Kategorie

Nawiązka na cel społeczny (art. 47)

Nawiązka polega na nałożeniu na sprawcę zobowiązania do zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz podmiotu wskazanego przez sąd.
Nawiązka polega na nałożeniu na sprawcę zobowiązania do zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz podmiotu wskazanego przez sąd.
W razie skazania sprawcy za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu albo za inne przestępstwo umyślne, którego skutkiem jest śmierć człowieka, ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, sąd może orzec nawiązkę na rzecz instytucji, stowarzyszenia, fundacji lub organizacji społecznej, wpisanej do wykazu prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości, której podstawowym zadaniem lub celem statutowym jest spełnianie świadczeń na cele bezpośrednio związane z ochroną zdrowia, z przeznaczeniem na ten cel.

Instytucja nawiązki jest środkiem karnym o specyficznym indywidualnym charakterze, który łączy w sobie elementy grzywny i odszkodowania cywilnoprawnego. Może ona być orzeczona obok każdego rodzaju kary: pozbawienia wolności, ograniczenia wolności oraz grzywny (niezależnie od tego czy jej wykonanie będzie zawieszone warunkowo czy też nie).

Polega ona na nałożeniu na sprawcę zobowiązania do zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz podmiotu wskazanego przez sąd (tj. przeważnie pokrzywdzonego lub określonej instytucji, stowarzyszenia, fundacji lub organizacji społecznej, wpisanej do wykazu prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości)

Nawiązka może być orzekana w 3 sytuacjach:

  • na podstawie analizowanego przepisu art. 47 Kodeksu karnego (i jest ona fakultatywnie orzekana przez sąd z urzędu)
  • na podstawie przepisu art. 46 p. 2 Kodeksu karnego (warunkiem jej orzeczenia jest złożenie wniosku o naprawienie szkody)
  • w sytuacjach wskazanych przez przepisy zawarte w części szczególnej Kodeksu karnego (np. zniesławieniu – art. 212, zniewadze – art. 216, kradzieży leśnej – art. 290), ma to miejsce z urzędu ale zależnie od treści przepisu jest to albo fakultatywne albo obligatoryjne(np. art. 290)

Zobacz serwis: Kary i środki karne

Wysokość nawiązki nie jest bezpośrednio związana z wysokością szkody, ale jej wysokość w myśl przepisu art. 48 KK nie może przekroczyć kwoty 100 000 zł.

Ważne jest to, że egzekucja nawiązki nie następuje z urzędu przez sąd, a musi jej dokonać indywidualnie uprawniony podmiot. W tym celu uzyskuje on od sądu z urzędu wolny od opłat tytuł egzekucyjny.

Istotne jest również to, że orzeczenie nawiązki nie stoi na przeszkodzie wytoczeniu procesu cywilnego o odszkodowanie, zaś jej kwota nie podlega zaliczeniu na poczet ewentualnego przyszłego odszkodowania. Wynika to z faktu, że jest to środek karny, a nie roszczenie cywilne orzekane w procesie karnym

W odniesieniu do podmiotu na rzecz którego następuje orzeczenie nawiązki, można wskazać następujące trzy sytuacje:

1) kiedy nawiązka orzekana jest na rzecz pokrzywdzonego:

  • na podstawie art. 46 p. 2 Kodeksu karnego nawiązka może być orzeczona zamiast obowiązku naprawienia szkody i orzeczona na rzecz pokrzywdzonego w celu zadośćuczynienia za ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała, rozstrój zdrowia, a także za doznaną krzywdę.
  • na podstawie przepisów KK zawartych w części szczególnej przy popełnieniu określonych przestępstw np. kradzieży leśnej (art. 290 p. 2 KK)

2) kiedy nawiązka nie jest orzekana na rzecz pokrzywdzonego a jest orzekana na rzecz danej instytucji, stowarzyszenia, fundacji lub organizacji społecznej, wpisanej do wykazu prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości.

Bezpłatna porada prawna

Zgodnie z treścią analizowanego art. 47 Kodeksu karnego nawiązka, zależenie od rodzajów przestępstw opisanych w p. 1-3 może być orzeczona na rzecz 3 typów instytucji:

  • której podstawowym zadaniem lub celem statutowym jest spełnianie świadczeń na cele bezpośrednio związane z ochroną zdrowia, z przeznaczeniem na ten cel (w razie skazania sprawcy za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu albo za inne przestępstwo umyślne, którego skutkiem jest śmierć człowieka, ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia)
  • której podstawowym zadaniem lub celem statutowym jest spełnianie świadczeń na cele bezpośrednio związane z ochroną środowiska, z przeznaczeniem na ten cel (w razie skazania sprawcy za przestępstwo przeciwko środowisku, przestępstwo to może być umyślne lub nieumyślne)
  • której podstawowym zadaniem lub celem statutowym jest spełnianie świadczeń na cele bezpośrednio związane z udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych, z przeznaczeniem na ten cel (w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355, tj. odpowiednio katastrofy komunikacyjnej, sprowadzenia zagrożenia katastrofą komunikacyjną, spowodowanie wypadku, wojskowy wypadek komunikacyjny, prowadzącego pojazd mechaniczny, jeżeli był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo zbiegł z miejsca zdarzenia)

3) kiedy nawiązka jest orzekana alternatywnie albo na rzecz pokrzywdzonego, albo na Polski Czerwony Krzyż, albo inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego

Wskazana sytuacja ma miejsce na podstawie przepisów KK zawartych w części szczególnej, przy popełnieniu przez sprawcę określonych przestępstw takich jak: zniesławienia (art.212 p. 3 Kodeksu karnego) czy zniewagi (art. 216 p. 4 KK).

Podstawa prawna: Art. 42 Kodeksu karnego

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    18 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.