Urlop wypoczynkowy, Urlop macierzyński

W regulacjach Kodeksu pracy przybywa uprawnień związanych z rodzicielstwem. Rodzice mogą już skorzystać z urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego, rodzicielskiego i wychowawczego. Do tego katalogu niedługo dołączy nowy urlop dla rodziców wcześniaków. 100 proc. płatny.

Jak zaplanować urlop, by maksymalnie przedłużyć okres wypoczynku? To pytanie zadaje sobie na początku roku wielu pracowników. Wielkanoc jest okresem, który sprzyja wydłużaniu wolnego od pracy.

Być może jeszcze w tym roku będzie wdrożony do przepisów prawa pracy 100% płatny dodatkowy urlop macierzyński i tacierzyński. Komu przysługiwałby taki urlop: rodzicom wcześniaków. Aktualnie urlop macierzyński przysługuje po urodzeniu się dziecka, jeżeli dziecko jest wcześniakiem i przebywa w szpitalu, ze względu na swój trudny stan zdrowia (niekiedy wiele miesięcy) - rodzice nie mają możliwości w pełni wykorzystać tego czasu z dzieckiem. Czas to zmienić. W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej miały miejsce kolejne już rozmowy w ramach tej inicjatywy, zwanej: „koalicja dla wcześniaka”. Został powołany specjalny zespół ds. poprawy sytuacji rodziców wcześniaków i dzieci hospitalizowanych po narodzinach. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk przedstawiła propozycje rozwiązań, które znajdą się w przygotowywanym projekcie ustawy. Projekt ma być przygotowany przed Dniem Matki.

Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, szefowa MRPiPS, zadeklarowała, że w maju ma być gotowy projekt ustawy wydłużającej urlop macierzyński. Powinien on być fakultatywny, nieprzymusowy, udzielany na wniosek i płatny w 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku.

Korzystanie z uprawnień rodzicielskich wiąże się na gruncie prawa pracy ze szczególną ochroną pracowników, np. przed rozwiązaniem stosunku pracy, czy w zakresie nabycia prawa do urlopu wypoczynkowego. Inaczej jednak jest w przypadku tzw. trzynastki, czyli dodatkowego wynagrodzenia rocznego.

W 2024 roku na 366 dni co do zasady przypadnie 115 dni wolnych od pracy i 251 dni pracujących. To jednak tylko punkt wyjścia. Przeciętny pracownik będzie miał możliwość wykorzystania 35 dni urlopów i zwolnień od pracy. Istnieją też grupy pracowników, które mają jeszcze większe uprawnienia.

W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powstał zespół, który ma przygotować rozwiązania w zakresie uprawnień rodzicielskich dla rodziców dzieci przedwcześnie urodzonych oraz dzieci hospitalizowanych po urodzeniu. Chodzi o wprowadzenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

Urlop wypoczynkowy udzielany jest zazwyczaj na wniosek pracownika. Przepisy Kodeksu pracy przewidują jednak sytuację, kiedy pracodawca może wysłać pracownika na urlop wypoczynkowy pomimo, iż pracownik nie wystąpił z wnioskiem o urlop. Pracownik musi wtedy wykorzystać urlop wypoczynkowy. Jest to możliwe w przypadku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem.

Urlop macierzyński co do zasady zapewnia pracownicy, która na nim przebywa szczególną ochronę przed przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Ochrona ta polega na tym, że pracodawca nie ma prawa zwolnić z pracy matki korzystającej z urlopu macierzyńskiego. Inaczej jest wtedy, gdy zostanie ogłoszona upadłość pracodawcy bądź następuje jego likwidacja. 

Katalog uprawnień rodzicielskich z roku na rok jest coraz większy. Coraz częściej też z urlopów związanych z rodzicielstwem korzystają nie tylko kobiety, ale i mężczyźni. Po powrocie do pracy trzeba pamiętać o tym, jakie mają prawa.

Pracodawcy, którzy podjęli decyzję o niewypłacaniu świadczenia urlopowego w 2024 r., powinni o tym poinformować pracowników. Jakie są konsekwencje braku takiej informacji?

Termin wykorzystania urlopu wypoczynkowego przez pracownika może ulec przesunięciu. Przyczyny przesunięcia urlopu mogą leżeć zarówno po stronie pracodawcy, jak i pracownika. Niektóre z tych przyczyn obowiązkowo przesuwają termin wykorzystania urlopu wypoczynkowego, a inne jedynie mogą stanowić powód ewentualnego przesunięcia urlopu.

Kwestia urlopów macierzyńskich dla matek wcześniaków to jeden z priorytetów resortu rodziny, pracy i polityki społecznej – zapewniła jego szefowa Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. Dodała, że 15 lutego w tej sprawie odbędzie się kolejne spotkanie z przedstawicielami strony społecznej.

