REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasiłek macierzyński w kilku wyjątkowych sytuacjach – zasady, terminy

Ekspert z zakresu kadr, płac i prawa pracy
prawo, przepisy
Zasiłek macierzyński w kilku wyjątkowych sytuacjach – zasady, terminy
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Zasiłek macierzyński to świadczenie pieniężne przysługujące osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym. Jest to bez wątpienia pewnego rodzaju wsparcie finansowe w okresie związanym z narodzinami dziecka lub jego przyjęciem na wychowanie. Jego celem jest zapewnienie środków do życia matkom, ojcom lub innym osobom opiekującym się dzieckiem, w sytuacjach wymagających czasowego wyłączenia z aktywności zawodowej. Prawo do zasiłku macierzyńskiego mają nie tylko kobiety, które urodziły dziecko, ale również ojcowie oraz osoby, które przejmują opiekę nad dzieckiem w ramach adopcji lub rodziny zastępczej. Oprócz standardowych sytuacji posiadania prawa do zasiłku macierzyńskiego przysługuje on również w kilku innych, nietypowych przypadkach, które zostaną omówione w dalszej części tego artykułu. 

Urodzenie martwego dziecka

Choć okres macierzyństwa na ogół kojarzony jest jako czas niezwykły, który niesie za sobą wiele radości i szczęścia, to czasem bywa także i okrutny. Zdarza się niestety tak, że podczas ciąży lub porodu powstają różnego rodzaju powikłania, których skutkiem jest urodzenie martwego dziecka lub zgonu dziecka po porodzie. W tym szczególnym przypadku  matce dziecka przysługuje jednak prawo do zasiłku. Zasiłek ten może pobierać przez 8 tygodni po porodzie, jeśli dziecko zmarło przed upływem 8 tygodnia życia, natomiast jeśli zgon nastąpi po 8 tygodniach, zasiłek macierzyński przysługuje jeszcze 7 dni od dnia zgonu dziecka. 

REKLAMA

REKLAMA

Śmierć matki dziecka

Niestety może zdarzyć się również tak, że to matka dziecka umrze. W takiej sytuacji zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zasiłek macierzyński przysługuje: „ubezpieczonemu - ojcu dziecka albo innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem”. Ubezpieczony – inny członek najbliższej rodziny to osoba ubezpieczona, która jest spokrewniona z dzieckiem lub jego rodzicami. Osoby spokrewnione to np. dziadkowie, pełnoletnie rodzeństwo dziecka, czy rodzeństwo rodziców dziecka. 

Porzucenie dziecka

Świadome opuszczenie dziecka, pozostawienie go bez opieki, czy brak zainteresowania jego losem to nic innego, jak porzucenie dziecka. W sytuacji, gdy dopuści się tego matka dziecka, prawo do zasiłku tak, jak w przypadku śmierci matki dziecka, przechodzi na ojca lub innego ubezpieczonego członka najbliższej rodziny, nie wcześniej jednak niż po 8 tygodniach wykorzystania zasiłku po porodzie przez matkę dziecka. Oczywiście, aby móc otrzymać zasiłek macierzyński w takim przypadku, należy m.in. uzupełnić oświadczenie o porzuceniu dziecka przez matkę. Wniosek taki obowiązuje również w przypadku śmierci matki dziecka. 

Podobnie sytuacja wygląda w przypadku, gdy matka dziecka posiada orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji lub legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. Ze względu na stan zdrowia, nie ma możliwości samodzielnie sprawować opieki nad dzieckiem, dlatego też prawo do zasiłku przysługuje ojcu lub innemu członkowi rodziny, który zajmuje się dzieckiem. 

Hospitalizacja

Przypadek, kiedy dziecko lub matka dziecka wymaga opieki szpitalnej, również należy do tych szczególnych, który wpływa na prawo do świadczenia. Jeśli to matka dziecka wymaga opieki szpitalnej, podczas której nie jest w stanie opiekować się noworodkiem, to ojciec dziecka ma prawo do przejęcia zasiłku macierzyńskiego. Warunkiem jest jednak to, że pracownica wykorzysta pierwsze 8 tygodni urlopu. Ojciec dziecka zaś pobiera zasiłek macierzyński tylko za okres pobytu w szpitalu matki dziecka, a łączny okres pobierania zasiłku nie może przekroczyć limitów określonych przepisami prawa. Natomiast, jeśli w trakcie obowiązkowych 8 tygodni pracownica – matka dziecka przebywa w szpitalu i nie może sprawować opieki nad dzieckiem, wtedy ojciec dziecka uprawniony jest do pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego. Wymiar tego zasiłku nie może przekroczyć 8 tygodni, jednak jest on niezależny od podstawowego zasiłku opiekuńczego określonego w art. 32 ustawy zasiłkowej. 

REKLAMA

Ważne

Szczególne przypadki, takie jak porzucenie dziecka, hospitalizacja matki lub dziecka są przykładem, że zasiłek macierzyński nie zawsze jest przyznawany standardowo i wymaga rozważenia indywidualnych okoliczności. Ważne jest, by osoby ubiegające się o zasiłek znały swoje prawa i procedury, które mogą się różnić w zależności od sytuacji życiowej.

Justyna Kurbiel, specjalista ds. kadr i płac

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zmiany w prawie nie zwalniają tempa. Jak wyprzedzać je z INFORLEX?

Nowe przepisy nie czekają na koniec urlopu, a zmiany w prawie nie zwracają uwagi na Twój kalendarz. Nowe obowiązki, kary, interpretacje i orzeczenia pojawiają się przez cały rok.

