REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Adwokat z urzędu w postępowaniu karnym

Katarzyna Wilimborek
Osoby, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej mogą złożyć wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu.
Osoby, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej mogą złożyć wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu.

REKLAMA

REKLAMA

Jednym z podstawowych praw oskarżonego w procesie karnym jest prawo do obrony, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy. Każdy ma możliwość ustanowienia adwokata na własną rękę i korzystania z jego pomocy we wszystkich stadiach procesu karnego. Istnieją jednak szczególne wypadki, kiedy sąd powinien wyznaczyć oskarżonemu obrońcę z urzędu, w przeciwnym razie wydane w sprawie orzeczenie będzie wadliwe.

Kiedy możemy złożyć wniosek o wyznaczenie adwokata?

Zarówno na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego jak i kodeksu postępowania karnego, storna ( w procesie cywilnym) lub oskarżony ( w procesie karnym), którzy znajdują się w trudnej sytuacji finansowej mogą złożyć wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Należy w nim wykazać niemożność poniesienia kosztów obrony, bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

REKLAMA

Kto może być obrońcą?

Obrońcą może być osoba wpisana na listę adwokatów i wykonywająca ten zawód w jednej z form wymienionych w art.4a ustawy o adwokaturze, chodzi tutaj m.in. o kancelarie adwokackie, spółki cywilne, partnerskie komandytowe, które świadczą pomoc prawną. W niektórych przypadkach obrońcą może być też aplikant adwokacki.

Wymóg posiadania adwokata

Jak wspomniałam we wstępie, kodeks postępowania karnego reguluje przypadki obrony obligatoryjnej. W sytuacji gdy oskarżonym jest osoba nieletnia, osoba głucha, niema lub niewidoma oskarżony musi mieć adwokata.

Prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy, z urzędu( inicjatywa oskarżonego nie jest tutaj wymagana, w odróżnieniu od przykładu opisanego powyżej) wyznacza takiego obrońcę, jeśli oskarżony nie ma obrońcy z wyboru. Nie trzeba przy tym wykazywać swojej niezamożności. Udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie oraz w tych posiedzeniach, w których obowiązkowy jest udział oskarżonego.

Ustawodawca zdecydował się na zastosowanie w tych przypadkach obrony obligatoryjnej ze względu to iż osoby te nie są w stanie samodzielnie bronić swoich interesów.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Nieletni

Polskie prawo karne za nieletniego uznaje osobę do 17 roku życia. Co do zasady nie ponosi ona odpowiedzialności karnej na podstawie kodeksu karnego. Wyjątek stanowią osoby w wieku od 15 do 17 lat, które dopuszczają się najpoważniejszych przestępstw, enumeratywnie wyliczonych w art.10par. 2 kk a okoliczności sprawy, stopień ich rozwoju, właściwości i warunki osobiste przemawiają za surowszym ich traktowaniem. Właśnie te osoby muszą mieć u swego boku obrońcę ( postępowanie musi być wszczęte przed ukończeniem przez nie 18 roku życia).

Głuchy, niemy, niewidomy

Orzecznictwo wskazuje, iż tylko całkowita utrata słuchu, wzroku czy mowy, uprawnia do obrony obligatoryjnej na podstawie art. 79 par1 pkt2. Natomiast częściowe upośledzenie zmysłów( np. mowa bełkotliwa, częściowa utrata słuchu) może uzasadniać ustanowienie obrońcy na podstawie art.79 par 2. Zgodnie z tym przepisem sąd ustanawia adwokata również wtedy gdy uzna to za niezbędne ze względu na okoliczności utrudniające obronę.

Uzasadniona wątpliwość co do poczytalności sprawcy

Zakłócenia psychiczne, które uniemożliwiają oskarżonemu rozpoznanie znaczenia swojego czynu lub pokierowanie swoim postępowaniem, również uzasadniają przyznanie obrońcy oskarżonemu. Nie trzeba tutaj udowadniać tej okoliczności, wystarczy jedynie uzasadniona wątpliwość co do poczytalności sprawcy. Warto dodatkowo pamiętać, iż niepoczytalność sprawcy w chwili popełnienia przestępstwa wyłącza winę, natomiast ograniczona poczytalności uzasadnia zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Sąd okręgowy

Oskarżony musi mieć również obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji, jeżeli zarzucono mu zbrodnię lub jest pozbawiony wolności. Tutaj wymóg obrony obligatoryjnej został wprowadzony ze względu na wagę sprawy.

Nowelizacja kodeksu postępowania karnego z roku 2006 dot. postępowania przyśpieszonego, również nałożyła na sąd obowiązek wyznaczenia oskarżonemu obrońcy.

