Kodeks pracy, Urlop wypoczynkowy

Przypadające w najbliższą sobotę 15 sierpnia święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny jest jednym z dni wolnych od pracy. Dla wielu pracowników wolna sobota to także szansa na dodatkowy dzień wolny jeszcze w sierpniu. Czy dla wszystkich? Sprawdź, jak odebrać dzień wolny za święto.

Ile dni urlopu na żądanie przysługuje pracownikowi w ciągu roku kalendarzowego? Czy krótszy etat oznacza automatycznie mniej dni? Kodeks pracy dokładnie reguluje tę kwestię. Jako zatrudniony w 2026 roku musisz wiedzieć, czym różni się od zwykłego urlopu wypoczynkowego.

Morze, góry, Mazury, ale także własny ogród i mieszkanie – dla sieci handlowych każdy wakacyjny scenariusz Polaków oznacza nową okazję do sprzedaży. Detaliści otwierają sezonowe punkty w najpopularniejszych kurortach, inwestują w dodatkowe miejsca sprzedaży i szukają sposobów, by dotrzeć do klientów, którzy zamiast wyjazdu wybiorą urlop w domu. Skala tej rywalizacji jest większa, niż mogłoby się wydawać: światowy rynek sezonowych sklepów jest wart już niemal 15 mld dolarów, a kluczowe pytanie brzmi: jak sieci radzą sobie z nagłym wzrostem sprzedaży, brakami pracowników i oczekiwaniami klientów, którzy nawet na wakacjach nie rezygnują z wygody?

Więcej niż 2 dni wolne na opiekę nad dzieckiem w roku - taki apel wystosowała w kwietniu 2025 r. Rzeczniczka Praw Dziecka i Naczelna Rada Adwokacka do Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Powinna być większa liczba dni zwolnienia od pracy przy kilku wychowywanych dzieciach.

Nowe przepisy w Kodeksie pracy dotyczące stażu pracy weszły w życie w styczniu i maju 2026 roku. Sektor publiczny objęły z początkiem roku, a prywatne firmy 1 maja 2026 r. Wprowadziły rewolucyjne zmiany w naliczaniu stażu pracy, dzięki którym wielu zatrudnionych uzyska dodatkowe pieniądze i inne korzyści. Pracownik ma coraz mniej miesięcy na udokumentowanie dłuższego stażu pracy.

Dla niemal połowy Polaków tegoroczny urlop będzie droższy niż rok temu, choć wielu płaci więcej tylko za utrzymanie dotychczasowego standardu wypoczynku. W tym czasie sieci handlowe rywalizują o klientów promocjami, pop-up stores i programami lojalnościowymi.

Od 8 lipca 2026 r. pracodawcy naruszający przepisy o urlopach wypoczynkowych muszą liczyć się z dwukrotnie wyższą grzywną. Za nieudzielenie pracownikowi przysługującego urlopu albo bezpodstawne obniżenie jego wymiaru grozi obecnie kara od 2 000 do 60 000 zł – wcześniej było to od 1 000 do 30 000 zł. Zmianę wprowadziła ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, która znowelizowała art. 282 § 1 Kodeksu pracy. Reforma zaostrzyła odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika, nie oznacza jednak, że każda odmowa urlopu jest niezgodna z prawem. Pracodawca może nie zaakceptować konkretnego terminu wypoczynku, ale nie może systematycznie blokować urlopu ani pozbawiać pracownika możliwości jego wykorzystania. Kiedy odmowa jest dopuszczalna, a kiedy może zakończyć się interwencją Państwowej Inspekcji Pracy i wysoką grzywną?

Zmęczenie i potrzeba oddechu od maili, telefonów i projektów to uczucia, które dobrze zna nie tylko pracownik etatowy. Coraz więcej samozatrudnionych prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze przyznaje wprost: chcieliby odpocząć, ale mają wątpliwości, co będzie się działo z ich firmą podczas dłuższej nieobecności. Często nie wiedzą nawet, jakie prawa do odpoczynku im przysługują. Wyjaśniamy, jakie mechanizmy prawne, podatkowe oraz organizacyjne mogą pomóc przedsiębiorcy złapać oddech.

Kodeks pracy w 2026 roku: czy pracodawca może odmówić pracy zdalnej rodzicowi małego dziecka? Są dwie podstawy do wnioskowania o pracę z domu - którą wybrać? Kiedy osoba zatrudniająca musi zaakceptować wniosek, a kiedy nie?

Co trzeba wiedzieć o urlopie na żądanie? Kiedy przysługuje? Jak skutecznie zgłosić taki urlop? Czy pracodawca może odmówić takiego urlopu? Jakie są wytyczne Państwowej Inspekcji Pracy? A co wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego?

Państwo otworzyło pracownikom drzwi do większej liczby dni wolnych, ale jednocześnie rozbudowało katalog zasad regulujących ich wykorzystanie. Nowelizacja przepisów work-life balance przyniosła więcej możliwości odpoczynku, ale jednocześnie sprawiła, że korzystanie z nich wymaga znacznie większej orientacji w przepisach. Łatwo bowiem przeoczyć, które wolne jest płatne, które przepada z końcem roku, a które trzeba zgłosić z wyprzedzeniem.

Pieniądze czy urlop, co jest ważniejsze dla pracownika, a co dla pracodawcy? Zapewne nie ma jednej dobrej odpowiedzi na to pytanie i każdorazowo zależy to od okoliczności. Aby uniknąć dylematów z tym związanych, ustawodawca wprowadził jasne zasady.

