Kategorie

Wychowawcze oddziaływanie na nieletniego (art. 54)

Nie można orzec kary dożywotniego pozbawienia wolności w stosunku do osoby, która w chwili czynu nie miała ukończonych lat 18.
Nie można orzec kary dożywotniego pozbawienia wolności w stosunku do osoby, która w chwili czynu nie miała ukończonych lat 18.
Wymierzając karę nieletniemu albo młodocianemu, sąd kieruje się przede wszystkim tym, aby sprawcę wychować. Wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat, nie orzeka się kary dożywotniego pozbawienia wolności.

Wskazany przepis ustanawia dodatkowe, szczególne dyrektywy wymiaru kary w stosunku do nieletnich i młodocianych.

Za nieletniego w świetle prawa karnego uważa się osobę, która nie ukończyła lat 17 w chwili popełnienia czynu. Odpowiada on jedynie wyjątkowo na zasadach określonych w przepisie art. 10 Kodeksu karnego tj. odpowiada za określone ustawowo czyny jeżeli dopuścił się ich po ukończeniu lat 15 i jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne (art. 10 § 2 Kodeksu karnego). Katalog wskazanych czynów zabronionych jest zamknięty.

Za młodocianego (zgodnie z kodeksową definicją zawartą w art. 115 § 10 Kodeksu karnego) uważa się sprawcę, który w chwili popełnienia czynu zabronionego nie ukończył 21 lat i w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat. Wskazana górna granica wieku dotyczy momentu orzekania przez sąd, tj. wydania przez sąd wyroku pierwszoinstancyjnego.

Zobacz serwis: Wymierzanie kar

Analizowany przepis ustanawia nadrzędny cel, jaki ma przyświecać sądowi przy orzekaniu kary, tj. to aby kara miała przede wszystkim charakter wychowawczy (tzw. prewencja indywidualna). Wynika to z faktu, iż zarówno nieletni jak i młodociani nie mają jeszcze w pełni ukształtowanej osobowości, są podatni na wpływy a zatem właściwy dobór kary oddziałującej wychowawczo może doprowadzić do sytuacji „poprawienia się” sprawcy, stworzenia takiej sytuacji w której nie powróci on już na drogę przestępstwa.

Należy jednocześnie wskazać, że z wskazanego przepisu nie wynika nakaz automatycznego orzekania kary łagodniejszego rodzaju do sprawcy, albowiem treść wskazanego przepisu nie wyklucza nadrzędnej dyrektywy wymiaru kary tj. tego aby była ona współmierna do stopnia winy i szkodliwości społecznej czynu. Sąd każdorazowo będzie oceniał te elementy, z tym że szczególną uwagę będzie zwracał na to, która z kar będąc adekwatna do czynu sprawcy, będzie jednocześnie mogła najefektywniej go wychowywać. Takiemu wymogowi sprzyjać może warunkowe zawieszenie wykonania kary wobec sprawcy.

Jeżeli nieletni popełni czyn z art. 280 § 1 Kodeksu karnego (tj. rozbój) to istnieje szansa orzeczenie wobec niego kary 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres do 5 lat.

Wydaje się, iż w sytuacji w której nieletni popełnia ten czyn nie będąc do cna zdemoralizowanym, bez nasilonej przemocy, a jedynie przykładowo z tzw. głupoty - wskutek zadawania się ze „złym towarzystwem” czy dla popisu przed kolegami to można mu dać szansę poprawy i naprawienia swojego błędu. Powszechnie wiadomo bowiem, iż skierowania tak młodej osoby do zakładu karnego najprawdopodobniej nie spowoduje ukształtowania dobrego i praworządnego obywatela (zgodnie z hasłem resocjalizacji) a raczej wręcz odwrotnie, tj. może negatywnie ukształtować postawy i światopogląd tak młodego człowieka.

Zobacz: Darmowe porady prawne

Analizowany przepis poza dyrektywą orzekania kary o wychowawczym charakterze zawiera również drugą istotną dyrektywę, a mianowicie wskazuje iż nie można orzec kary dożywotniego pozbawienia wolności w stosunku do osoby która w chwili czynu nie miała ukończonych lat 18.

Zwraca uwagę fakt, iż ustawodawca nie był konsekwentny ustanawiając wskazaną regułę , albowiem w myśl treści tego przepisu nieletni w chwili popełnienia czynu zawsze będzie objęty „dobrodziejstwem” tego przepisu, natomiast młodocianemu można wymierzyć karę dożywotniego pozbawienia wolności jeśli popełni on czyn po ukończeniu 17 roku życia a przed ukończeniem 18 roku życia.

Podstawa prawna: Art. 54 Kodeksu karnego.

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.

    Dodatek energetyczny w 2021 r.

    Dodatek energetyczny w 2021 r. przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej. Ile aktualnie wynosi takie świadczenie?

    Limity dorabiania dla emerytów z KRUS od września 2021 r.

    Ile może dorobić emeryt i rencista KRUS od 1 września 2021 r.? Przy jakich kwotach świadczenie może zostać zmniejszone lub zawieszone?

    Grzywna za podrzucanie śmieci

    Czy za podrzucanie śmieci sąsiad może zapłacić grzywnę? Co z możliwością wykorzystania nagrania z monitoringu?

    Czerwcowi emeryci - jakie zmiany?

    Czerwcowi emeryci już nie stracą. Ich emerytury zostaną przeliczone przez ZUS z urzędu na korzystniejszych zasadach.

    KE zwraca się do TSUE o nałożenie kar finansowych na Polskę

    Komisja Europejska zdecydowała o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości UE o nałożenie kar finansowych na Polskę za nieprzestrzeganie decyzji dotyczącej środków tymczasowych z 14 lipca.