Podatek od nieruchomości

20 marca 2026 r. grupa posłów Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy wniosła do Sejmu RP projekt ustawy zmieniającej ustawę o podatkach i opłatach lokalnych. Celem i przedmiotem tego projektu jest zmiana zasad opodatkowania nieruchomości mieszkalnych od 2027 roku. Obecnie podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości mieszkań jest liczba metrów kwadratowych. Projekt przewiduje, że podstawą opodatkowania nieruchomości mieszkalnych tym podatkiem będzie ich wartość. Jest to więc pomysł tożsamy z podatkiem katastralnym, tylko, że ograniczony do mieszkań. Tyle, że podatek katastralny wymaga wprowadzenia katastru, czyli urzędowego rejestru zawierający kompleksową informację o nieruchomościach, w tym także informacje o wartościach katastralnych tych nieruchomości. A takowego katastru nie ma obecnie w Polsce. Nie przeprowadzono jeszcze też powszechnej taksacji nieruchomości, która określi wartości katastralne nieruchomości. Jak więc wyobrażają sobie nowy podatek autorzy omawianego projektu?

Wynajęcie swojego mieszkania lub domu nie zwalnia właściciela z obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości. Ale w tym przypadku wątpliwe jest jaka stawka podatku od nieruchomości jest właściwa. Ta dla budynków mieszkalnych (aktualnie maksymalna stawka wynosi 1,25 zł za 1 m2), czy dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (aktualnie 35,53 zł za 1 metr kwadratowy - również stawka maksymalna). Problem jest istotny, bo ta druga stawka jest - jak widać - ponad 28 razy wyższa. A w każdym kolejnym roku będzie tylko drożej.

Stawki maksymalne podatku od nieruchomości są w 2026 roku wyższe o ok. 4,5% od obowiązujących w 2025 roku. Przykładowo stawka maksymalna podatku od budynków mieszkalnych i samych mieszkań wynosi w 2026 roku 1,25 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, a od budynków (także mieszkalnych) używanych do prowadzenia działalności gospodarczej: 35,53 zł za 1 m2 powierzchni użytkowej. Faktyczne stawki podatku od nieruchomości na dany rok ustalają rady gmin w formie uchwały ale stawki te nie mogą być wyższe od maksymalnych stawek określonych przez Ministra Finansów i Gospodarki.

W mediach od lat pojawiają się - najczęściej w alarmistycznym, czy wręcz tabloidowym tonie - informacje o możliwym wprowadzeniu w Polsce podatku katastralnego, czyli podatku liczonego od wartości nieruchomości. Czy mamy się czego obawiać? Ministerstwo Finansów odpowiedziało na pytania naszej redakcji dot. planów wprowadzenia tego podatku w naszym kraju. Wyjaśniamy też co jest konieczne do wprowadzenia tego podatku i dlaczego nie będzie podatku katastralnego w Polsce, przynajmniej przez najbliższych kilka lat.

3 075 zł, zamiast 123 zł podatku od nieruchomości za 56-metrowe mieszkanie położone w Warszawie – do takiej kwoty, w 2027 r., miałby wzrosnąć podatek od nieruchomości od trzeciego i każdego kolejnego lokalu mieszkalnego, zgodnie z poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz niektórych innych ustaw, który w dniu 20 marca 2026 r. został wniesiony do Sejmu. Zmiany w zasadach opodatkowania, uzależniające stawkę podatku od wartości nieruchomości obejmą jednak również pierwsze (i jedyne posiadane) mieszkanie. Przejście z modelu opodatkowania opartego wyłącznie na powierzchni nieruchomości, na model uwzględniający również jej wartość, ma – „zaradzić” trudnościom w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych Polaków.

Zmieniłeś sposób użytkowania lokalu, na przykład wydzieliłeś część mieszkania na gabinet albo po latach prowadzenia firmy w lokalu wróciłeś do funkcji czysto mieszkalnej? Każda z tych sytuacji uruchamia 14-dniowy zegar. Jeśli w tym czasie nie złożysz korekty deklaracji DN-1, grozi ci nie tylko zaległość podatkowa z odsetkami, lecz także grzywna na podstawie Kodeksu karnego skarbowego. Mało kto zdaje sobie z tego sprawę, aż do momentu, gdy urząd się odezwie.

