Nadgodziny, Dzień wolny od pracy

2 maja 2026 roku wypada w sobotę pomiędzy 1 maja (Święto Pracy) i Narodowym Świętem Konstytucji 3 Maja. Czy wypadające 2 maja Święto Flagi to również dzień wolny od pracy? Czy pracodawca musi wyznaczyć za ten dzień inny dzień wolny od pracy?

1 maja wraca co roku (wiadomo), a razem z nim te same wątpliwości: czym właściwie jest to święto, czy jest dniem wolnym, skąd się wzięło i czy katolik ma wtedy obowiązek iść na mszę? To dobra okazja, by nie tylko uporządkować podstawowe informacje o Święcie Pracy, ale też zajrzeć do tego, jak praca i prawa pracownicze są rozumiane w Konstytucji RP oraz jakie filary wyznacza polskie prawo pracy, w zakresie pracy, która przecież stanowi większą część naszego życia.

W związku z korzystnym układem w kalendarzu dni ustawowo wolnych od pracy, weekendu i egzaminów maturalnych – na wydłużoną majówkę w 2026 r., mogą liczyć uczniowie szkół ponadpodstawowych, którzy w tym roku nie przystępują do egzaminu maturalnego. To łącznie może dać im nawet 6 lub 10 dni wolnego, które będą mogli przeznaczyć na majowy odpoczynek.

Nauczyciele wciąż toczą bój o pracę w godzinach nadliczbowych. Zgodnie z Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2025 r. (sygn. akt III PZP 3/24) nadgodziny nauczycieli powinny być rozliczane na podstawie Kodeksu pracy. Za przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu należy się dodatkowe wynagrodzenie. Tymczasem propozycja MEN to nowa regulacja w Karcie Nauczyciela. Nie zgadza się na to ZNP.

To już oficjalne: 12 kwietnia zostaje wpisany do kalendarza jako nowe święto państwowe. Prezydent RP podpisał ustawę 12 lutego 2026 r. Ponad sto lat po wydarzeniach z 1919 roku Polska wreszcie w sposób formalny odda hołd bohaterom, którzy poświęcili swoje zdrowie dla Ojczyzny. Podpisana właśnie ustawa wprowadza zmiany w wykazie świąt państwowych, dlatego wiele osób zaczyna się zastanawiać, czy 12 kwietnia będzie z tego powodu dniem wolnym od pracy.

Tegoroczny karnawał kończy się błyskawicznie - Środa Popielcowa 2026 wypada już w najbliższą środę, 18 lutego. To ważna data dla katolików, oznaczająca początek Wielkiego Postu, ale budząca też wątpliwości praktyczne. Czy udział we mszy i posypanie głów popiołem to obowiązek wiernego? I najważniejsze pytanie pracowników: czy tego dnia przysługuje nam dzień wolny, czy musimy normalnie stawić się w pracy? Rozwiewamy wątpliwości na ostatnią chwilę.

Dla większości z nas 14 lutego kojarzy się przede wszystkim z Walentynkami, jednak niewiele osób zdaje sobie sprawę, że od ubiegłego roku ma ono również status oficjalnego święta państwowego – Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Ustanowiła je specjalna ustawa, którą Prezydent podpisał dokładnie rok temu. Najczęściej zadawanym pytaniem jest: czy oznacza to dodatkowy dzień wolny od pracy? Kolejnym tematem podnoszonym przez czytelników jest 13 lutego 2026 r., przypadający w piątek. Zakładają oni, że skoro 14 lutego (wypadający w sobotę) miałby być dniem wolnym, to należałoby "przesunąć" wolne na inny dzień, np. na 13 lutego, co stworzyłoby długi weekend w lutym. Czy to poprawne rozumowanie?

W 2026 roku, zgodnie z Kodeksem pracy, pracownicy zyskają dwa dodatkowe dni wolne, ponieważ dwa święta państwowe wypadną w sobotę. Otrzymanie tych rekompensat nastąpi jednak dopiero w drugiej połowie tego roku kalendarzowego.

Mimo zapowiadanych zmian w Karcie Nauczyciela, kwestia wynagrodzeń za godziny ponadwymiarowe wciąż budzi poważne wątpliwości. Nowelizacja, która ma uporządkować zasady rozliczeń, sama może wymagać kolejnej poprawki — zwłaszcza w zakresie definicji gotowości do pracy. Okazuje się bowiem, że to, co dla pracownika w kodeksie jest standardem, w przypadku nauczycieli zyskuje zupełnie inne znaczenie.

Menedżer, który próbuje ogarnąć zespół na podstawie arkuszy z grafikiem, papierowej listy obecności i maili o nadgodzinach, zwykle widzi tylko fragment prawdziwej sytuacji. Trudno wtedy odpowiedzieć na proste pytania: czy grafik pracy jest ułożony zgodnie z przepisami, kto faktycznie jest dziś dostępny, jak rozliczyć nadgodziny i czy ewidencja czasu pracy obroni się przy kontroli PIP. Nowe raporty czasu pracy w systemie RCPonline zbierają te informacje w jednym miejscu – w kolejnych częściach pokażemy pięć typowych problemów menedżera i konkretne widoki raportowe, które pomagają je rozwiązać bez żonglowania plikami.

Zadaniowy system czasu pracy stwarza pole do nadużyć zarówno po stronie pracowników, jak i pracodawców. Co zrobić, aby uniknąć na tym tle nieporozumień? Należy przede wszystkim prawidłowo wywiązać się z obowiązków narzuconych przez ustawodawcę.

