Zasiłek macierzyński, Uprawnienia rodzicielskie

W 2025 roku kobiety założyły w Polsce 102,8 tys. jednoosobowych działalności gospodarczych, co stanowiło 39% wszystkich nowo powstałych JDG – wynika z danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego i CEIDG. Własna firma daje niezależność, ale wymaga też przemyślanego planowania – zwłaszcza gdy przedsiębiorczyni jest już mamą lub planuje nią zostać.

Komu przysługuje dodatkowe 15 tygodni urlopu macierzyńskiego? Uzupełniający urlop macierzyński funkcjonuje w Kodeksie pracy już ponad rok. Jak wyglądają statystyki? Czy rodzice korzystają z nowego urlopu? Ile zasiłku można otrzymać za ten czas?

Zwolnienie na dziecko czyli 2 dni opieki w roku kalendarzowym - takie uprawnienie wynika z przepisów Kodeksu pracy. Kto może z niego skorzystać w 2026 roku?

Ojcowie na zasiłku macierzyńskim. Dane ZUS za 2025 r. pokazują zmianę trendu w podziale opieki nad dziećmi. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odnotowuje, że rośnie udział ojców korzystających z zasiłku macierzyńskiego, szczególnie w ramach urlopu rodzicielskiego. Rozwiązania wprowadzono w Polsce w związku z wdrożeniem unijnej dyrektywy work-life balance.

Sąd Najwyższy potwierdził, że nagłe podwyższenie wynagrodzenia przed przewidywaną niezdolnością do pracy może zostać uznane za nieważne. ZUS ma prawo zakwestionować podstawę wymiaru składek, jeśli wysokość wynagrodzenia rażąco odbiega od wkładu pracy, a zmiana nastąpiła tuż przed powstaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. To ważny sygnał dla pracodawców i pracowników.

Brak płynności finansowej płatnika składek, który zatrudnia powyżej 20 osób, może utrudniać mu regulowanie świadczeń na rzecz pracowników. Takimi świadczeniami są zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński czy świadczenie rehabilitacyjne. W takiej sytuacji Zakład Ubezpieczeń Społecznych może pomóc i przejąć wypłatę świadczeń. Potrzebny jest jednak wniosek płatnika lub ubezpieczonego.

W dniu 6 sierpnia 2025 roku weszły w życie przepisy, które umożliwiają ustalenie prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego lub zasiłku pogrzebowego na podstawie zaświadczenia o martwym urodzeniu. W przypadku zasiłku pogrzebowego będzie to możliwe również na podstawie karty zgonu.

W Sejmie poseł Michał Moskal zwrócił się do rządu (MRPiPS) z prośbą o potwierdzenie albo zaprzeczenie informacji, jakie otrzymał w swoim biurze poselskim. Wyborcy interweniowali u posła domagając się załatwienia przez niego, aby ZUS wypłacał świadczenia między 5. a 10. dniem każdego miesiąca (tak kiedyś), a nie bliżej 21-ego (tak dziś). Dotyczyć ta sytuacja ma dużej liczby świadczeń - zasiłków chorobowych, macierzyńskich, opiekuńczych, a także świadczenia pielęgnacyjnego.

W przypadku urodzenia martwego dziecka, rodzice dziecka mogą wystąpić z wnioskiem o zasiłek macierzyński oraz o zasiłek pogrzebowy. Jednakże muszą zmierzyć się z biurokracją. Resort rodziny zapowiada likwidację skomplikowanych barier administracyjnych. Zaświadczenie lekarskie zamiast aktu urodzenia - to jedna ze zmian planowanych przez resort rodziny.

Każdy pracujący rodzic powinien znać swoje prawa. 2 dni albo 16 godzin zwolnienia od pracy z tytułu opieki nad dzieckiem zdrowym w wieku do 14 lat nie przechodzi na kolejny rok. Niewykorzystany wymiar przepada. Czy opieka przysługuje do dnia 14. urodzin dziecka czy do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 14 lat?

Dobra wiadomość dla rodziców! Od 19 marca 2025 r. wchodzą w życie przepisy wydłużające zasiłek macierzyński dla rodziców wcześniaków i dzieci wymagających dłuższej hospitalizacji. W zależności od tygodnia urodzenia i masy dziecka, zasiłek może zostać przedłużony nawet o 15 tygodni. Sprawdź, kto może skorzystać z nowych przepisów i jak złożyć wniosek!