INFORLEX Asystent AI rozwija nowe specjalizacje

Sztuczna inteligencja coraz częściej wspiera specjalistów w codziennej pracy. W obszarach takich jak podatki, kadry czy prawo cały czas pojawiają się nowe pytania, przy których liczy się nie tylko szybkość odpowiedzi, ale przede wszystkim ich wiarygodność. Dlatego INFORLEX konsekwentnie rozwija swojego Asystenta AI, udostępniając kolejne specjalizacje tematyczne. Nowe obszary obejmują m.in. koszty uzyskania przychodów w PIT, zatrudnianie cudzoziemców oraz czas pracy i urlopy.

Tę pamiątkę z wakacji możesz stracić już na lotnisku. Do tego grozi mandat [WYWIAD]

Wakacyjna pamiątka w postaci egzotycznej sadzonki, owocu czy garści nasion może skończyć się nie tylko konfiskatą na granicy i mandatem, ale też stanowić zagrożenie dla polskiego rolnictwa i środowiska. Tylko w 2025 roku na Lotnisku Chopina funkcjonariusze zatrzymali 7,5 tony produktów roślinnych spoza Unii Europejskiej. Eksperci z Biura Nadzoru Fitosanitarnego i Współpracy Międzynarodowej GIORiN przypominają, że nawet pojedyncza roślina może przenosić groźne szkodniki i choroby niewidoczne gołym okiem.

Ilu przestępców ułaskawili prezydenci? Kancelaria Prezydenta RP ujawniła oficjalne dane – liczby zaskakują

Prezydenci RP od 1990 roku ułaskawili łącznie 8467 osób – wynika z danych, jakie Kancelaria Prezydenta przekazała Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Skala korzystania z prawa łaski dramatycznie się jednak zmieniała. Lech Wałęsa w pierwszych latach transformacji ułaskawiał setki, a nawet ponad tysiąc osób rocznie. Obecnie prezydenci robią to znacznie rzadziej – często jedynie kilka razy w roku.

REKLAMA

Dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Czy tylko osoby niepełnosprawne mogą ubiegać się o wsparcie ze środków PFRON?

Turnusy rehabilitacyjne są formą aktywnej rehabilitacji połączonej z wypoczynkiem. Osoby niepełnosprawne spełniające określone warunki mogą ubiegać się o dofinansowanie ze środków PFRON. O dofinansowanie mogą także ubiegać się opiekunowie osób z niepełnosprawnościami.

NSA: Osoba niepełnosprawna z wagą 30 kg. I została uznana przez MOPS za jakby samodzielną

Wyrok NSA z 6 listopada 2024 r. (I OSK 2816/23) rzuca światło na problem kwestionowania stopnia niepełnosprawności przez opieki społeczne. W rozpatrywanej sprawie MOPS odmówił uznania pełnej niesamodzielności pacjentce z nowotworem żołądka wagi 30 kg. Urząd argumentował na podstawie ankiety, że chorej nie można uznać za całkowicie bezradną: sama dba o higienę, ubiera się, je i porusza po domu, a wsparcia wymaga jedynie poza miejscem zamieszkania oraz przy cięższych pracach domowych czy zakupach.

W szkole może wisieć krzyż, a MEN nie pracuje nad zmianą przepisów, które to regulują

Ministerstwo Edukacji Narodowej po raz kolejny udzieliło odpowiedzi na interpelację poselską dotyczącą obecności w publicznych szkołach symboli religijnych. Wskazano w niej m.in., dlaczego resort nie pracuje nad zmianą przepisów dotyczących tej problematyki.

Masz tyle punktów? ZUS wypłaci nowe świadczenie wspierające w wysokości 4350 zł

Lipiec 2026 roku przynosi przełomowe zmiany, dzięki którym grono uprawnionych do otrzymania wysokiego wsparcia finansowego w postaci świadczenia wspierającego drastycznie się powiększyło. Do urzędów i systemu ZUS zalewa fala nowych dokumentów, ponieważ kryteria przyznawania pieniędzy stały się znacznie łagodniejsze.

REKLAMA

Pilna dyskusja o wieku emerytalnym. ZUS ujawnił nowe dane, Polacy masowo sprawdzają jeden dokument

Temat wieku emerytalnego rozpala emocje milionów Polaków, a lipiec 2026 roku przynosi kolejne, niezwykle gorące debaty wokół obecnych progów. Choć 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn to obecnie jedne z najniższych wskaźników w Europie, demografia i finanse publiczne bezwzględnie testują granice polskiego systemu. ZUS opublikował nowe prognozy, a eksperci, politycy oraz sami obywatele zderzają się w brutalnej dyskusji o przyszłość naszych portfeli. Czy zrównanie lub podniesienie wieku emerytalnego to jedyny ratunek przed głodowymi wypłatami?

Chcą łączyć świadczenie pielęgnacyjne i wspierające. Nie ma na to pieniędzy

Rodzina osoby niepełnosprawne nie może jednocześnie otrzymać: 1) świadczenia wspierającego (to dla np. niepełnosprawnego ojca 4353 zł miesięcznie za 95–100 punktów – kwota po waloryzacji obowiązująca od 1 marca 2026 r.) oraz 2) „starego” świadczenia pielęgnacyjnego (to dla np. syna opiekującego się ojcem – w 2026 r. 3386 zł miesięcznie po waloryzacji od 1 stycznia). Łącznie dałoby to 7739 zł, gdyby postulaty osób niepełnosprawnych o łączeniu tych świadczeń zostały spełnione. Tak się jednak nie stanie. W 2026 r. tak samo jak dziś opiekun otrzymujący „stare” świadczenie pielęgnacyjne nie pójdzie do pracy. Oto szczegóły.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA