Nowelizacja ustawy o ochronie granicy państwowej

• Rządowy projekt nowelizacji ustawy o ochronie granicy państwowej
• Uzasadnienie zmian
• Czasowy zakaz przebywania na określonym obszarze strefy nadgranicznej
• Rozszerzenie katalogu środków przymusu bezpośredniego
• Od kiedy nowe przepisy?

Rządowy projekt nowelizacji ustawy o ochronie granicy państwowej

W poniedziałek wieczorem do Sejmu wpłynął rządowy projekt nowelizacji ustawy o ochronie granicy państwowej i niektórych innych ustaw. Projekt ma zapewnić skuteczność działań podejmowanych przez Straż Graniczną, a także umożliwić - na specjalnych zasadach - pracę dziennikarzy w obszarze przygranicznym - przekazała KPRM.

Uzasadnienie zmian

Jak napisano w uzasadnieniu, "projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie granicy państwowej i niektórych innych ustaw ma przede wszystkim zwiększyć skuteczność działań podejmowanych przez Straż Graniczną w celu ochrony granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego oraz poprawić bezpieczeństwo funkcjonariuszy Straży Granicznej realizujących zadania związane z ochroną granicy państwowej".

Czasowy zakaz przebywania na określonym obszarze strefy nadgranicznej

W projekcie nowelizacji ustawy projektodawca proponuje dodać art. 12a. który w ustępie 1 dotyczyłby wprowadzenia czasowego zakazu przebywania na określonym obszarze strefy nadgranicznej. "Zakaz będzie mógł zostać wprowadzony na podstawie rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Komendanta Głównego Straży Granicznej, w którym zostanie określony obszar oraz czas obowiązywania zakazu (art. 12a ust. 2)" - podano w uzasadnieniu.

Zakaz nie dotyczy załóg "przemieszczających się pojazdami ratownictwa medycznego i innych służb interwencyjnych oraz osób przewożonych w tych pojazdach w związku z prowadzoną przez te załogi lub służby działalnością; osób przemieszczających się bezpośrednio do podmiotów wykonujących działalność leczniczą, funkcjonariuszy i pracowników służb państwowych oraz żołnierzy i pracowników Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wykonujących zadania służbowe" - napisano w projekcie.

Wyjątki dotyczą też osób cywilnych, przede wszystkim mieszkańców obszaru objętego zakazem przebywania, osoby wykonujące pracę zarobkową na tym obszarze, uczniów, czy osoby korzystające z przejść granicznych (art. 12b).

Zgodnie z art. 12 c wprowadzony zakaz przebywania będzie oznaczony tablicami z napisem: "Obszar objęty zakazem przebywania – wejście zabronione".

Projekt zakłada, że "w uzasadnionych przypadkach właściwy miejscowo komendant placówki Straży Granicznej może zezwolić na przebywanie, na czas określony i na określonych zasadach, na obszarze objętym zakazem, o którym mowa w art. 12a ust. 1, innych osób niż wymienione w ust. 1, w szczególności dziennikarzy w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 1914)".

Osoby przebywające na obszarze, na którym wprowadzono zakaz, muszą posiadać przy sobie dowód osobisty lub inny dokument stwierdzający tożsamość.

Rozszerzenie katalogu środków przymusu bezpośredniego

Nowym rozwiązaniem zawartym w projekcie jest rozszerzenie katalogu środków przymusu bezpośredniego, których mogą używać funkcjonariusze Straży Granicznej, o plecakowe miotacze substancji obezwładniających. W tej chwili takie miotacze mogą być używane tylko przez Policję. Jak napisano w uzasadnieniu, "przyznanie uprawnienia do użycia tego środka przymusu bezpośredniego jest rozwiązaniem adekwatnym i proporcjonalnym – brak możliwości jego wykorzystania mógłby powodować konieczność użycia przez Straż Graniczną bardziej inwazyjnych środków, takich jak broń palna".

"Ponadto zastosowanie plecakowych miotaczy substancji obezwładniających zwiększy bezpieczeństwo funkcjonariusza SG w konfrontacji z agresywną, niepodporządkowującą się wydanym na podstawie prawa poleceniom, osobom i umożliwi jej obezwładnienie" - dodano.

Pozostałe proponowane zmiany zakładają m.in. zniesienie limitu wiekowego dla kandydatów do służby w Straży Granicznej i uregulowanie kwalifikacji zawodowych wymaganych do mianowania funkcjonariuszy SG na stanowisko służbowe.

Projektodawca proponuje również zmiany w ustawie z dnia 29 września 2021 r. o rekompensacie w związku z wprowadzeniem stanu wyjątkowego na obszarze części województwa podlaskiego oraz części województwa lubelskiego w 2021 r. "Zmiany mają na celu umożliwienie otrzymania rekompensaty przez podmioty wykonujące określoną działalność na obszarze objętym zakazem przebywania, o którym mowa w art. 12a ustawy o ochronie granicy państwowej, za czas jego obowiązywania" - napisano w uzasadnieniu.

Od kiedy nowe przepisy?

"Proponuje się, aby projektowana ustawa weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia – ze względu na trwające zagrożenie bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego – z wyjątkiem przepisów regulujących służbę funkcjonariuszy Straży Granicznej, które mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2022 r." - zaznaczono.

W poniedziałek wiceszef MSWiA Maciej Wąsik wyraził nadzieję, że Sejm na najbliższym posiedzeniu - które zaczyna się we wtorek - rozpocznie procedowanie projektu.

"Od 2 grudnia dziennikarze będą mogli pracować w strefie przygranicznej. Projektem ustawy, która ureguluje tę sprawę, jeszcze w tym tygodniu zajmie się Sejm" – dodał wiceszef MSWiA Błażej Poboży. Zaznaczył też, że "w projekcie, który wychodzi od MSWiA jest założenie, które mówi, że w konsultacji ze Strażą Graniczną będzie wydawane coś na kształt akredytacji dla dziennikarzy" – powiedział wiceminister.

"Oczywistym jest, że jeżeli w jakimś miejscu będziemy mieli do czynienia z nasilonymi prowokacjami, albo zaczną się tam inwestycje strategiczne związane z budową zapory na granicy, to nie można sobie wyobrazić, aby tam byli w tym momencie dziennikarze. Ale co do zasady dziennikarze będą wpuszczani na ten obszar przygraniczny" - podkreślił.

W miniony czwartek do wykazu prac legislacyjnych rządu trafił projekt nowelizacji m.in. ustawy o ochronie granicy państwowej. Szef MSWiA Mariusz Kamiński powiedział w sobotę, że projekt ws. strefy przygranicznej uwzględnia prawo do wykonywania zawodu i przekazywania informacji przez dziennikarzy; będą oni mogli tam przebywać na zasadach określonych przez Straż Graniczną i redakcje o zasięgu ogólnopolskim będą mogły korzystać z tej możliwości.(PAP)

Autorka: Marta Stańczyk
mas/ jann/