Reklama aptek wraca? Przełomowy projekt ustawy po wyroku TSUE

• Koniec z całkowitym zakazem reklamy aptek
• Wyrok TSUE: polski zakaz narusza prawo UE
• Jakie zmiany przewiduje projekt ustawy?
• Od 2026 roku apteki będą mogły reklamować swoje usługi?

Rząd przedstawił projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego, który może diametralnie zmienić rynek apteczny w Polsce. Dokument o numerze UD291 zakłada uchylenie obowiązującego od 2012 roku całkowitego zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych. Zmiany są bezpośrednim skutkiem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z czerwca 2025 roku.

Koniec z całkowitym zakazem reklamy aptek

Obowiązujący od ponad dekady art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne wprowadzał jedno z najbardziej restrykcyjnych ograniczeń w Unii Europejskiej. Apteki w Polsce nie mogły prowadzić żadnej reklamy – zarówno w mediach tradycyjnych, jak i w internecie.

W praktyce oznaczało to, że nie można było promować nawet usług farmaceutycznych, programów profilaktycznych czy informacji o udogodnieniach dla pacjentów. Taki model został zakwestionowany przez Komisję Europejską już w 2013 roku, a następnie skierowany do TSUE.

Wyrok TSUE: polski zakaz narusza prawo UE

19 czerwca 2025 r. TSUE wydał wyrok w sprawie C-200/2024, w którym jasno stwierdził, że polski zakaz reklamy aptek jest sprzeczny z unijnym prawem. Trybunał wskazał, że zakaz narusza dyrektywę 2000/31/WE o handlu elektronicznym, a także art. 49 i 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, dotyczące swobody świadczenia usług i przepływu towarów.

Zdaniem TSUE całkowite wyeliminowanie reklamy to środek nadmiernie restrykcyjny i nieproporcjonalny w stosunku do celu, jakim jest ochrona zdrowia publicznego. Trybunał podkreślił, że reklama może funkcjonować w ograniczonej formie, przy zachowaniu zasad etyki i neutralności.

Jakie zmiany przewiduje projekt ustawy?

Projekt ustawy ustawy o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne przygotowany przez Ministerstwo Zdrowia przewiduje kilka nowych rozwiązań:

• uchylenie art. 94a, czyli całkowitego zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych,
• wprowadzenie nowych zasad reklamy, które mają zapobiegać zachęcaniu pacjentów do nieracjonalnych zakupów leków,
• obowiązek, aby reklama była obiektywna i neutralna,
• możliwość promowania usług farmaceutycznych, o ile będzie to zgodne z zasadami etyki zawodowej,
• trzykrotne podwyższenie maksymalnych kar finansowych za nieprzestrzeganie nowych reguł.

To oznacza, że apteki będą mogły informować o swojej ofercie, promocjach czy usługach, ale w sposób kontrolowany. Niedozwolone będą reklamy agresywne, zachęcające do nadmiernego kupowania leków lub sugerujące, że korzystanie z apteki jest rozwiązaniem problemów niezwiązanych ze zdrowiem.

Obecna wysokość kar za naruszenie zakazu reklamy nie była zmieniana od 13 lat. Projekt nowelizacji przewiduje ich trzykrotne zwiększenie, co ma być skutecznym narzędziem w egzekwowaniu przestrzegania nowych przepisów. Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że podwyższenie sankcji jest konieczne, aby przepisy nie były martwe i aby nie opłacało się łamać prawa.

Od 2026 roku apteki będą mogły reklamować swoje usługi?

Za przygotowanie tego nowego projektu odpowiada Podsekretarz Stanu Marek Kos z Ministerstwa Zdrowia. Dokument ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w IV kwartale 2025 roku. Oznacza to, że już w 2026 roku apteki w Polsce mogą zacząć legalnie reklamować swoje usługi – oczywiście na nowych zasadach.

Dla pacjentów zmiany mogą oznaczać większy dostęp do informacji o usługach farmaceutycznych, programach profilaktycznych czy specjalnych udogodnieniach. Reklama będzie jednak ściśle regulowana, by nie prowadziła do nadmiernego kupowania leków bez potrzeby. Nowe przepisy mają zapewnić balans pomiędzy prawem aptek do informowania o swojej działalności a bezpieczeństwem zdrowotnym obywateli.