Konsekwencje naruszenia przepisów o obronie obligatoryjnej

Braku obrońcy , w w/w przypadkach, gdy przepis prawa stanowi o jej obligatoryjności, jest bezwzględną przesłanką odwoławczą i obliguje sąd II instancji do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Na zakończenie warto jeszcze raz podkreślić, że obrona z urzędu jest subsydiarna w stosunku do obrony z wyboru. Oznacza to, iż sąd ustanowi adwokata, jedynie w sytuacji gdy strona nie ustanowiła go wcześniej.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czy rodzic musi płacić alimenty, gdy zabiera dziecko na wakacje? Co z opłatami za mieszkanie i media? Sprawdź, co na to prawo.

Czy można zrobić niższy przelew, skoro poniosło się koszty wakacyjnego wyjazdu? Dostosowanie wysokości wakacyjnych alimentów do potrzeb dziecka i rodziców jest jednak możliwe.

Ponad 4000 zł wsparcia miesięcznie może uzyskać samotny rodzic na okres zasiłkowy 2024/2025. Jak połączyć świadczenia?

Ponad 4000 zł wsparcia miesięcznie będzie mógł uzyskać samotny rodzic na okres zasiłkowy 2024/2025. Jak powinna połączyć świadczenia, by otrzymać taką kwotę? Wszystko zależy od indywidualnej sytuacji.

Po raz kolejny przesunięto termin wdrożenia obowiązku stosowania e-Doręczeń. Podobno to już ostatnie przesunięcie

Termin powszechnego wdrożenia obowiązku e-Doręczeń został przesunięty na 1 stycznia 2025 r. Do tego czasu zostaną przeprowadzone zmiany legislacyjne, które ułatwią wykorzystywanie tych usług w sferze cyfrowej w pierwszym roku obowiązywania.

Można przedłużyć ważność orzeczeń o niepełnosprawności do 31 marca 2025 r. Ale czy wiesz, co zrobić, żeby nie stracić uprawnień,

Co dalej z orzeczeniami o niepełnosprawności? Można przedłużyć ich ważność do 31 marca 2025 roku i ustrzec się przed utratą uprawnień, Są jednak warunki, które trzeba spełnić. Sprawdź, czy wiesz jakie.

REKLAMA

Renta wdowia we wszystkich możliwych wariantach zbiegu świadczeń. Pytanie tylko: kiedy?

Wciąż nie wiadomo kiedy renta wdowia wejdzie w życie. Na ten moment wiemy jedynie, że Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny ma sprecyzować katalog praw do świadczeń emerytalno-rentowych, do których będzie można stosować regułę zbiegu prawa do kilku świadczeń emerytalno-rentowych. Katalog ma obejmować wszystkie możliwe warianty.

ZNP: Wynagrodzenia nauczycieli powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem, podwyżki w 2025 r. co najmniej o 15 proc., wycieczka szkolna jak wyjazd służbowy

ZNP poinformował, że przesłał do MEN katalog spraw wymagających pilnego uregulowania oraz konkretne propozycje rozwiązań w zakresie wynagrodzeń nauczycieli. Związkowcy chcą m.in. jak najszybszego podjęcia prac nad powiązaniem wynagrodzeń nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce.

Emerytury stażowe: Duda interweniuje, Hołownia odpowiada, prace nad ustawami zostaną wznowione pod koniec lipca

W Sejmie znajdują się dwa projekty dotyczące emerytur stażowych. Projekty zostaną rozpatrzone przez Komisję Polityki Społecznej i Rodziny pod koniec lipca.

Od 95 zł do 135 zł. Zasiłek rodzinny na lata 2025–2027. Nie takiej podwyżki spodziewały się rodziny.

95 zł, 124 zł i 135 zł – to kwoty zasiłku rodzinnego na lata 2025–2027. Czy to oznacza, że obserwujemy stopniowe wygaszanie świadczenia? Pobiera je coraz mniej rodzin, a celem wydaje się być dalsze pomniejszanie kręgu uprawnionych.

REKLAMA

Strażnicy miejscy już zatrzymują kierowców. Ich samochody są wykluczone, wyświetlają się na czerwono w strefie czystego transportu (SCT)

Od początku lipca strażnicy miejscy pouczyli już kilkudziesięciu kierowców, którzy wjechali do strefy czystego transportu w Warszawie nieuprawnionym autem. System widzi, które samochody są dopuszczone do ruchu w strefie czystego transportu (SCT), a które nie.

Ważność orzeczeń o niepełnosprawności 400 tys. osób kończy się 30 września. Będą przedłużone do 31 marca 2025 r. pod jednym warunkiem

W dniu 30 września 2024 r. upłynie ważność orzeczeń o niepełnosprawności prawie 400 tys. osób. Nowelizacja ustawy (której projekt został opublikowany 11 lipca 2024 r.) o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ma pozwolić na zachowanie statusu osób niepełnosprawnych przez okres oczekiwania na wydanie nowego orzeczenia - ale nie dłużej niż do 31 marca 2025 r. Chodzi o zabezpieczenie tych osób przed nagłą utratą otrzymywanych świadczeń i uprawnień przysługujących na podstawie dotychczasowego orzeczenia. MRPiPS chce także ograniczyć spiętrzenie w czasie wniosków o nowe orzeczenie o niepełnosprawności.

REKLAMA