Od 19 marca 2025 r. obowiązuje nowelizacja Kodeksu pracy wprowadzająca uzupełniający urlop macierzyński. Opublikowano przepisy wykonawcze – jednym z nich jest rozporządzenie określające dokumenty niezbędne do uzyskania zasiłku macierzyńskiego dla rodziców wcześniaków i dzieci wymagających hospitalizacji tuż po narodzinach.

19 marca 2025 r. wejdą w życie przepisy Kodeksu pracy wprowadzające uzupełniający urlop macierzyński. Od tego dnia zaczną także obowiązywać przepisy wprowadzające zasiłek macierzyński za okres tego nowego urlopu związanego z rodzicielstwem.

Zasiłek macierzyński to świadczenie pieniężne przysługujące osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym. Jest to bez wątpienia pewnego rodzaju wsparcie finansowe w okresie związanym z narodzinami dziecka lub jego przyjęciem na wychowanie. Jego celem jest zapewnienie środków do życia matkom, ojcom lub innym osobom opiekującym się dzieckiem, w sytuacjach wymagających czasowego wyłączenia z aktywności zawodowej. Prawo do zasiłku macierzyńskiego mają nie tylko kobiety, które urodziły dziecko, ale również ojcowie oraz osoby, które przejmują opiekę nad dzieckiem w ramach adopcji lub rodziny zastępczej. Oprócz standardowych sytuacji posiadania prawa do zasiłku macierzyńskiego przysługuje on również w kilku innych, nietypowych przypadkach, które zostaną omówione w dalszej części tego artykułu. 

Ile zasiłek macierzyński wynosi w 2025 roku? Jaka ustawa reguluje wysokość zasiłku? Na których urlopach przysługuje zasiłek? Jakie dokumenty należy złożyć do ZUS? Kiedy następuje podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do kwoty świadczenia rodzicielskiego? Czy możliwe jest pobieranie zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia?

Zasiłek macierzyński 2024 i 2025. Wysokość, czy coś się zmieni? Kiedy zasiłek macierzyński przysługuje w wysokości 100 proc., a kiedy można liczyć jedynie na 70 proc. podstawy wymiaru zasiłku? Co zrobić, by pobierać go w wysokości 81,5 proc.?

4 zasiłki dla pracowników w 2024 r. Czy z tych samych skorzystasz w 2025 r. Po jakim czasie pracownik jest uprawniony do ubezpieczenia chorobowego? W jakich przypadkach można skorzystać z zasiłku opiekuńczego? 

Czy będą kolejne zmiany w uprawnieniach rodzicielskich? Czy zastąpienie zasiłku macierzyńskiego zasiłkiem rodzicielskim poprawi sytuację młodych rodziców, a w szczególności, młodych matek? Celem jest nie tylko zmiana nazewnictwa, ale przede wszystkim zainicjowanie zmian społecznych.

W ostatnich latach urlopy związane z urodzeniem się dziecka są wśród ojców coraz bardziej popularne. Czy tata może otrzymać zasiłek macierzyński?

Do ustalenia prawa i wypłaty zasiłku macierzyńskiego czy zasiłku pogrzebowego niezbędny jest m.in. odpis właściwego aktu stanu cywilnego. Od kilku lat nie trzeba tego odpisu dostarczać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ZUS sam wystąpi po niego do Urzędu Stanu Cywilnego.

Krystyna Michałek, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie kujawsko-pomorskim poinformowała o trzech dyżurach telefonicznych ekspertów ZUS oraz o dwóch darmowych webinariach, które odbędą się w dniach 20-24 listopada 2023 r.

Decyzja małżonków o przysposobieniu dzieci zasługuje na szacunek i ze względów społecznych powinna się wiązać z wszechstronną pomocą państwa - w tym przyznania prawa do zasiłku macierzyńskiego, nawet jeżeli wniosek w jego sprawie jest złożony po terminie.

Społeczna odpowiedzialność biznesu to coraz ważniejszy element budowania wizerunku marki. Wartości płynących z zatrudniania rodziców jest jednak więcej.

Pracodawca chce, żeby pracownica dołączyła do zespołu pracującego w nocy. Pracownica wychowuje dziecko w wieku 6 lat. Czy pracodawca może wydać polecenie do pracy w nocy dla tej pracownicy?

Tata z dzieckiem w domu? Dwadzieścia lat temu byłoby to nie do pomyślenia, bo to przecież „niemęskie”. Dzisiaj nikogo już nie dziwi fakt, że to tata zostaje z dzieckiem w domu a mama pracuje. Od wielu lat urlopy tzw. „ojcowski” (potocznie nazywany tacierzyński) i dzielenie wychowawczego z mamą są wśród ojców bardzo popularne.