Kodeks cywilny, Renta

Do końca lutego renciści i wcześniejsi emeryci, którzy w 2025 r. dorabiali do swoich świadczeń, mają czas, by poinformować ZUS o dodatkowych przychodach. Chodzi m.in. o wynagrodzenia z umowy o pracę, umowy-zlecenia czy też o przychody z prowadzonej działalności gospodarczej – przypomniał ZUS.

9 lutego br. Prezes GUS ogłosił komunikat, z którego wynikają ostatnie brakujące dane potrzebne do wyliczenia rzeczywistego wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (tj. komunikat w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r.). Wynika z niego, że w tym roku, świadczenia emerytalno-rentowe nie wzrosną o prognozowane w ostatnim czasie 5,08 proc., a ostateczny wskaźnik waloryzacji (który 11 lutego br. został potwierdzony przez MRPiPS) będzie wyższy. ZUS rozwiał natomiast wątpliwości, że waloryzacja emerytur i rent, będzie w tym roku wyłącznie procentowa.

Rok 2026 zapisze się w systemie emerytalnym jako moment przełomowy, gdyż po raz pierwszy w historii waloryzacji obejmie rentę wdowią – świadczenie, które zaczęło obowiązywać od 1 lipca 2025 roku. Dla ponad miliona seniorów oznacza to realny wzrost miesięcznych dochodów.

Seniorzy i w zasadzie nie tylko: warto wiedzieć, że ZUS wysyła decyzje w zakresie waloryzacji. Dobra czy zła informacja w liście? To zależy, czy dla danej osoby kwota podwyżki jest wystarczająca czy nie. Tak czy inaczej, od 1 marca świadczenia emerytalno-rentowe oraz dodatki wypłacane przez ZUS zostaną z automatu zwaloryzowane. Podwyżka będzie przeprowadzana z urzędu, co oznacza, że nie trzeba składać w tej sprawie żadnego wniosku. O ile dokładnie świadczenia wzrosną? Mamy oficjalne wyliczenia z ZUS!

Polskie przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych przewidują mechanizmy zmniejszania lub zawieszania wypłaty niektórych świadczeń emerytalno-rentowych w sytuacji, gdy ich beneficjenci osiągają dodatkowe dochody. Jakie przychody mają na to wpływ? kiedy obowiązują wyjątki od tych zasad? Jakie obowiązki informacyjne spoczywają na osobach pobierających świadczenia?

Ile czasu ma Zakład Ubezpieczeń Społecznych na wydanie orzeczenia? Czy aktualne przepisy określają w tym zakresie jakieś wymogi? Jakie ważne zmiany wejdą w życie na początku 2027 r. i kogo będą dotyczyły?

W związku z dużą dysproporcją w zakresie wysokości kwoty wolnej od potrąceń pomiędzy świadczeniami emerytalno-rentowymi, a wynagrodzeniem za pracę – do Sejmu trafił postulat zmiany przepisów w taki sposób, aby dla każdego obywatela, kwota wolna od zajęcia komorniczego wynosiła tyle samo. Sejmowe BEOS uznało, że konsekwencją wprowadzenia powyższej zmiany byłoby to, że – „przeważająca większość emerytów i rencistów ze względu na wysokość pobieranych przez nich świadczeń nie podlegałaby egzekucji należności, do których uiszczenia są zobowiązani”, jednak pomimo tego – posłowie zdecydowali się skierować sprawę do MRPiPS.

