Obowiązek, Szkoła

Już w październiku 2026 r. jedyną dostępną formą dla orzeczeń lekarskich z zakresu medycyny pracy będzie co do zasady forma elektroniczna. Choć okres przejściowy w zakresie cyfryzacji trwa już od jakiegoś czasu, to wciąż popełniane są w tym zakresie te same błędy.

Rodzice często zwracają się do szkół z prośbą o cykliczne zwalnianie ucznia z wybranych lekcji w środku dnia. W praktyce budzi to wątpliwości zarówno w zakresie realizacji obowiązku nauki, jak i odpowiedzialności szkoły za bezpieczeństwo ucznia. Warto więc rozróżnić jednorazowe zwolnienie od systematycznego nieuczestniczenia w obowiązkowych zajęciach.

Możliwość ubiegania się o świadczenia pomostowe przysługujące przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego ma ograniczona grupa ubezpieczonych zatrudnionych przy pracach o szczególnym charakterze bądź w szczególnych warunkach. Należą do niej m.in. nauczyciele. Jednak prawo do tych pieniędzy wiąże się również z określonymi ograniczeniami.

Czy już od 14. roku życia dzieci powinny mieć prawo wyboru czy chcą się dalej uczyć, czy zamiast chodzić do szkoły wolą prowadzić biznes i zarabiać pieniądze? Do Ministerstwa Edukacji Narodowej trafiła petycja w tej sprawie. Odpowiedzi jeszcze nie udzielono.

Nauka w szkole poza miejscem zamieszkania wiąże się z koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z transportem lub koniecznością zamieszkania poza domem. Rodziny uprawnione do zasiłku rodzinnego, a więc te pozostające w najtrudniejszej sytuacji socjalnej, mogą liczyć w tym zakresie na pomoc finansową.

Mija pierwsze miesiąc roku szkolnego 2026/2027. Z jakimi nowościami mierzą się nauczyciele i uczniowie? Między innymi w podstawie programowej znalazła się obowiązkowa edukacja zdrowotna, która jeszcze niedawno wzbudzała w czasie debaty publicznej bardzo dużo negatywnych emocji.

Czy polska szkoła potrzebuje ustanowienia minimalnego standardu ochrony, poniżej którego nie można byłoby zejść niezależnie od tego, czy uczeń realizuje obowiązek szkolny w szkole publicznej, czy w szkole niepublicznej? O to zapytał autor petycji skierowanej do MEN. Resort nie miał wątpliwości – zmian nie będzie.

Egzaminy klasyfikacyjne uczniów korzystających z edukacji domowej nadal budzą kontrowersje wśród rodziców i samych uczniów. Wątpliwości mają też posłowie, którzy skierowali do Ministerstwa Edukacji Narodowej interpelację w sprawie niejasności przepisów dotyczących egzaminów klasyfikacyjnych.

Zgodnie z przepisami prawa pracy pracodawca może we wrześniu wysłać pracownika na przymusowy urlop. Chodzi tu o urlop zaległy z 2024 r. Zasadą jest bowiem wykorzystywanie urlopu w roku, w którym nabyło się do niego prawo. Co grozi za niewykorzystanie urlopu?

Związki zawodowe wskazują na potrzebę opracowania jasnych procedur na wypadek ataku z powietrza oraz przeszkolenia nauczycieli, którzy mieliby przeprowadzać próbne alarmy. MEN zapewnia natomiast, że kuratorzy oświaty w województwach lubelskim i podkarpackim pozostają w stałym kontakcie ze szkołami i sprawdzą, jak placówki zareagowały na ostatni alarm RCB.

Lekcje wychowania fizycznego od lat budzą emocje. System oceniania, nieobecności, demotywacja, nadwaga i otyłość – o tym resort edukacji mówi od lat i również to stara się zmienić. Czy efekty tych działań są widoczne dla uczniów i rodziców?

Dwadzieścia sześć placówek edukacyjnych w stolicy – przedszkoli, szkół podstawowych i średnich – zostało objęte programem Republika S.P.O.K.O. Ma on na celu wskazaniem nauczycielom i uczniom jako zbudować odporność na kryzys klimatyczny, a także dbać o jakość powietrza. Jak wygląda program ?

Od 1 września 2025 r. liczba godzin lekcji religii w szkołach, została zmniejszona z dwóch godzin, do jednej godziny tygodniowo. Zmiana ta, została dokonana rozporządzeniem ministra edukacji, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie o systemie oświaty. Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO), w swoim wystąpieniu do MEN poddał pod wątpliwość zgodność powyższych przepisów z Konstytucją, a w związku z brakiem (przez ponad rok) jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony minister edukacji Barbary Nowackiej – w dniu 9 czerwca br., RPO skierował sprawę do Prezesa Rady Ministrów. W efekcie powyższego – w dniu 6 lipca br., MEN ustosunkowało się do wystąpienia rzecznika.

Dyskusja na ten temat od początku była burzliwa, jednak od lutego, gdy miała miejsce, wiele osób już o niej zapomniało. Tymczasem rok szkolny 2026/2027 przywitał uczniów istotnymi zmianami. Są ważne, bo dotyczą spraw żywienia i będą miały konsekwencje dla zdrowia dzieci i młodzieży.

Bakterie obecne w szkolnym kurzu mogą mieć związek z pogorszeniem funkcji płuc u dzieci – wynika z dużego europejskiego badania. Wyniki zaprezentowano podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Oddechowego (ERS) w Barcelonie w Hiszpanii.