Lewica 20 marca 2026 r. złożyła w Sejmie projekt ustawy o tzw. podatku od biznesu mieszkaniowego. Nowa danina ma zastąpić podatek od nieruchomości, a jej wysokość będzie zależeć nie od metrażu, lecz od wartości lokalu. Właściciele jednego lub dwóch mieszkań mogą spać spokojnie - wyższe stawki ruszą dopiero od trzeciej nieruchomości. Rząd jednak dystansuje się od pomysłu, a prezydent grozi wetem.

Stawki podatku od nieruchomości ustalane są rokrocznie przez jednostki samorządu terytorialnego, jednak nie mogą być one wyższe od stawek maksymalnych, ustalonych na danych rok przez Ministra Finansów. W praktyce – najczęściej – stanowią one równowartość ww. stawek maksymalnych. Zgodnie z nimi natomiast – stawka podatku od nieruchomości od szopy ogrodowej, jest niemal 10-krotnie wyższa od stawki podatku za budynek mieszkalny. Oznacza to, że właściciel 20-metrowej szopy ogrodowej, zapłaci od niej wyższy podatek niż ten, który jest zobowiązany uiścić od 100-metrowego domu. W sprawie kuriozalnych stawek podatku od szop ogrodowych, interweniował RPO.

Nawet 30-krotnie większy podatek od nieruchomości mogą zapłacić przedsiębiorcy, w tym deweloperzy, posiadający puste lokale. Podstawą do takich działań są obowiązujące obecnie zasady naliczania podatku od nieruchomości, które różnicują stawki w zależności od sposobu użytkowania lokalu.

Wraz z debatą o bezpieczeństwie powraca pomysł zwolnień podatkowych w zamian za budowę schronów w budynkach i budowlach. W obecnym stanie prawnym jest to jednak rozwiązanie ryzykowne, niejednoznaczne i w praktyce mało użyteczne. Dlaczego?

Pierwszy rok stosowania znowelizowanych przepisów o podatku od nieruchomości był związany z wieloma wątpliwościami, które towarzyszyły nie tylko podatnikom, ale i organom podatkowym. W 2026 roku powinno już więc był łatwiej. O jakie doświadczenia jesteśmy w tym zakresie bogatsi w 2026 roku? Na przykład, co z monitoringiem, co do którego było wiele wątpliwości?

Najświeższa interpretacja Ministra Gospodarki i Finansów całkowicie zmienia zasady opodatkowania nieruchomości firmowych. Koniec automatycznego naliczania najwyższych stawek tylko dlatego, że właściciel jest przedsiębiorcą. Dla produkcji, logistyki, handlu i dużych inwestorów to realna szansa na szybkie obniżenie podatku i odzyskanie nadpłat za poprzednie lata.

Choć przepisy regulujące status podatników podatku od nieruchomości nie są skomplikowane, stosowanie ich przysparza w praktyce wielu problemów. Jest tak między innymi dlatego, że nie zawsze działanie intuicyjne jest zgodne z wolą ustawodawcy.

Na to pytanie od stycznia 2025 r. szukają odpowiedzi zarówno gminy, jak i podatnicy. To dlatego w tej sprawie złożono interpelację poselską. Odpowiedzi na nią udzielił Minister Finansów. Przedstawił w niej stanowisko resortu i wskazał, że w sprawie nie ma zagrożenia.

W związku z pismem z Ministerstwa Finansów dotyczącym weryfikacji gminnych uchwał podatkowych Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku przypomina o konieczności analizy podejmowanych na 2026 rok uchwał w sprawie stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień w podatku od nieruchomości. Ma to związek z nową definicją budowli.