Od marca 2026 roku renta socjalna wzrośnie do 1970,60 zł miesięcznie. Podwyżka wynika z przyjętego przez rząd wskaźnika waloryzacji na poziomie 4,88 proc. Uprawnieni będą otrzymywać świadczenie w tej wysokości przez kolejnych 12 miesięcy, aż do lutego 2027 roku. Oto szczegóły.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami – ZUS nie zwróci nienależnie pobranych składek po upływie 5 lat, a jednocześnie – bez jakiegokolwiek ograniczenia czasowego (a zatem nawet po upływie 25 lat) może wydać decyzję o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym, czyli stwierdzić, że nie miał podstaw do ich pobierania. Wówczas – zamiast zwrócić nienależnie pobrane składki obywatelowi – pieniądze przepadają na rzecz budżetu państwa. W związku z powyższym, powstała petycja, która ma usunąć tę „czarną dziurę” w przebiegach ubezpieczeniowych, przez którą – „obywatel traci wszystko: składki, okres ubezpieczenia, prawo do świadczeń i zaufanie do Państwa”.

Testament audiowizualny ma ułatwić przekazanie majątku. Nowe rozwiązanie ma zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Nie brakuje głosów, iż w dobie sztucznej inteligencji łatwo o sfałszowanie ostatniej woli spadkodawcy. Na jakim etapie są obecnie prace nad nowymi przepisami?

Bardzo wielu Polaków wierzy, że testament sporządzony u notariusza jest praktycznie „nie do ruszenia”. Tymczasem obowiązujące aktualnie prawo przewiduje sytuacje, w których nawet taki dokument traci swoją moc. Sprawdź, co może przekreślić Twoją wolę i odebrać spadkobiercom dziedzictwo.

ZUS może przyznać rentę z tytułu niezdolności do pracy nie tylko w przypadku poważnych chorób, takich jak schorzenia serca czy nowotwory, ale również z powodu depresji i chorób dermatologicznych. Oto szczegóły.

Jedna z rent wypłacanych przez ZUS cieszy się niewielkim zainteresowaniem, a wszystko dlatego, że jest praktycznie nieznana. To nie jej warunki są powodem braku popularności - wielu uprawnionych po prostu nie wie o jej istnieniu. Jakie kroki należy podjąć, aby otrzymać to świadczenie?

W listopadowym wyroku NSA wydaje kolejne ważne interpretacje w sprawie renty, stażu i kwalifikacji chorób. NSA potwierdził restrykcyjne podejście do świadczeń przyznawanych „w drodze wyjątku". Podkreślono, że wszystkie przesłanki muszą być spełnione łącznie – brak jednej (np. odpowiedniego okresu składkowego) wyklucza możliwość przyznania świadczenia. Wyrok pokazuje, że trudna sytuacja życiowa, choć istotna, nie wystarczy bez spełnienia wymogów formalnych. Jaka jest więc konsekwencja wyroku?

ZUS wypłaca rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 1900 zł miesięcznie. Świadczenie to przysługuje nie tylko w przypadku poważnych dolegliwości (np. choroby serca, nowotwory), ale również z powodu schorzeń psychicznych (jak depresja) lub dermatologicznych. Należy pamiętać, że aby otrzymać to wsparcie, trzeba spełnić dodatkowe kryteria. Jakie? Oto szczegóły.

Jednym ze świadczeń emerytalno-rentowych, które przysługuje uprawnionym członkom rodziny po osobie, która w chwili śmierci miała prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy oraz po osobie ubezpieczonej, która spełniła warunki do przyznania emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy – jest renta rodzinna. Świadczenie to, mogą pobierać m.in. dzieci zmarłego, które ukończyły 16 rok życia, ale kontynuują naukę. Muszą one jednak dopilnować terminu na dostarczenie do ZUS ważnego dokumentu, który przypada co roku na 31 października i którego niedotrzymanie skutkować będzie utratą świadczenia – ZUS wstrzyma jego wypłatę i pieniądze przepadną.

Rząd ogłosił już wysokość wskaźnika waloryzacji emerytur i rent na 2026 rok. Będzie to tylko ustawowe minimum – inflacja plus 20% realnego wzrostu płac. To znacznie mniej niż w latach poprzednich. Decyzja wywołuje rozczarowanie wśród seniorów i środowisk społecznych.

Jakie odsetki ustawowe obowiązują w 2025 roku? Jaka jest aktualna stawka odsetek ustawowych kapitałowych i odsetek ustawowych za opóźnienie określonych w kodeksie cywilnym? Ile wynosi obecnie stawka odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych?

W 2026 roku ZUS planuje zaostrzenie procedur weryfikacyjnych dotyczących rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy. To oznacza, że Twoje świadczenie może zostać obniżone lub odebrane. Nie daj się zaskoczyć! Sprawdź natychmiast, jak odpowiednio przygotować się do kontroli ZUS, jakie dokumenty medyczne są kluczowe i co zrobić, aby zachować pełną kwotę Twojej renty na dotychczasowym poziomie.

Osoba, która wykonuje pracę zarobkową w czasie pobierania emerytury (jeżeli nie osiągnęła jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, chyba, że – kontynuuje zatrudnienie u dotychczasowego pracodawcy) lub renty musi mieć świadomość, iż przekroczenie przez nią tzw. limitów dorabiania (do emerytury lub odpowiednio – renty), może skutkować zmniejszeniem przysługującego jej świadczenia, a w określonych okolicznościach – nawet całkowitym zawieszeniem jego wypłacania. Z limitami tymi – związany jest obowiązek corocznego powiadamiania ZUS o wysokości osiąganych przychodów, który ciąży na emerytach i rencistach. W związku z projektem deregulacyjnym rządu – w odniesieniu do większości emerytów i rencistów ma on zostać zniesiony. Okazuje się jednak, że pośredni skutek takiej zmiany, może być dla świadczeniobiorców bardzo niekorzystny.

Chociaż rząd obiecywał wdowom i wdowcom podwyżki świadczeń sięgające średnio 300 zł, rzeczywistość wielu z nich okazuje się zupełnie inna. Po żmudnej procedurze urzędowej, część seniorów otrzymała realnie zaledwie 38 zł więcej – bo pozostałą kwotę odjęto z innych świadczeń. Czy renta wdowia to faktyczna pomoc, czy jedynie iluzja?

Nie wszystkie osoby chore mają prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Aby otrzymać to świadczenie, trzeba spełnić ściśle określone kryteria, które obejmują zarówno stan zdrowia, jak i wymogi formalne (między innymi odpowiednio długi staż pracy (okresy składkowe i nieskładkowe) oraz złożenie wniosku w wymaganym czasie).

Zasiedzenie pozwala na nabycie własności nieruchomości przez osobę, która nią włada jak właściciel przez długi czas, mimo że formalnie nim nie jest. Może to być sposób na uregulowanie wieloletnich stanów faktycznych, istnieją jasne sytuacje, w których zasiedzenie jest wykluczone. Kiedy nie można nabyć nieruchomości przez zasiedzenie i jakie przeszkody stoją na drodze do stania się jej prawnym właścicielem?

Zgodnie z komunikatem ZUS z 12 maja br. – od 1 września 2025 r. zmianie ulegają limity dorabiania do emerytury (lub renty), których przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia, a w określonych okolicznościach nawet całkowite zawieszenie jego wypłacania. Należy jednak podkreślić, że od powyższych zasad, ustawodawca przewidział pewne wyjątki i – co do zasady – dorabiać bez ograniczeń, może każdy senior, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, chyba, że kontynuuje on zatrudnienie u swojego dotychczasowego pracodawcy.

Renta tytoniowa to pojęcie, które choć w prawnym użyciu nie funkcjonuje, coraz częściej pojawia się w kontekście dyskusji o świadczeniach z tytułu niezdolności do pracy. Choć alkoholizm jest uznawany za jedno z najpoważniejszych uzależnień, jego konsekwencje zdrowotne nie są jedynymi powodami przyznawania rent. W artykule wyjaśniamy, czym jest renta tytoniowa, kto może się o nią ubiegać oraz na jakiej podstawie prawnej można starać się o to świadczenie.