Skierowanie do DPS-u i opłaty na nowych zasadach. Znamy szczegóły projektu

• Skierowanie do DPS-u? Nie od razu
• Za pobyt w DPS-ie zapłacą osoby wzbogacone majątkiem pensjonariusza
• Dzieci nie będą płaciły za DPS
• Obowiązkowe zwolnienie z opłaty, gdy rodzic rażąco zaniedbywał
• Czy nowe przepisy będą w 2026 roku?

Skierowanie do DPS-u? Nie od razu

Przede wszystkim po zmianach prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej będzie przysługiwało dopiero po wykorzystaniu innych form wsparcia takich jak w szczególności usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze czy mieszkanie wspomagane.

Nowe przepisy dopuszczają umieszczenie w DPS-ie także przed wykorzystaniem tej pomocy. Będzie to możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy zwłoka w udzieleniu całodobowej opieki będzie stwarzała bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia. W ciągu trzech miesięcy trzeba będzie ocenić czy można zapewnić pensjonariuszowi inną pomoc.

Obecnie prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Za pobyt w DPS-ie zapłacą osoby wzbogacone majątkiem pensjonariusza

Istotnie zmieni się również krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłat. Przypomnijmy, iż jeśli mieszkaniem DPS-u nie może wnieść pełnej opłaty, to do pobytu dopłacają małżonek, zstępni przed wstępnymi, a na końcu gmina.

Po zmianach, gmina w pierwszej kolejności nie zwróci się o opłatę do krewnych, a do pełnoletnich osób obdarowanych nieruchomością i tych, które nabyły nieruchomość na podstawie umowy dożywocia. Chodzi o darowizny i dożywocia dokonane przed mniej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od dnia zawarcia tych umów.

„Proponowana regulacja w sposób bardziej sprawiedliwy i społecznie oczekiwany, zmienia krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Osoby, które wzbogaciły się majątkiem osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej poprzez nabycie nieruchomości, będą zobowiązane jako pierwsze do opłat za pobyt w DPS, przed małżonkiem, pełnoletnimi zstępni oraz przed wstępnymi, osoby kierowanej do domu pomocy społecznej” – uzasadnia resort rodziny.

Dzieci nie będą płaciły za DPS

Jeśli chodzi zstępnych (dzieci, wnuki), zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS-ie, to będą mogły być to tylko osoby pełnoletnie. Aktualnie nie ma takiego wyłączenia. Dlatego w praktyce zdarzały się sytuacje, że za pobyt dorosłego krewnego w domu pomocy społecznej płaciły dzieci.

Obowiązkowe zwolnienie z opłaty, gdy rodzic rażąco zaniedbywał

Nowe przepisy wprowadzają też nową przesłankę obligatoryjnego (obowiązkowego) zwolnienia z opłat. Będzie ona dotyczyła osoby, która wykaże na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, że pensjonariusz rażąco naruszał obowiązek alimentacyjny lub inne obowiązki rodzinne.

Dotychczas w takich przypadkach gmina mogła, ale nie musiała zastosować zwolnienia.

Czy nowe przepisy będą w 2026 roku?

Opisywane zmiany mają wejść w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia (publikacji w Dzienniku Ustaw). To czy zmiany wejdą w życie i to jeszcze w tym roku zależy do dalszego procesu legislacyjnego. Prace nad nową ustawą dopiero się zaczęły. Jeśli projekt zostanie przyjęty przez rząd, to musi być jeszcze procedowany przez parlament, a później podpisany przez Prezydenta. W toku tych prac kształt nowych przepisów może się jeszcze zmienić.

Polecamy: INFORLEX Pomoc społeczna