Pracownik, Wynagrodzenie

W sytuacji, gdy wartość relacji państwowego długu publicznego przekroczy określoną kwotę w stosunku do PKB – ustawa o finansach publicznych zobowiązuje Radę Ministrów do uruchomienia tzw. procedury ostrożnościowej, która jest równoznaczna m.in. z brakiem podwyżek wynagrodzenia pracowników państwowej sfery budżetowej w projekcie ustawy budżetowej na kolejny rok. Jak zatem przedstawia się aktualnie państwowy dług publiczny i jakie założenia w zakresie podwyżek wynagrodzenia pracowników budżetówki przyjęto w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027, który w dniu 29 września br. został przyjęty przez Radę Ministrów?

Polacy są mocno przemęczeni pracą, co aż w 80 proc. przypadków fatalnie odbija się na życiu prywatnym, zwłaszcza rodzinnym. Rząd kończy eksperyment dotyczący pięciodniowego tygodnia pracy, ale na razie cicho o tym, by doszło do rewolucyjnej zmiany w kodeksie pracy dotyczącej czasu pracy.

W okresie świątecznym wielu pracodawców decyduje się na wręczenie pracownikom upominków lub prezentów by podziękować za ich pracę. Jest to dość często spotykany gest motywacyjny ze strony pracodawców. Dla pracowników oznaczać to może określone konsekwencje podatkowe na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej: „PIT”). Należy pamiętać także o fakcie, że może to rodzić obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Każdemu pracownikowi, którego dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin, przysługuje płatna 15-minutowa przerwa wliczana do czasu pracy. Odrębne przerwy mają m.in. osoby pracujące przy monitorach, karmiące matki, pracownicy z niepełnosprawnością i młodociani, a pracodawca może dodatkowo wprowadzić przerwę do 60 minut, której nie wlicza się do czasu pracy. Poniżej omawiamy rodzaje przerw, ich podstawę prawną i zasady ujmowania w ewidencji czasu pracy.

Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy. To jednak nie oznacza, że pracownikowi przysługuje z tego tytułu cały dzień wolny od pracy. Zasady rozliczania czasu pracy w dniu wykonywania obowiązkowych badań z zakresu medycyny pracy były źródłem nieporozumień. To się jednak kończy.

Wzrost płacy minimalnej w 2027 r. oznacza dla firm nie tylko wyższy koszt najniżej wynagradzanych stanowisk. Może również uruchomić presję na podwyżki dla osób zarabiających powyżej ustawowego minimum i prowadzić do spłaszczenia różnic płacowych między stanowiskami. Do tego dochodzi konieczność przestrzegania zasad dyrektywy o równości płac.

Czy każde świadczenie, które pracownik uzyskuje od pracodawcy stanowi przychód i trzeba je opodatkować? Odpowiedź na to pytanie wciąż dzieli podatników i organy podatkowe. Również sądy nie są w tym zakresie jednomyślne, jednak NSA pozostaje w wydawanych wyrokach konsekwentny. Potwierdza to jedno z najnowszych orzeczeń.

Kiedy przedawni się prawo do nagrody jubileuszowej, do której pracownik osiągnął wymagany staż pracy dzięki nowelizacji przepisów obowiązującej od 1 stycznia 2026 r.? Wielu pracodawców popełnia ten błąd i narażają się na spór przed sądem. Tymczasem sprawa jest jasna, a pracodawcy nie unikną wypłaty zaległych świadczeń.

Czy przepisy przewidujące ochronę trwałości stosunku pracy pracowników w wieku przedemerytalnym w rzeczywistości ich chronią, czy raczej wykluczają ich z rynku pracy? To pytanie od lat pozostaje otwarte. Nie ma już natomiast wątpliwości co do tego, że ochrona, o której mowa obejmuje również pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę na czas określony.

W 2025 r. jednymi z najczęściej komentowanych zmian na gruncie prawa pracy, nad którymi toczyły się prace były zmiany w zakresie minimalnego wynagrodzenia. Pod koniec 2026 r. nadal nie zostały one jednak uchwalone, a projekt, nad którym toczyły się prace został zgodnie z ustaleniami Stałego Komitetu Rady Ministrów z 19 lutego 2026 r. istotnie zmieniony. Co z rozwiązaniami korzystnymi dla pracowników?

Teraz aż dwóch na trzech pracowników nie wahałoby się przed zmianą pracy gdyby nadarzyła się oferta z wyższym wynagrodzeniem. Jednocześnie aż co siódmy aktualnie zatrudniony nie dałby się skłonić do jej zmiany przez jakikolwiek argument.

Pracownikom samorządowym pracującym w godzinach nadliczbowych nie przysługuje z tego tytułu dodatek do wynagrodzenia. MSWiA przypomniało, że za pracę w nadgodzinach przysługuje jedynie wynagrodzenie albo czas wolny. Czy będzie zmiana przepisów?

Co zrobić, gdy pracownik otrzymał dofinansowanie z ZFŚS na podstawie nieprawdziwych danych?

Czy pracownikowi przysługuje zasiłek opiekuńczy na chore dziecko, jeżeli drugi rodzic dziecka pracuje zdalnie?

Pracodawcy zyskają narzędzie umożliwiające im weryfikację kwalifikacji nie tylko pracowników, ale i kandydatów do pracy. W ramach deregulacyjnych zmian przepisów zostanie stworzona podstawa prawna umożliwiająca im współpracę w tym zakresie z uczelniami. To rozwiąże istniejący od lat problem.

Czy można odmówić pracownikowi zwrotu kosztów badań okulistycznych?

To nie jest kolejny tekst o sygnalistach, procedurach zgłoszeniowych ani ochronie prawnej. Chodzi w nim o pracowników, których wiedza pozwala zrozumieć, co naprawdę wydarzyło się w firmie. I o moment, w którym ujawnienie tej wiedzy może pomóc organizacji wrócić na właściwy tor.

Postać a forma elektroniczna. Nie tylko pracownicy, ale też pracodawcy często nie dostrzegają różnicy między tymi pojęciami. Tymczasem ma to istotne znaczenie w kontekście zmian, które zaszły na gruncie prawa pracy na początku 2026 r. Co zrobić, aby móc korzystać z przewidzianej przez ustawodawcę elastyczności i postępować zgodnie z przepisami?

To dość częsta i wywołująca sporo wątpliwości sytuacja. Pracownik ma zaległy urlop ale nie wypełnia wniosków urlopowych i „chomikuje” ten urlop na przyszłość. Na różne nieprzewidziane sytuacje, na długie wakacje, czy z innych przyczyn. Dla pracodawcy to kłopot, bo może być w niektórych sytuacjach ukarany za to grzywną przez Państwową Inspekcję Pracy od 2 tys. do 60 tys. zł (art. 282 § 1 pkt 2 kodeksu pracy). A ponadto pracodawca może być zobowiązany do tworzenia tzw. rezerw (tak naprawdę są to bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów) w bilansie na o wynagrodzenia za czas urlopu zaległego (niewykorzystanego w terminie). Czy zatem pracodawca może zmusić (tj. skutecznie skłonić metodami zgodnymi z prawem) pracownika do wykorzystania urlopu lub zaległego urlopu z poprzedniego roku? Przecież urlop to uprawnienie pracownika i jest udzielany na wniosek pracownika.

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. Ma on charakter coroczny, płatny i niezbywalny, co oznacza, że pracownik nie może się go zrzec, a pracodawca ma obowiązek prawidłowo go udzielać. Naruszenie przepisów urlopowych, w szczególności nieudzielenie pracownikowi przysługującego urlopu, może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową pracodawcy i karą grzywny. Jakie zasady udzielania i wykorzystywania urlopu wypoczynkowego obowiązują w 2026 roku?

Co rok w okresie doręczania przez samorządy decyzji wymiarowych w zakresie podatku od nieruchomości pojawiają się pytania dotyczące możliwości zawierania w tym celu umów zlecenia. Ich stroną mają być pracownicy urzędów albo sołtysi.

Regulacje szczególne stosowane w odniesieniu do wybranych grup zawodowych są w większości przypadków korzystniejsze od tych ogólnych wynikających z kodeksu pracy. Tak jednak nie musi być. I choć budzi to zwykle niezadowolenie, mogą one przewidywać mniej korzystne rozwiązania.

Pewne zasady postępowania, również te związane ze stosunkiem pracy, są oparte jedynie na zwyczaju. Warto od czasu do czasu pochylić się nad nimi i skonfrontować je z tym, co wynika z przepisów, by mieć pewność, że pozostają one w zgodzie z prawem. Dotyczy to w szczególności relacji między pracodawcami a pracownikami.

Czy pracodawca może pomóc pracownikowi ochronić pensję przed komornikiem? Gdy dochodzi do zajęcia wynagrodzenia, nie ma pola do negocjacji i zmiany zasad wynagradzania, która mogłaby utrudniać egzekucję. Przepisy są w tym zakresie jasne i nakładają na pracodawcę konkretne obowiązki.

Przepisy Kodeksu pracy znajdują zastosowanie do pracowników samorządowych tylko w zakresie, w jakim szczególnych rozwiązań nie przewiduje ustawa o pracownikach samorządowych. To w praktyce często jest źródłem trudności w ocenie sytuacji konkretnego pracownika.