Renta wdowia i zasiłki dla par jednopłciowych z transkrypcją zagranicznego aktu małżeństwa

• Rozporządzenie w sprawie transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych - potrzebny podpis ministra cyfryzacji oraz kontrasygnata MSWiA
• Po transkrypcji aktu małżeństwa pary jednopłciowej z takimi samymi prawami jak małżeństwa zawarte w Polsce - prawo do renty wdowiej i zasiłków
• Prezydent Warszawy: warszawski USC w najbliższych dniach dokona transkrypcji aktu małżeństwa osób tej samej płci, co do których sądy wydały już wyroki
• Kampania Przeciw Homofobii: oczekujemy szybkiego podpisania rozporządzenia ws. transkrypcji małżeństw jednopłciowych
• Orzecznictwo sądów w sprawie transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa pary jednopłciowej

Rozporządzenie w sprawie transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych - potrzebny podpis ministra cyfryzacji oraz kontrasygnata MSWiA

Na wtorkowej konferencji przed posiedzeniem rządu premier Donald Tusk zaapelował do ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego i ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego o „jak najszybsze ustalenie treści rozporządzenia”, które umożliwi urzędom stanu cywilnego w Polsce dokonywanie transkrypcji aktów małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą.

Decyzję tę skomentowali na wtorkowej konferencji prasowej przedstawiciele Lewicy. Podkreślili, że do uznania związku małżeńskiego zawartego przez osoby tej samej płci w państwie należącym do Unii Europejskiej Polskę zobowiązał wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z listopada 2025 r., a treść odpowiedniego rozporządzenia, które będzie systemowym rozwiązaniem wdrażającym wyrok TSUE, została przygotowana przez wicepremiera, ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego.

- Potrzebujemy tylko (...) kontrasygnaty ze strony ministra Kierwińskiego, bo premier Gawkowski mówił otwarcie i odważnie, że podpisze takie rozporządzenie. Zielone światło (premiera Tuska - PAP), rozumiem, oznacza, że minister Kierwiński też je podpisze, bo zgodnie z ustawą w porozumieniu tych dwóch ministrów (...) takie rozporządzenie podpisuje - powiedziała sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Katarzyna Kotula.

- Dzisiaj jest zielone światło od premiera Donalda Tuska. Dzisiaj wysyłamy jasny sygnał: równość, miłość, szczęście, godność, bezpieczeństwo - to są te wartości, z którymi koalicja 15 października szła wspólnie do wyborów. (...) Prawdziwa sprawczość polega na tym, że jesteśmy w stanie zmienić zdanie także naszych koalicjantów, którzy są sceptyczni - oceniła Kotula.

Zaznaczyła przy tym, że na systemowe rozwiązanie - które w przeciwieństwie do marcowego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego bierze pod uwagę nie jedną konkretną parę, a wszystkie - czekają samorządy.

Po transkrypcji aktu małżeństwa pary jednopłciowej z takimi samymi prawami jak małżeństwa zawarte w Polsce - prawo do renty wdowiej i zasiłków

Zgromadzeni na konferencji prasowej dziennikarze wyrazili wątpliwości co do skutków prawnych rozporządzenia. Odpowiedziała im Anna Maria Żukowska, która wyjaśniła, że po transkrypcji w Polsce zagraniczny akt małżeństwa pary jednopłciowej będzie miał taką samą moc prawną jak akt małżeństwa zawartego przed polskim USC.

- Wszędzie, gdzie dana instytucja wymaga (...) przedłużenia aktu małżeństwa, żeby uzyskać jakieś prawa socjalne, na przykład, czy zasiłki rodzinne, czy prawo do renty wdowiej (...) będą (akty po transkrypcji - PAP) honorowane, bo to będzie taki sam akt małżeństwa, jak ten, który funkcjonuje obecnie - zaznaczyła posłanka Żukowska.

Wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Sebastian Gajewski podkreślił, że osoba, która zawarła związek małżeński za granicą, uznany przez polski urząd stanu cywilnego, będzie mogła liczyć m.in. na szereg świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - w tym na zasiłek opiekuńczy, który już teraz przysługuje w sytuacji, kiedy konieczne jest zaopiekowanie się chorym małżonkiem.