Dodatkowy urlop wypoczynkowy jest uprawnieniem przysługującym pracownikom z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności. Chociaż przepisy dotyczące tego urlopu nie są nowe, nadal pojawiają się wątpliwości odnośnie prawa do pierwszego urlopu dodatkowego dla osoby niepełnosprawnej.

Mediacja uchodzi za szybki i skuteczny sposób rozwiązywania sporów w miejscu pracy. Czy jednak sprawdza się również tam, gdzie problemem nie jest zwykły konflikt, lecz mobbing? W relacji naznaczonej presją i nierównowagą stron granica między realnym rozwiązaniem a pozorem sprawiedliwości bywa wyjątkowo cienka.

Sezon urlopowy 2026 r. już za chwilę. Przygotowaliśmy miniporadnik dla działów kadr i płac, szczególnie początkujących pracowników kadrowych, dotyczący dziesięciu podstawowych obowiązków związanych z urlopami. Co należy zrobić przed sezonem urlopowym?

Wszystko o urlopach wypoczynkowych przed szczytem wakacyjnym 2026 r. - prawo pracy w pigułce. Każdy pracownik i pracodawca powinien znać te pytania, odpowiedzi. Warto przyswoić te przepisy na konkretnych przykładach.

Urlop wypoczynkowy należy wykorzystywać w naturze. Jeżeli jest to niemożliwe z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, wówczas pracownik ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego. Podstawą do obliczenia ekwiwalentu jest wynagrodzenie pracownika oraz inne świadczenia ze stosunku pracy.

Przez ostatnie lata polski rynek pracy wypracował dość wygodną równowagę. Prawo zakazywało zawierania umów cywilnoprawnych tam, gdzie w rzeczywistości istniał stosunek pracy — ale egzekwowanie tego zakazu wymagało procesu sądowego. Postępowanie ciągnęło się latami, a ryzyko dla pracodawcy było stosunkowo niewielkie. To się zmieniło. Od 8 lipca 2026 r. inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może samodzielnie — bez wyroku sądu — wydać decyzję administracyjną stwierdzającą, że łącząca strony umowa jest w rzeczywistości stosunkiem pracy. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak ocenić ryzyko prawne i biznesowe oraz jak się przygotować na ewentualną kontrolę ze strony PIP.

Rok 2026 zapowiada się wyjątkowo korzystnie dla wielu pracowników. W kalendarzu pojawią się dwa dni wolne od pracy, które stworzą długie weekendy latem oraz w okresie świątecznym, bez konieczności sięgania po urlop wypoczynkowy. Wszystko za sprawą układu kalendarza oraz zarządzenia wydanego przez premiera Donalda Tuska.

Masz umowę na czas określony? Możesz zmienić na czas nieokreślony. Daje największe poczucie bezpieczeństwa w zatrudnieniu. Napisz wniosek do pracodawcy. Jest jeden warunek ustanowiony w Kodeksie pracy.

Wiele pracowników myśli, że tzw. benefity - korzyści pozapłacowe, należą się bezwzględnie. Okazuje się jednak, że przepis art. 16 Kodeksu Pracy zawiera jedno sformułowanie, które całkowicie zmienia perspektywę. Czy zatem pracownik może mieć roszczenie o korzyści pozapłacowe? Z analizy przepisów wynika ciekawy wniosek, podobnie jak z raportu dot. benefitów o charakterze żywnościowym, na który decyduje się coraz więcej pracodawców.

Jeśli pracownik legitymuje się określonym orzeczeniem, to może skorzystać z dodatkowego urlopu wypoczynkowego. To 10 dni roboczych w ciągu roku. Urlop nie przysługuje jednak od razu. Czy przepisy mogą w najbliższym czasie się zmienić? Co z urlopem, gdy orzeczenie traci ważność? Odpowiadamy na ważne pytania.

Miejmy nadzieję, że jeszcze w tym roku wejdą w życie znowelizowane przepisy kodeksu pracy dotyczące skuteczniejszej ochrony pracowników przed mobbingiem, dyskryminacją i innymi formami przemocy w miejscu pracy. Nowe przepisy mają wdrożyć prostszą i bardziej transparentną definicję mobbingu, ujednolicają formy nękania, wprowadzają tzw. "model racjonalnej ofiary", zgodnie z którym ocena zachowania będzie dokonywana nie tylko z perspektywy subiektywnych odczuć pracownika, lecz także przy uwzględnieniu obiektywnych okoliczności sprawy. Podwyższeniu ulegnie minimalne zadośćuczynienie za mobbing i wprowadzona zostanie lepsza ochrona przed działaniami odwetowymi. Miało miejsce już I czytanie w Sejmie - czas na kolejny ruch.

Ile dodatkowych dni wolnych od pracy 2026: dwa, cztery czy dziewięć. Kiedy i z jakiego tytułu, co z dodatkowym wolnym za święto w niedzielę. Robimy bilans aktualnych i postulowanych przepisów, które mają zasadniczo wydłużyć liczbę dni ustawowo wolnych od pracy, bo taka jest pilna potrzeba w obecnym stanie rynku pracy.

Od 1 stycznia 2026 r. staż pracy liczony jest na nowych zasadach. Tymczasem od długości stażu pracy zależą ważne uprawnienia pracownicze. Wielu pracowników sektora publicznego już od początku 2026 r. skorzysta na zmianach w prawie pracy - otrzymają dłuższe urlopy, nagrody, wyższe odprawy i dłuższe okresy wypowiedzenia. Pozostali pracownicy dłużej poczekają na wejście w życie nowych przepisów.