutto miesięcznie, a granica zawieszenia wypłaty – do 12 003,10 zł. Nowe kwoty obowiązują do 30 listopada 2026 r.

Ile emeryt może dorobić do emerytury w 2026 roku? Aktualne limity obowiązują od 1 czerwca 2026 r. Nowe zaczną funkcjonować od września. Co dokładnie oznaczają dla emerytów i rencistów?

Renta wdowia cieszy się dużym zainteresowaniem. W czerwcu 2026 r. świadczenia w ramach renty wdowiej pobierało 993,4 tys. osób. Od początku działania programu przynajmniej jedną wypłatę otrzymało ok. 1,1 mln wdów i wdowców. W pierwszym półroczu 2026 r. na świadczenia przeznaczono ponad 22,8 mld zł. Od 1 stycznia 2027 r. wzrośnie także udział drugiego świadczenia.

ZUS zauważa, że wielu osobom odróżnienie niepełnosprawności od niezdolności do pracy sprawia kłopoty, co powoduje kłopotliwe nieporozumienia. Czasem można usłyszeć, że osoba, która np. straciła kończynę, jest niepełnosprawna, a nie otrzymała renty. ZUS wyjaśnia, że niepełnosprawność i niezdolność do pracy to dwa różne pojęcia, a orzeczenie niepełnosprawności nie zawsze decyduje o rencie. O zakwalifikowaniu poszczególnych osób do kategorii niepełnosprawnych, czy niezdolnych do pracy decydują odmienne przesłanki, różny jest ich podział na stopnie, mają odrębne podstawy prawne i wywołują inne skutki prawne. Zdaniem Krzysztofa Cieszyńskiego, regionalnego rzecznika prasowego ZUS w województwie pomorskim - granica między byciem osobą z niepełnosprawnością a niezdolną do pracy jest wyraźna, choć dla wielu nieoczywista. Różne podstawy prawne i odmienne przesłanki orzecznicze sprawiają, że te dwa statusy niosą ze sobą zupełnie inne skutki w życiu zawodowym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że po śmierci emeryta lub rencisty prawo do wypłaty świadczenia (emerytury lub renty) ustaje. Listonosz, który przynosi emeryturę (rentę) osoby zmarłej, nie powinien wypłacać tych pieniędzy domownikom. Taką emeryturę czy rentę należy zwrócić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ale uprawniony członek rodziny ma prawo złożyć wniosek o wypłatę tzw. niezrealizowanego świadczenia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje w komunikacie z 28 lipca, że emeryci i renciści, których termin płatności świadczenia przypada na 1 sierpnia 2026 r., otrzymają emerytury i renty jeszcze w lipcu. Wcześniej pieniądze otrzymają także osoby, których termin wypłaty świadczenia przypada w sobotę 15 sierpnia.

Masz problemy zdrowotne i nie możesz pracować? ZUS może przyznać rentę z tytułu niezdolności do pracy. W 2026 roku po waloryzacji najwyższa kwota tego świadczenia wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie. Wyjaśniamy, jakie choroby mogą dać prawo do renty, kto może ją otrzymać i jakie dokumenty trzeba złożyć.

Strata rodzica to ogromny cios, również finansowy. Młodzi ludzie, którzy kontynuują naukę, mogą jednak liczyć na wsparcie państwa. Renta rodzinna z ZUS pozwala pokryć koszty utrzymania w trakcie szkoły lub studiów. Przepisy są tu jednak bezwzględne. Wystarczy jeden błąd, spóźnienie z dokumentami lub zbyt wysoka wypłata z pracy sezonowej, aby stracić wysokie świadczenie. Co gorsza, ZUS może nakazać zwrot pobranych pieniędzy z odsetkami.