Kodeks pracy, Urlop wypoczynkowy

Nowe przepisy w Kodeksie pracy dotyczące stażu pracy weszły w życie w styczniu i maju 2026 roku. Sektor publiczny objęły z początkiem roku, a prywatne firmy 1 maja 2026 r. Wprowadziły rewolucyjne zmiany w naliczaniu stażu pracy. Jak obecnie liczymy staż pracy? Kto korzysta na nowych przepisach? Pracownik ma 24 miesiące na udokumentowanie dłuższego stażu pracy.

Rok 2026 zapowiada się wyjątkowo korzystnie dla wielu pracowników. W kalendarzu pojawią się dwa dni wolne od pracy, które stworzą długie weekendy latem oraz w okresie świątecznym, bez konieczności sięgania po urlop wypoczynkowy. Wszystko za sprawą układu kalendarza oraz zarządzenia wydanego przez premiera Donalda Tuska.

Zasadnicza część nowelizacji z 11 marca 2026 r. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kodeksu pracy oraz niektórych innych ustaw, ma wejść w życie 8 lipca br. Skutkiem tych zmian będzie przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy nowych uprawnień, które pozwolą jej na stwierdzanie istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej. Istotnie wzrosną też grzywny dla pracodawców,. Będzie to miało zauważalne skutki dla wszystkich przedsiębiorców prowadzących współpracę na podstawie umów cywilnoprawnych i B2B. Co prawda Prezydent RP podpisał tę nowelizację, jednocześnie kierując ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej – ale nie wstrzymuje to wejścia w życie nowych przepisów.

Co trzeba wiedzieć o urlopie na żądanie? Kiedy przysługuje? Jak skutecznie zgłosić taki urlop? Czy pracodawca może odmówić takiego urlopu? Jakie są wytyczne Państwowej Inspekcji Pracy? A co wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego?

Planujesz już majówkę w 2026 roku? Mamy ważne wieści dla wszystkich pracowników. Choć Święto Konstytucji 3 Maja to dzień ustawowo wolny, układ kalendarza w tym roku może wielu rozczarować. Co mówią przepisy Kodeksu pracy o "odbieraniu" wolnego za niedzielne święta? Oto szczegóły.

Wiele pracowników myśli, że tzw. benefity - korzyści pozapłacowe, należą się bezwzględnie. Okazuje się jednak, że przepis art. 16 Kodeksu Pracy zawiera jedno sformułowanie, które całkowicie zmienia perspektywę. Czy zatem pracownik może mieć roszczenie o korzyści pozapłacowe? Z analizy przepisów wynika ciekawy wniosek, podobnie jak z raportu dot. benefitów o charakterze żywnościowym, na który decyduje się coraz więcej pracodawców.

Jeśli pracownik legitymuje się określonym orzeczeniem, to może skorzystać z dodatkowego urlopu wypoczynkowego. To 10 dni roboczych w ciągu roku. Urlop nie przysługuje jednak od razu. Czy przepisy mogą w najbliższym czasie się zmienić? Co z urlopem, gdy orzeczenie traci ważność? Odpowiadamy na ważne pytania.

Nawet sześć dodatkowych dni urlopu zyskają niektórzy pracownicy. To efekt nowych przepisów. Z początkiem maja wchodzą w życie nowe regulacje zmieniające sposób liczenia stażu pracy. Zyskają ci, którzy latami byli „na swoim” albo zarabiali na umowie zleceniu. Jest jednak haczyk. I to całkiem przyziemny.

Praca zdalna a opieka nad dzieckiem. Co mówi Kodeks pracy? Poniżej przedstawiamy kluczowe przepisy oraz rozważamy czy praca zdalna daje rodzicom możliwość lepszego łączenia obowiązków zawodowych z życiem rodzinnym. U wielu rodzi się ważne pytanie prawne dotyczące jednoczesnego sprawowania opieki nad dzieckiem oraz granic kontroli ze strony pracodawcy.

Urlop z powodu siły wyższej w 2026 roku - ile dni przewiduje Kodeks pracy? Ile jest płatny? Jak napisać wniosek o zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej? Czy trzeba uzasadniać wniosek? Artykuł zawiera przykłady siły wyższej.

Od 1 stycznia 2026 r. staż pracy liczony jest na nowych zasadach. Tymczasem od długości stażu pracy zależą ważne uprawnienia pracownicze. Wielu pracowników sektora publicznego już od początku 2026 r. skorzysta na zmianach w prawie pracy - otrzymają dłuższe urlopy, nagrody, wyższe odprawy i dłuższe okresy wypowiedzenia. Pozostali pracownicy dłużej poczekają na wejście w życie nowych przepisów.

Zwolnienie na dziecko czyli 2 dni opieki w roku kalendarzowym - takie uprawnienie wynika z przepisów Kodeksu pracy. Kto może z niego skorzystać w 2026 roku?

Kodeks pracy w 2026 roku: czy pracodawca może odmówić pracy zdalnej rodzicowi małego dziecka? Są dwie podstawy do wnioskowania o pracę z domu - którą wybrać? Kiedy osoba zatrudniająca musi zaakceptować wniosek, a kiedy nie?

W dniu 17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, przedłożony przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. 26 lutego br projekt ten został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu. Celem tej nowelizacji jest skuteczniejsza ochrona pracowników przed mobbingiem, dyskryminacją i innymi formami przemocy w miejscu pracy. Nowe przepisy mają być bardziej zrozumiałe i łatwiejsze do stosowania w praktyce. Mają wzmocnić pozycję prawną ofiar mobbingu, a jednocześnie zapewnić pracodawcom ochronę przed nieuzasadnionymi zarzutami. Nowelizacja wprowadzi do kodeksu pracy minimalne zadośćuczynienie za mobbing. Będzie ono wynosić co najmniej sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 roku będzie to kwota 28 836,- zł.