Prezydent Warszawy: warszawski USC w najbliższych dniach dokona transkrypcji aktu małżeństwa osób tej samej płci, co do których sądy wydały już wyroki

Na portalu X prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski poinformował, że we wtorek do stołecznego ratusza wpłynął wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie transkrypcji aktów małżeństw jednopłciowych. Podkreślił, że cieszy go, że na podstawie wyroku TSUE i kolejnych rozstrzygnięć NSA, warszawski USC w najbliższych dniach dokona transkrypcji aktu małżeństwa osób tej samej płci, co do których sądy wydały już wyroki.

„Jednocześnie podjąłem decyzję, że w oparciu o powyższe rozstrzygnięcia sądów, a więc w świetle kształtującej się w ten sposób linii orzeczniczej, w kolejnym kroku USC będzie dokonywał transkrypcji małżeństw osób tej samej płci obywatelstwa polskiego zawartych na terytorium państw Unii Europejskiej, które wystąpiły lub wystąpią z takim wnioskiem do USC” – przekazał Trzaskowski.

Kampania Przeciw Homofobii: oczekujemy szybkiego podpisania rozporządzenia ws. transkrypcji małżeństw jednopłciowych

Do wyżej wskazanych zapowiedzi Donalda Tuska i Rafała Trzaskowskiego odniosła się Kampania Przeciw Homofobii. - Dzisiejsze deklaracje premiera i prezydenta Warszawy to ważny sygnał, że państwo może wreszcie zacznie traktować osoby LGBT+ z należną im godnością i podmiotowością. Szczególnie istotne są słowa premiera, który przeprosił społeczność LGBT+ za lata upokorzeń i braku szacunku ze strony instytucji państwowych. To potrzebny symbol, bo przez lata polskie pary jednopłciowe były zmuszane do walki o podstawowe prawa przed sądami krajowymi i europejskimi - powiedział PAP Miko Czerwiński z KPH, podkreślając, że organizacja od lat działa na rzecz równości małżeńskiej i prawnych rozwiązań dla par jednopłciowych. - Dzisiejsze zapowiedzi pokazują, że presja społeczna, działania organizacji pozarządowych i determinacja samych par mają sens. Oczekujemy teraz szybkiego podpisania rozporządzenia przez wicepremiera Gawkowskiego i ministra Kierwińskiego i realnego wdrożenia nowych procedur, tak aby polskie rodziny mogły wreszcie otrzymać dokumenty potwierdzające ich status prawny - dodał Czerwiński.

Zaznaczył, że KPH „z niepokojem” przyjęła słowa premiera dotyczące adopcji. - Prawa dzieci i bezpieczeństwo rodzin nie powinny być przedmiotem politycznych ograniczeń czy kompromisów. Mamy nadzieję, że dzisiejsze decyzje będą początkiem dalszych działań na rzecz pełnej równości, a nie jedynie pustym gestem. Ostatecznym sprawdzianem będą konkretne akty w rękach par jednopłciowych i trwałe zagwarantowanie im ochrony oraz szacunku ze strony państwa - stwierdził.
Kampania Przeciw Homofobii zwróciła też uwagę na opublikowaną 12 maja 2026 r. tegoroczną edycję raportu Rainbow Map Index o prawno-politycznej sytuacji osób LGBT+ w 49 krajach Europy. - Realizacja zapowiedzi premiera i prezydenta Warszawy z pewnością pozwoli awansować w rankingu - przypomnijmy, że Polska znów znalazła się na szarym końcu na tle państw UE - stwierdził Miko Czerwiński.

Orzecznictwo sądów w sprawie transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa pary jednopłciowej

Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w marcu 2026 r. w sprawie transkrypcji do polskiego rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa dwóch Polaków zawartego legalnie w 2018 r. w Berlinie. Sąd nakazał urzędowi stanu cywilnego dokonanie wpisu.

Wcześniej, w 2023 r., NSA skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dwa lata później – w listopadzie 2025 r. – Trybunał orzekł, że państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo pary tej samej płci zawarte legalnie w innym kraju Unii, nawet jeśli prawo tego państwa nie uznaje tego typu związków.

Od marca NSA nakazał transkrypcję aktów małżeństwa w sumie siedmiu par jednopłciowych.

Według resortu spraw wewnętrznych i administracji pełna realizacja wytycznych TSUE oraz wprowadzenie procedury transkrypcji wymaga zmian legislacyjnych.

Na początku kwietnia przedstawiciele Ministerstwa Cyfryzacji i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazali PAP, że resorty pracują nad rozwiązaniami, które umożliwią wykonanie wyroku NSA. Chodzi o zmianę rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego. (PAP) ksc/ mark/