Pieniądze się należą nawet wówczas, gdy prawo do renty zostanie przyznane dopiero po pewnym czasie od ustania stosunku pracy

• Prawo do odprawy a moment przyznania świadczenia
• Odstęp czasowy między przyznaniem renty a rozwiązaniem umowy

Prawo do odprawy a moment przyznania świadczenia

Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Prawo to zostało przewidziane w art. 92¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy i przysługuje wszystkim pracownikom – zarówno tym zatrudnionym w sektorze budżetowym, jak i tym pracującym u pracodawców prywatnych.
W praktyce na tle stosowania przytoczonej regulacji pojawiają się problemy. Bo o ile sytuacja, w której pracownik składa wypowiedzenie umowy o pracę w związku z przejściem na emeryturę jest stosunkowo łatwa do interpretacji, o tyle już inne, szczególnie te związane z uzyskaniem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, bywają bardziej skomplikowane. Warunkiem nabycia prawa do odprawy emerytalno-rentowej jest:
1) spełnianie przez pracownika warunków uprawniających do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury;
2) ustanie stosunku pracy;
3) przejście na emeryturę lub rentę;
4) istnienie związku pomiędzy ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę lub rentę.

Odstęp czasowy między przyznaniem renty a rozwiązaniem umowy

W najbardziej typowym przypadku mamy do czynienia z łatwym do zidentyfikowania związkiem przyczynowym i związkiem czasowym pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do odprawy. Jednak co w sytuacji, gdy pracodawca na podstawie art. 53 Kodeksu pracy rozwiązuje umowę w z pracownikiem, który wyczerpawszy okres zasiłkowy nie odzyskał zdolności do pracy, a prawo do renty uzyska dopiero po pewnym czasie od rozwiązania stosunku pracy? Pierwszą kwestią, na którą trzeba w tej sytuacji zwrócić uwagę jest to, że dla prawa do odprawy emerytalno-rentowej nie ma znaczenia to, kto rozwiązał stosunek pracy. Może to być zarówno pracodawca jak i pracownik. Co więcej, jak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z 29 maja 1989 r. (sygn. akt III PZP 19/89), pracownikowi przysługuje odprawa także wówczas, gdy uzyskał rentę nie z dniem zakończenia stosunku pracy, lecz po upływie okresu pobierania zasiłku chorobowego z powodu choroby rozpoczętej w czasie zatrudnienia, a zakończonej po rozwiązaniu umowy o pracę na skutek wypowiedzenia zakładu pracy.
Z orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego omawianej problematyki jasno wynika, że związek pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury lub renty może w analizowanym przypadku mieć nie tylko charakter przyczynowy i czasowy, ale też funkcjonalny (wyrok Sądu Najwyższego 8 grudnia 1993 r., sygn. akt I PRN 111/93). Oznacza to, że przyznanie prawa do renty może nastąpić po pewnym czasie od ustania stosunku pracy, byle między nimi występował związek funkcjonalny. Prawo do odprawy powstaje w chwili spełnienia wszystkich jego przesłanek, a więc w dacie przyznania prawa do renty, jeżeli następuje to po pewnym czasie od rozwiązania stosunku pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2012 r., sygn. akt I PK 24/12).