Jaką umowę majątkową mogą zawrzeć małżonkowie przed notariuszem?

Zawarcie umowy majątkowej

Małżeńska umowa majątkowa ustala zasady, na podstawie których mają kształtować się stosunki majątkowe małżonków. Umowa może zostać zawarta zarówno przed zawarciem małżeństwa, jaki i po jego zawarciu. 

Powinna być zawarta w formie aktu notarialnego i to pod rygorem nieważności. Oznacza to, że zawarcie umowy w innej formie będzie powodować jej nieważność.

Rodzaje umów majątkowych

Choć samo zawarcie umowy zmieniającej stosunki majątkowe w małżeństwie, należy do (przyszłych) małżonków, to ich rodzaj nie jest pozostawiony ich swobodnemu uznaniu. Kodeks rodzinny i opiekuńczy wskazuje bowiem, że małżonkowie mogą:

1) rozszerzyć wspólność ustawową, 

2) ograniczyć wspólność ustawową, 

3) ustanowić rozdzielność majątkową,

4) ustanowić rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków.

Zobacz również: Sprawy rodzinne

Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. Zmiana może polegać na ustaleniu, że małżonków będzie obowiązywać inny niż dotychczas ustrój majątkowy. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa. 

Rozszerzenie i ograniczenie wspólności ustawowej

Małżonkowie (przyszli małżonkowie) mogą w drodze umowy zawartej przed notariuszem, rozszerzyć wspólność ustawową na te przedmioty i prawa majątkowe, które stanowią majątek osobisty każdego z nich. Do majątku osobistego, zgodnie z treścią przepisów kodeksu rodzinnego należą m.in. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej czy prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy.

Ograniczenie wspólności ustawowej polega natomiast na wyłączeniu z majątku wspólnego pewnych składników. Ustawa nie określa żadnych granic ograniczenia, może więc zdarzyć się tak, że majątku wspólnego małżonków nie będą należały żadne przedmioty, czyli w istocie będziemy mieć do czynienia z rozdzielnością majątkową.

Rozdzielność majątkowa

Ustanowienie rozdzielności majątkowej przed zawarciem małżeństwa powoduje, że nie powstaje między małżonkami wspólność majątkowa. To znaczy, że ich majątki osobiste pozostają ich własnością, a to co każde z nich nabędzie w trackie trwania małżeństwa będzie należało tylko do niego.

Zobacz również: U notariusza

W przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej w czasie trwania małżeństwa, wspólność ustaje z chwilą zawarcia umowy (lub później, jeżeli tak ustalą małżonkowie w umowie).