ZUS znów obniżył emeryturę zwiększeniem 183,60 miesięcy do 192,8 miesięcy [dalsze średnie trwanie życia z GUS]. Kolejny emeryt niepotrzebnie pracował

Czy mam prawo ubiegać się od ZUS ponownie o korzystniejsze przeliczenie z miesiąca lutego 2024 roku? Takie pytania trafiają do redakcji więc skierowaliśmy je do ZUS w kontekście poniższego postanowienia SN. Dotyczy emerytury pomostowej i emeryta, który dzięki sądom (okręgowy, apelacyjny i SN) zyskał podwyżkę emerytury o 871,75 zł miesięcznie.

Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 26 marca 2024 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn: Link

ZUS zmniejszył emeryturę po dodatkowej pracy emeryta

1) Nabycie prawa do emerytury pomostowej od 1 stycznia 2023 r.

2) Dane z tablic dalszego trwania życia (238,90 miesięcy na dzień 1 stycznia 2023 r.)

3) Emerytura - 5.617,88 zł miesięcznie

4) Waloryzacja od 1 marca 2023 r. - 6.449,32 zł.

5) ZUS zawiesił wypłatę świadczenia (bo emeryt kontynuował zatrudnienie)

6) Drugie przeliczenie emerytury z kapitału początkowego - przy średnim dalszym trwaniu życia (254,30 miesięcy z lipca 2023 r.) Kwota emerytury 5.577,57 zł. Mamy obniżkę emerytury.

7) Emeryt wygrał sprawę w sądzie - sąd okręgowy orzekł, że emerytura to 6.482,97 zł (od 1 lipca 2024 r.), a nie 5.577,57 zł.

ZUS poszedł jednak do SN o prawo do ponownego przeliczenia emerytury. SN odmówił zajęcia się sprawą. 

Ponowne przeliczenie emerytury - jaką wątpliwość chciał ZUS wyjaśnić przed SN?

ZUS zabiegał o to, aby SN potwierdził przyjętą przez ZUS prawidłowość obliczania wysokości świadczenia w kwocie zaliczkowej (wstępnej) w takiej oto sytuacji:

1. Emerytowi została przyznana emerytura, ale została zawieszona w związku z nierozwiązaniem stosunku pracy – emeryt dalej pracuje,
2. Emeryt ustala ostatecznie wysokość emerytury po rozwiązaniu umowy o pracę i zgłoszeniu wniosku o podjęcie wypłaty emerytury.

Trudna sprawa o ponowne przeliczenie emerytury

Sąd Najwyższy odmówił zajęcia się sprawą, gdyż sądy okręgowy i apelacyjny prawidłowo oceniły, że:

1) ZUS nie mógł mówić o zaliczkowym charakterze świadczenia. Takie świadczenie jest np. wtedy, gdy

„Jeżeli prawo do świadczeń zostało udowodnione, ale zainteresowany nie przedłożył dowodów niezbędnych do ustalenia wysokości świadczeń, organ rentowy przyznaje zainteresowanemu świadczenia w kwocie zaliczkowej zbliżonej do kwoty przewidywanych świadczeń”.

2) ZUS nie miał prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury „od początku”. Za pierwszym razem ZUS zastosował 238,90 miesięcy, a za drugim razem 254,30 miesięcy średniego trwania życia. Właśnie to tłumaczy, że ZUS wyliczył emeryturę na 5.577,57 zł, a sąd to skorygował na 6.449,32 zł. To jest różnica miesięcznie 871,75 zł na niekorzyść emeryta.

3) ZUS miał prawo jedynie zwiększyć wartość emerytury na podstawie art. 108 ustawy emerytalnej:

Jakie sądy zajęły stanowisko w sprawie ponownego przeliczenia emerytury

Polecamy VAT 2025. Podatki część 2

"ZUS mógł jedynie zwiększyć wysokość emerytury w trybie art. 108 ustawy emerytalnej, to jest przez uwzględnienie wysokości składek zgromadzonych na koncie ubezpieczonego po 31 grudnia 2022 r. (skoro ubezpieczony nabył prawo do emerytury 1 stycznia 2023 r.). Fakt ewentualnego zawieszenia wypłaty emerytury (kontynuowanie pracy) nie ma znaczenia, bowiem ten wymóg nie jest przesłanką nabycia prawa do świadczenia, lecz tylko przesłanką podjęcia jego wypłaty. Zatem po uprawomocnieniu się tej decyzji organ rentowy mógł przeliczyć emeryturę ubezpieczonego tylko w trybie art. 14 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych w związku z art. 108 ustawy emerytalnej."