Do 15 września rodzice mogą składać wnioski o stypendium szkolne 2026/2027. Wbrew temu co może sugerować jego nazwa, to nie nagroda za dobre oceny, a pomoc finansowa dla niektórych uczniów. O tym, kto ją otrzyma i w jakiej wysokości, decydują określone warunki oraz zasady obowiązujące w miejscu zamieszkania ucznia.

Bardzo częstym zjawiskiem jest obciążanie rodziców, przez szkoły, kosztami przygotowania posiłków w stołówce szkolnej, dla dzieci uczęszczających do szkół podstawowych (a w przypadku, gdy szkoła korzysta z usług firmy cateringowej – również kosztami ich dowozu). Jest to praktyka, która nie w każdym przypadku jest jednak zgodna z przepisami ustawy – Prawo oświatowe, a dodatkowo orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (w związku z najnowszym wyrokiem z dnia 6 marca 2026 r. jest w tej kwestii nie do końca jednolite). Jak zatem jest z tymi obiadami w szkołach (i przedszkolach), kto i w jakim zakresie ponosi ich koszt oraz którym uczniom przysługuje całkowite zwolnienie z opłat za posiłki w roku szkolnym 2026/2027?

Aktualnie, z bezpłatnych lekcji nauki jazdy – w formie zajęć szkolnych, a nie kursu w Ośrodku Szkolenia Kierowców (OSK) – mogą skorzystać uczniowie przygotowujący się do niektórych zawodów z branży motoryzacyjnej, ogrodniczej, rolno-hodowlanej i transportu drogowego. Nie każdy uczeń szkoły ponadpodstawowej może zatem liczyć na „luksus” w postaci darmowego kursu na prawo jazdy. Zmiany w tym zakresie – w postaci nowego programu, nad którego założeniami pracuje obecnie działająca przy Prezydencie Rada ds. Młodzieży – Karol Nawrocki zapowiedział podczas briefingu prasowego w Juracie, który miał miejsce w dniu 29 sierpnia br.

Każde dziecko ma prawo do nauki, a dziecko z niepełnosprawnością ma prawo do edukacji na równi z innymi i bez dyskryminacji. Jednym z elementów tego prawa - w przypadku niepełnosprawności - jest obowiązek dowozu do szkoły. Komu przysługuje i gdzie należy się zgłosić?

Od 1 września 2026 r. obowiązują nowe zasady żywienia dzieci i młodzieży w szkołach i przedszkolach – wynikające z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach. Przepisy te wprowadzają możliwość całkowitego zastąpienia przez placówkę dotychczasowych dwóch porcji mleka (lub produktów mlecznych), które obligatoryjnie musiały zostać codziennie podane dziecku – napojami roślinnymi (czyli tzw. mlekiem roślinnym) lub roślinnymi alternatywami produktów mlecznych.

Średnia szacunkowa kwota tegorocznej wyprawki szkolnej wynosi 620 zł na jedno dziecko. Lista wydatków nie kończy się jednak na zeszytach i przyborach. W kolejnych miesiącach domowe budżety obciążą również zajęcia dodatkowe i szkolne wyjazdy.

Początek roku szkolnego to dla rodziców czas wielu decyzji. Trzeba wybrać szkołę, zajęcia dodatkowe, kupić podręczniki, zeszyty i plecak. Jednym z tematów, który wraca co roku, jest również ubezpieczenie dziecka. Jak wybrać polisę, która rzeczywiście zapewni ochronę, kiedy wydarzy się wypadek? Kluczowe znaczenie ma nie cena, ale zakres ubezpieczenia i aktywność dziecka.

W 5 klasie szkoły podstawowej jest 12 przedmiotów obowiązkowych oraz godzina wychowawcza. Oprócz tego można chodzić na lekcje nieobowiązkowe - religię lub etykę. Ile lekcji tygodniowo jest w 5 klasie? Jakie przedmioty odchodzą, a jakie dochodzą?

Za kilka dni polskie szkoły ponownie wypełnią się uczniami i nauczycielami. Dla wielu będzie to powrót nie tylko do zajęć, ale też przestrzeni, które zamiast ułatwiać naukę i pracę, często negatywnie wpływają na zdrowie oraz samopoczucie.

Jeszcze kilka lat temu naturalnym celem edukacji było przede wszystkim przekazanie wiedzy i przygotowanie ucznia do osiągania dobrych wyników na egzaminach. Dziś to już nie wystarcza. Świat pracy zmienia się szybciej niż systemy edukacyjne, a rozwój sztucznej inteligencji dodatkowo przyspiesza tę transformację. Wiedza i dobre wyniki w nauce nadal mają znaczenie. Coraz częściej jednak o powodzeniu młodych ludzi decydować będą również kompetencje, których nie da się łatwo zmierzyć wynikiem sprawdzianu: samodzielność, krytyczne myślenie, umiejętność oceny informacji, komunikacja, kreatywność czy gotowość do podejmowania decyzji. Jak przygotować młodych ludzi do rzeczywistości, której kształt dopiero się formuje? Raporty World Economic Forum i PwC pokazują, że odpowiedź może wymagać nie tyle rezygnacji z tradycyjnej wiedzy, ile zmiany sposobu, w jaki uczniowie się uczą i wykorzystują zdobyte informacje.