Czy 10 listopada 2025 r. to dzień wolny od pracy? Okazuje się, że w większości polskich firm pracownicy tego dnia nie muszą przychodzić do pracy. Pracodawca musi wyznaczyć w listopadzie dodatkowy dzień wolny za święto wypadające w sobotę 1 listopada - Wszystkich Świętych.

Przed podpisaniem każdy dokument należy przeczytać. Jednak aby przyniosło to pożądany efekt, trzeba znać swoje prawa i rozumieć jak złożenie podpisu na nie wpłynie. Dotyczy to również relacji pracowników z pracodawcami. Bo choć pracodawca to podmiot profesjonalny, nie zawsze dba o dobro pracownika i czasami nie mówi całej prawdy.

Źródłem nadgodzin nauczyciela jest odpowiadanie na emaile od rodziców, sprawdzanie kartkówek, przygotowywanie się do lekcji, rady pedagogiczne, zebrania, wycieczki. A nawet czas dyżurowania na korytarzu w czasie przerwy. Pod warunkiem przekroczenie 40 h pracy tygodniowo. Część nadgodzin może być realizowana w domu, gdyż nauczyciel nie ma normy dziennej pracy, a art. 43 Karty Nauczyciela stanowi, że do czasu pracy nauczyciela zalicza: zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.

Dodatek za godziny nadliczbowe z 2024 roku wypłacany w 2025 roku. Jakie minimalne wynagrodzenie przyjąć? Kiedy przysługuje dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za prace w godzinach nadliczbowych, a kiedy przysługuje dodatek w wysokości 50 proc. wynagrodzenia?

W dniu 2 kwietnia 2025 r. Komisja Sejmowa do Spraw Petycji zdecydowała o skierowaniu do MRPiPS dezyderatu w sprawie ustanowienia nowego dnia wolnego od pracy. W tym dniu, obowiązuje już święto państwowe, a w 2025 r. wypada ono wyjątkowo „korzystnie”, bo w piątek, co – w przypadku wprowadzenia postulowanej zmiany – oznaczałoby dla setek tysięcy pracowników kolejny długi weekend sierpniowy. Jeden przypada już bowiem w terminie 15-17 sierpnia 2025 r., ale zgodnie z ustawą – jest to święto kościelne, a nie (jak w tym przypadku) – świeckie.

Od lipca 2025 roku w polskim kalendarzu pojawia się nowe święto państwowe – 11 lipca. Tego dnia obchodzony będzie Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach ludobójstwa OUN-UPA. Czy oznacza to dzień wolny od pracy? Sprawdź, co dokładnie uchwalono i dlaczego wybrano właśnie tę datę.

Czym są nadgodziny (godziny nadliczbowe), jakie są ich rodzaje i zasady rozliczania? Jakie rekompensaty przysługują za godziny nadliczbowe? Wyjaśnia Karolina Woźniczka, specjalistka ds. kadr i płac w Meritoros SA.

Zadaniowy system czasu pracy daje pracownikowi swobodę w organizacji dnia pracy. Jednak czy brak sztywnego grafiku oznacza brak nadgodzin? Sprawdź, kiedy elastyczność może prowadzić do pracy ponad normę i jakie obowiązki ma w tym systemie pracodawca.

Sąd Najwyższy w uchwale z 26 lutego 2025 r. (sygn. akt III PZP 3/24) wydał przełomowe orzeczenie, potwierdzając prawo nauczycieli do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Uchwała ta eliminuje wieloletnie wątpliwości prawne i ustanawia nowe standardy w zakresie wynagradzania nauczycieli za ich dodatkowy czas pracy.

Sceptycy powiedzą po co generować kolejne koszty dla skarbu państwa i pogrążać gospodarkę kolejnym dniem wolnym od pracy, a optymiści ucieszą się, że 1 sierpnia byłoby świętem i dniem wolnym od pracy. Szczególnie, że w 2025 r. byłby to długi weekend, bo 1 sierpnia to piątek.

Praca wykonywana ponad normę czasu pracy z Karty nauczyciela jest pracą w godzinach nadliczbowych. Nauczyciele mają prawo do wynagrodzenia za nadgodziny, ale sami muszą zadbać o wypłatę. W razie sporu ze szkołą mają duże szanse na wygraną w sądzie.

Uchwała SN końca lutego 2025 r. jest podstawą do żądania przez nauczycieli zaległych nadgodzin za 2025 r. 2024 r. 2023 i 2022 r. ZNP przygotował wzór wniosku inicjujący dochodzenie tych należności. Uwzględniając liczbę nauczycieli (około 700 000 osób), którym od zawsze nie wypłacano nadgodzin, nawet kwoty za ostatnie trzy lata są znaczne. W pierwszym kroku ZNP rekomenduje skierowanie wezwania do dyrekcji szkoły. Wzór wniosku w artykule.

Czy osoba niepełnosprawna w stopniu lekkim może pracować w nadgodzinach? To pytanie, które często zadają sobie pracownicy i pracodawcy. Podpowiadamy jakie normy obowiązują w 2025 roku.

Nie każdy ma świadomość tego, że praca w godzinach nadliczbowych jest 100% czy 50% płatna, nawet bez polecenia pracodawcy. Milczenie pracodawcy daje przyzwolenie pracy ponad dobowy wymiar czasu pracy. Czy to sposób na dodatki dla pracowników? Tak, bo to w interesie pracodawcy jest wyrażenie sprzeciwu.