Podwyżki cen gazu, prądu i żywności to dopiero początek. Po waloryzacji emerytur i innych świadczeń, inflacja ponownie upomni się o swoje, tym razem poprzez wyższe opłaty za domy i mieszkania. W 2026 roku wiele gmin wykorzysta wskaźnik inflacji, by podnieść lokalne podatki. Kogo dotkną największe podwyżki i czy Twój budżet domowy wytrzyma kolejne obciążenie?

Majątek kościoła katolickiego (który jest dominującym wyznaniem w Polsce), w postaci nieruchomości – szacowany jest na ponad 494 mln zł [2]. Od większość z tych gruntów, budynków i mieszkań – Kościół nie uiszcza podatku od nieruchomości, w przeciwieństwie do jego wiernych, którzy daninę tę muszą zapłacić nawet od ogrodzenia nieruchomości (czyli po prostu – od płotu), jeżeli jest ono wykorzystywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Aby ocenić status danego podmiotu na gruncie podatku od nieruchomości i określić jego obowiązki związane z tym podatkiem, nie jest wystarczające samo przeanalizowanie relacji właścicielskich. W katalogu podatników znalazły się bowiem również określone grupy posiadaczy, którymi są m.in. trwali zarządcy.

Znamy już maksymalne stawki podatku od nieruchomości na 2026 rok. Wyższe limity dotyczą gruntów, budynków oraz budowli. To ważna informacja dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców, którzy powinni przygotować się na możliwe podwyżki. Sprawdź szczegóły i zaplanuj swoje wydatki!

Miało być prosto, wyszły z tego komplikacje. Choć zmiany w systemie opodatkowania nieruchomości zakładały ułatwienia, w praktyce pojawiły się nowe problemy. Obowiązujące od początku tego roku przepisy miały ujednolicić definicje „budynku” i „budowli”. Jednak już pierwsze miesiące ich stosowania pokazują, że wiele pytań pozostaje bez jednoznacznej odpowiedzi. Wątpliwości dotyczą między innymi opodatkowania popularnych blaszaków, które często służą jako garaże, składziki lub podręczne magazyny przy domach i firmach. Czy za takie konstrukcje trzeba płacić podatek? Urzędy już zaczęły kierować do właścicieli pytania w tej sprawie.

W dniu 9 maja 2025 r. Prezydent Wrocławia wydał interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego, z której wynika, że w ramach częściowej rozbiórki budynku – można uniknąć jego opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Stanowisko to – choć nie jest wiążące dla wszystkich podatników – znajduje również potwierdzenie w wyroku NSA i może stanowić istotną wskazówkę dla inwestorów.

Przydomowy taras może być obłożony podatkiem? Wydaje się, że nie, bo przecież znajduje się na zewnątrz budynku i nie stanowi powierzchni użytkowej. Właściciele nieruchomości są przekonani, że od tarasu daniny płacić nie trzeba. Ale nie do końca mają rację. O co chodzi?

Będziemy go płacić czy nie będziemy. Nad Polską zawisło widmo podatku katastralnego. Wprowadzenie do naszego kraju nowej daniny rekomendują Międzynarodowy Fundusz Walutowy i OECD. Jak wskazują organizacje, obecne opłaty, jakie ponoszą właściciele domów i mieszkań są… za niskie. Jak miałoby być po nowemu? Za dom wart pół miliona złotych trzeba płacić rocznie 5 tysięcy złotych podatku? Jeśli jest wart milion, wychodzi 10 tysięcy. Czy fiskus każe nam się rozliczać nie z metrażu a wartości nieruchomości? To byłaby katastrofa! Głos w tej sprawie zabiera resort finansów.

Do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone być powinny również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Tak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2024 r. (III FSK 331/24). NSA - orzekając w przedmiocie podatku od nieruchomości - uznał, że na uwagę zasługuje nie tylko faktyczne wykorzystywanie nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej, ale także możliwość potencjalnego jej wykorzystania w takim celu.

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 19 stycznia 2025 r. poinformowało, że wszelkie informacje pojawiające się w przestrzeni publicznej i powielane przez media na temat wprowadzenia nowego obciążenia w postaci podatku od ogrodzeń należy uznać za wprowadzające w błąd.