Wycinka drzew. Jakie są aktualne przepisy?

• Jak zgłosić wycinkę drzew?
• Wycinka drzew – nowe przepisy w 2023 r.
• Wycinka drzew bez zezwolenia
• Opłata za wycięcie drzewa
• Wycinka drzew a okres lęgowy

Jak zgłosić wycinkę drzew?

Co do zasady do wycinki drzew konieczne jest uzyskanie odpowiedniego zezwolenia. 

Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Jeżeli zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków, to wydaje je wojewódzki konserwator zabytków.

Przepisy dotyczące zasad dopuszczalnej wycinki drzew określa ustawa z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Wycinka drzew – nowe przepisy w 2023 r.

Warto pamiętać, iż 27 stycznia 2023 r. weszły w życie ważne zmiany dotyczące wnioskowania o zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu. 

Aktualnie wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu składa się w:

• postaci papierowej albo
• formie dokumentu elektronicznego.

Formularz wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu w formie dokumentu elektronicznego minister właściwy do spraw środowiska udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu.

Wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu zawiera m.in.:

• imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości;
• oświadczenie o posiadanym tytule prawnym władania nieruchomością;
• nazwę gatunku drzewa lub krzewu;
• obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm;
• miejsce, przyczynę, termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu, oraz wskazanie czy usunięcie wynika z celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Gdy na wysokości 130 cm drzewo posiada kilka dni, to należy podać obwód każdego z tych pni. Jeżeli zaś nie posiada tam pnia, to bierzemy pod uwagę obwód pnia bezpośrednio poniżej korony drzewa.

Wniosek o wydanie zezwolenia na wycinkę drzewa może złożyć nie tylko właściciel nieruchomości, ale też jej posiadacz. W przypadku posiadacza nieruchomości potrzebna jest jednak zgoda właściciela. Wniosek może również złożyć właściciel urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej, jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.

Zgoda właściciela nieruchomości nie jest wymagana w przypadku wniosku złożonego przez:

• spółdzielnię mieszkaniową;
• wspólnotę mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi, 
• zarządcę nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa.

Podobnie jest w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, niebędących jednym z wymienionych wyżej podmiotów.

Za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia lub bez zgody posiadacza nieruchomości grożą administracyjne kary pieniężne.

Należy jednak pamiętać, iż do wycinki drzewa nie zawsze wymagane jest zezwolenie.

Wycinka drzew bez zezwolenia

Obowiązek uzyskania zezwolenia nie dotyczy m.in.:

• drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza:

    - 80 cm – w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego,
    - 65 cm – w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,
    - 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew;

• drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej;
• drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego;
• drzew lub krzewów na plantacjach lub w lasach;
• drzew lub krzewów owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni;
• drzew lub krzewów usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych;
• drzew lub krzewów usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wału przeciwpowodziowego i terenu w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału;
• drzew lub krzewów, które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu;
• drzew lub krzewów stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu;
• drzew lub krzewów usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu ze względu na potrzeby związane z utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych;
• drzew lub krzewów usuwanych z obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody nieobjętego ochroną krajobrazową;
• drzew lub krzewów usuwanych w ramach zadań wynikających z planu ochrony lub zadań ochronnych parku narodowego lub rezerwatu przyrody, planu ochrony parku krajobrazowego, albo planu zadań ochronnych lub planu ochrony dla obszaru Natura 2000;
• prowadzenia akcji ratowniczej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne właściwe służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia;
• drzew lub krzewów stanowiących złomy lub wywroty usuwanych przykładowo przez: jednostki ochrony przeciwpożarowej,
• drzew lub krzewów należących do IGO stwarzających zagrożenie dla Unii lub do IGO stwarzających zagrożenie dla Polski.

Jeżeli drzewo rośnie na nieruchomości, stanowiącej własność osób fizycznych i jest usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to wymagane może się okazać dokonanie zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa. Obowiązek taki istnieje, gdy obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza:

• 80 cm – w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego;
• 65 cm – w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego;
• 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Opłata za wycięcie drzewa

Za usunięcie drzewa pobierana jest opłata. Jest ona uzależniona od liczby cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawki opłaty. Najogólniej rzecz ujmując, opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty.

Aktualne stawki opłat są zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów. 

Nie zawsze jednak wycinka drzewa wiąże się z poniesieniem opłaty. Przykładowo nie nalicza się opłat za usunięcie drzew, na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie. Dotyczy to też drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych czy też bezpieczeństwu ruchu drogowego lub kolejowego. Podobnie jest w przypadku drzew, które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości.

Opłat nie uiszcza się też w związku z wycinką drzew, których obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm nie przekracza:

• 120 cm – w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,
• 80 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew

– w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania innego niż rolnicze, zgodnego z przeznaczeniem terenu, określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wycinka drzew a okres lęgowy

Przed usunięciem drzewa należy też sprawdzić czy występują na nim gatunki objęte ochroną. Zostały one wymienione w odpowiednich rozporządzeniach dotyczących ochrony gatunkowej roślin, grzybów, a także zwierząt.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt w stosunku do gatunków chronionych obowiązuje zakaz m.in.:

• niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania;
• niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd, mrowisk, nor, legowisk, żeremi, tam, tarlisk, zimowisk lub innych schronień;
• umyślnego płoszenia lub niepokojenia w miejscach noclegu, w okresie lęgowym w miejscach rozrodu lub wychowu młodych.

Zakazy dotyczące gatunków chronionych obowiązują cały rok, niezależnie od okresów lęgowych ptaków.

Same zaś okresy lęgowe są różne dla poszczególnych gatunków ptaków. Wynikają one z warunków biologicznych, a warunki pogodowe mogą powodować przesunięcie tych granic. 

Przykładowo okres lęgowy bielików przypada od stycznia do lipca.

Jeśli mamy wątpliwości czy na naszym drzewie znajdują się gatunki objęte ochroną, można zwrócić się o pomoc do botanika czy zoologa. 

Czym są tereny zieleni? Otóż chodzi tu o tereny urządzone wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, pełniące funkcje publiczne, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe, cmentarze, zieleń towarzysząca drogom na terenie zabudowy, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom, dworcom kolejowym oraz obiektom przemysłowym.

Ze względu na ochronę zwierząt, a szczególnie ptaków w okresie rozrodu, prace związane z wycinką drzew najlepiej przeprowadzać jesienią lub zimą.

Możliwe jest też uzyskanie odpowiedniego zezwolenia na odstępstwo od zakazu obowiązującego wobec danego gatunku. Najczęściej zezwolenie takie wydaje regionalny dyrektor ochrony środowiska, a w określonych przypadkach również Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 916; ost. zm. Dz.U. z 2022 r., poz. 2375);

Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2022 r., poz. 2185);

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2380);

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330).

Zobacz także: Ogród jordanowski