Prawo pracy przewiduje, że w określonych przypadkach pracownikowi przysługuje dodatkowy dzień wolny od pracy, nawet jeśli nie wynika on bezpośrednio z kalendarza. Chodzi o sytuację, gdy święto ustawowo wolne od pracy wypada w sobotę. W 2026 roku mamy dwa takie przypadki - jeden wypada w piątek, drugi w poniedziałek.

Czy po 50 latach pracy należy się dodatkowa wypłata z mocy ustawy? W Sejmie czeka petycja w sprawie nowej nagrody jubileuszowej za 50-letni staż, która miałaby być obowiązkowa - niezależnie od tego, czy pracodawca przewidział ją w swoich zasadach. Pomysł rozgrzewa seniorów, ale budzi obawy firm. Sprawdzamy, komu i na jakich warunkach przysługiwałaby jubileuszówka oraz jakie kwoty są w grze.

To dość częsta i wywołująca sporo wątpliwości sytuacja. Pracownik ma zaległy urlop ale nie wypełnia wniosków urlopowych i „chomikuje” ten urlop na przyszłość. Na różne nieprzewidziane sytuacje, na długie wakacje, czy z innych przyczyn. Dla pracodawcy to kłopot, bo może być w niektórych sytuacjach ukarany za to grzywną przez Państwową Inspekcję Pracy od 1 tys. do 30 tys. zł (art. 282 § 1 pkt 2 kodeksu pracy). A ponadto pracodawca może być zobowiązany do tworzenia tzw. rezerw (tak naprawdę są to bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów) w bilansie na o wynagrodzenia za czas urlopu zaległego (niewykorzystanego w terminie). Czy zatem pracodawca może zmusić (tj. skutecznie skłonić metodami zgodnymi z prawem) pracownika do wykorzystania urlopu lub zaległego urlopu z poprzedniego roku? Przecież urlop to uprawnienie pracownika i jest udzielany na wniosek pracownika.

W dniu 17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Projekt ma wzmocnić uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) i zwiększyć skuteczność kontroli przestrzegania prawa pracy. Nowe przepisy mają lepiej chronić pracowników, ograniczyć nadużywanie umów cywilnoprawnych oraz usprawnić współpracę między instytucjami publicznymi. Przyjęte rozwiązania realizują reformę zapisaną w Krajowym Planie Odbudowy (KPO).

Urlop wypoczynkowy to jedno z podstawowych uprawnień pracownika gwarantowane przepisami Kodeksu pracy (art. 152 i następne). Co do zasady należy się w wymiarze 20 lub 26 dni na rok kalendarzowy w przypadku zatrudnienia na pełnym etacie. Czy niepełny etat powoduje obniżenie wymiaru należnego urlopu? Ile dni wolnych przysługuje na 1/2 i 3/4 etatu?

Dla kogo będzie dodatkowy płatny urlop za staż pracy? Dodatkowe 2 dni urlopu wypoczynkowego za każde kolejne 5 lat pracy? W kwietniu 2026 r. miną 2 lata od zgłoszenia propozycji wzmocnienia uprawnień urlopowych pracowników. Maksymalny wymiar dodatkowego urlopu miał wynosić 10 dni po 25 latach pracy. Łącznie z 26 dniami urlopu byłoby to aż 36 dni wolnego w roku. Pomysł początkowo miał objąć tylko ograniczoną grupę pracowników. Czy dziś jest szansa na kontynuację tego projektu?

W dniu 24 grudnia 2025 r. weszła w życie nowelizacja kodeksu pracy. Jedną z istotnych zmian jest nałożenie na pracodawców obowiązku, by ogłoszenia o naborze na stanowisko oraz nazwy stanowisk były neutralne pod względem płci, a proces rekrutacyjny przebiegał w sposób niedyskryminujący. Czy to oznacza, że także w codziennej działalności w zakładach pracy (poza procesem rekrutacji) nazwy stanowisk nie powinny wskazywać na konkretną płeć? Na to pytanie odpowiedział naszej redakcji Wydział Prasowy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Najważniejsza zmiana zawarta w noweli Kodeksu pracy daje możliwość stosowania formy elektronicznej w przypadku czynności z zakresu prawa pracy – wskazała Państwowa Inspekcja Pracy. Od 27 stycznia za pomocą maila można m.in. zawnioskować w sprawach godzin nadliczbowych czy bezpłatnego urlopu.

Osoby zatrudnione w ramach stosunku pracy, które pracują od poniedziałku do piątku – w 2026 r. mogą mieć aż 42 dni wolne od pracy (wliczając do powyższej puli soboty i niedziele, które przypadają w „długie weekendy” oraz dłuższe „zbitki” dni wolnych), wykorzystując zaledwie 12 dni urlopu wypoczynkowego. Wszystko za sprawę korzystnego „układu” dni ustawowo wolnych od pracy w kalendarzu na 2026 r. W jakie dni najlepiej wziąć urlop w 2026 r.?

Od dziś, 27 stycznia 2026 r., można składać więcej wniosków z zakresu prawa pracy w formie elektronicznej. Oto lista 12 czynności, których można dokonać z użyciem narzędzi komunikacji elektronicznej, w tym z wykorzystaniem poczty elektronicznej.

Od 24 grudnia 2025 roku pracodawcy zostali objęci nowymi obowiązkami informacyjnymi w procesie rekrutacji. Znowelizowane przepisy Kodeksu pracy wprowadzają wymóg ujawniania informacji o wynagrodzeniu oraz o postanowieniach układu zbiorowego pracy lub regulaminu wynagradzania, o ile takie akty u pracodawcy obowiązują.