Nowy urlop dla rodziców i opiekunów. Bez sztywnego wymiaru. W 100 proc. płatny.

• Komu będzie przysługiwał urlop dla wcześniaków?
• Jakie uprawnienia mają rodzice?

Komu będzie przysługiwał urlop dla wcześniaków?

Do coraz większego katalogu uprawnień związanych z rodzicielstwem ma dołączyć jeszcze jedno – płatny w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku urlop dla rodziców wcześniaków. Dla rodziców nie tylko biologicznych, ale również dla opiekunów prawnych, rodziców adopcyjnych i rodziców zastępczych. Będzie to urlop udzielany na wniosek i wydłużany zgodnie ze specjalnie opracowanym mechanizmem. Nad stworzeniem jego zasad pracuje „koalicja dla wcześniaka”. Projekt ma zostać przedstawiony jeszcze w maju 2024 r. 
Zgodnie z założeniami urlop będzie przysługiwał rodzicom wcześniaków i dzieci hospitalizowanych (urodzonych w terminie). Jego wymiar będzie wydłużany w okresach tygodniowych w przeliczeniu tydzień za tydzień, tzn. tydzień hospitalizacji dziecka oznacza dodatkowy tydzień urlopu macierzyńskiego, przy jednoczesnym wprowadzeniu maksymalnego wymiaru tego dodatkowego urlopu. W przypadku dzieci urodzonych przed 28 tygodniem ciąży albo z masą urodzeniową poniżej lub równą 1000 g, a więc skrajnych wcześniaków, dodatkowy urlop macierzyński zostanie jeszcze wydłużony. Osobom ubezpieczonym niebędącym pracownikami będzie przysługiwał zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Co istotne, świadczenie rodzicielskie zostanie odpowiednio wydłużone o okres będący odpowiednikiem dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

Jakie uprawnienia mają rodzice?

Obecnie podstawowym okresem zwolnienia od pracy związanym z rodzicielstwem jest od lat okres urlopu macierzyńskiego. Przysługuje w wymiarze 20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie. W razie urodzenia dziecka wymagającego opieki szpitalnej pracownica, która wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, pozostałą część tego urlopu może wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala. Kolejnym z urlopów związanych z rodzicielstwem, które przysługują pracownikom jest urlop rodzicielski (art. 182^1a ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy; dalej: k.p.). Korzystanie z niego jest dobrowolne i przysługuje w wymiarze do 41 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie. W celu sprawowania opieki nad dzieckiem pracownik – ojciec ma prawo do urlopu ojcowskiego (art. 182³ k.p.) w wymiarze do 2 tygodni, nie dłużej jednak niż do:
1) ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia albo
2) upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie dziecka i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
Kolejnym urlopem związanym z rodzicielstwem, z którego mogą skorzystać rodzice dziecka jest urlop wychowawczy (art. 186 k.p.). Ma on charakter fakultatywny. Ustawodawca przewidział, że pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Wymiar urlopu wychowawczego co do zasady wynosi do 36 miesięcy i jest on udzielany na okres nie dłuższy niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia.