Czynności komornika w postępowaniu egzekucyjnym

W ramach polskiego postępowania egzekucyjnego komornik dokonuje szeregu czynności: od samego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, przez poszukiwanie majątku dłużnika, aż po odzyskanie wierzytelności. W trakcie przeprowadzenia ww. czynności często zdarzają się błędy czy też uchybienia, które narażają strony postępowania egzekucyjnego na  naruszenie ich praw.

Polskie postępowanie cywilne przewiduje możliwości przeciwdziałania uchybieniom w ramach postępowania egzekucyjnego m. in. poprzez tzw. wniosek do Prezesa sądu o podjęcie czynności nadzorczych nad komornikiem. W dalszej treści artykułu zostaną przedstawione informacje szczegółowe dotyczące ww. instytucji.

Zgodnie z brzmieniem artykuł 759 § 2 sąd wyposażony jest w kompetencje z zakresu nadzoru judykacyjnego nad komornikiem. Nadzór ten dotyczy wszelkiego rodzaju czynności egzekucyjnych komornika, a jego rolą jest zapewnianie sprawnego i legalnego przebiegu tego postępowania.

Taki wniosek należy złożyć do Prezesa sądu, według właściwości ogólnej, tj. w okręgu sądu w którym toczyłaby się egzekucja, bez względu na wybór komornika dokonany przez wierzyciela.

Przedmiotowy przepis nakłada na sąd obowiązek wkraczania w sytuacji, gdy wymaga tego zapewnienie należytego wykonywania postępowania egzekucyjnego. Sygnałem wkroczenia celem zapewnienia należytego wykonywania postępowania egzekucyjnego powinna być np. skarga na czynności komornika, jeżeli z treści uzasadnienia (w sposób oczywisty) wynika, że czynności komornika mogą naruszać prawo.

Postanowienie wydane przez sąd w trybie art. 759 § 2 KPC nie podlega egzekucji sądowej, ponieważ nie jest tytułem egzekucyjnym w rozumieniu art. 777 § 1 KPC. Jest to postanowienie wydawane przez sąd w ramach nadzoru pełnionego nad działalnością komorników i ich czynnościami egzekucyjnymi. Takie  postanowienia jedynie zobowiązują komornika do podjęcia lub zaniechania określonych czynności egzekucyjnych albo usunięcia ich skutków, np.

- sąd może – działając na podstawie art. 759 § 2 KPC – z urzędu zmienić prawomocne postanowienie komornika, którym wadliwie ustalono wysokość opłaty egzekucyjnej lub w razie skierowania egzekucji do nieruchomości stanowiącej według wpisu w księdze wieczystej majątek innej osoby,

- sąd nie może – działając na podstawie art. 759 § 2 KPC – uchylić dokonanego zajęcia ze względu na to, że zgodnie z treścią tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko małżonkowi dłużnika, jego odpowiedzialność jest ograniczona tylko do majątku wspólnego.

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują terminu, w jakim należy złożyć wniosek o podjęcie czynności nadzorczych.

Wniosek o podjęcie czynności nadzorczych nie podlega opłacie.

Robert Czaplicki
prawnik