W dniu 15 stycznia 2024 roku miało miejsce w Sejmie posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Opieki Okołoporodowej. Podczas tego posiedzenia przekazano posłom projekt ustawy nowelizującej przepisy w zakresie uprawnień związanych z rodzicielstwem, tak aby z urlopu macierzyńskiego matki wcześniaków mogły korzystać od momentu opuszczenia przez dziecko szpitala, a nie od momentu urodzenia się dziecka. Czy dojdzie do nowelizacji w 2024? Agnieszka Dziemianowicz-Bąk Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - tak odpowiada na petycję: "(…) w mojej ocenie przyjęte w Polsce rozwiązania powinny w sposób szczególny regulować uprawnienia rodziców hospitalizowanych wcześniaków i noworodków w kontekście długości trwania urlopu macierzyńskiego (…)".

Pracodawcy spoza sfery budżetowej zatrudniający poniżej 50 pracowników mogą prowadzić działalność socjalną polegającą na wypłacie świadczenia urlopowego. Z wypłaty tego świadczenia pracodawcy mogą jednak zrezygnować, o czym powinni poinformować swoich pracowników.

Zbliżają się zimowe ferie szkolne. Mimo że zmieniły się terminy ferii, w niektórych województwach uczniowie wkrótce rozpoczną odpoczynek. Czy podczas ferii należy udzielić urlopu także pracownikom młodocianym?

Okres zimowych ferii szkolnych to czas, w którym pracownicy korzystają z urlopów wypoczynkowych. Część pracodawców wypłaca im świadczenie urlopowe. W jakiej wysokości przysługuje świadczenie urlopowe w styczniu 2024 r.?

Tworzenie planu urlopów powinno być wygodą zarówno dla pracodawcy, jak i pracowników. Powinien on godzić ich sprzeczne interesy – zapewnić normalny tok pracy i jednocześnie umożliwić wypoczynek w dogodnym terminie. Jeżeli jednak plan tworzy się na cały rok kalendarzowy, to w praktyce rzadko udaje się go zrealizować, a czas poświęcony na jego przygotowanie jest najczęściej czasem straconym.

Matki dzieci, które są wcześniakami spędzają urlop macierzyński w szpitalu, a nie w domu. Mamy mówią: "Czujemy się okradane z urlopu macierzyńskiego". Ich zdaniem Urlop macierzyński powinien zaczynać się wraz z wypisem dziecka ze szpitala, a nie od dnia porodu. Siedem organizacji rodzicielskich zrzeszonych w Ogólnopolskim Porozumieniu Razem dla Wcześniaków apeluje o pilne zmiany prawne, które pozwolą wydłużyć urlop macierzyński mamom wcześniaków o czas pobytu dziecka w szpitalu. 

Pracownicy, który nie zadbali o to, by zapewnić sobie wolne na święta, mogą być zaskoczeni tym, że urlop na żądnie nie rozwiąże ich problemu. Wbrew jego nazwie, aby z niego skorzystać, trzeba uzyskać zgodę pracodawcy.

W tym roku zatrudniłem w firmie pierwsze osoby na umowę o pracę. Obecnie pracuje u mnie 5 pracowników. Zbliża się koniec roku i nie wiem, czy mam obowiązek sporządzenia planu urlopów na 2024 r. Czy w takiej małej firmie jak moja też trzeba tworzyć plan urlopów? – pyta Czytelnik z Bydgoszczy.

1 stycznia 2024 r. pracownicy nabędą prawo do kolejnego urlopu wypoczynkowego i już w styczniu będą mogli z niego korzystać. Terminy wykorzystania urlopu wypoczynkowego przez poszczególnych pracowników określa plan urlopów. Jak i kiedy należy sporządzić plan urlopów?

Długie weekendy w 2024 roku. Nowy rok przynosi wiele możliwości dla pracowników, aby wykorzystać dni wolne od pracy i cieszyć się długimi weekendami. Z odpowiednim planowaniem, można maksymalizować czas wolny, korzystając z przysługujących 26 dni urlopu wypoczynkowego. W tym artykule przyjrzymy się, jak najlepiej zaplanować urlop w 2024 roku, wykorzystując dni świąteczne i wolne od pracy.

Ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy to świadczenie należne pracownikowi w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu wypoczynkowego w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Jak należy liczyć ekwiwalent za urlop wypoczynkowy w 2024 r.? Wyjaśniamy.

Czy jest okres ochronny po macierzyńskim? Czy po powrocie z macierzyńskiego pracodawca może zwolnić pracownicę? Jak zapewnić sobie ochronę przed zwolnieniem?