ZUS: W 2026 r. osoby niepełnosprawne straciły wyrównania [świadczenie wspierające]

• Daty decydują o wszystkim
• Z przepisów wynikają dwie ścieżki prawne dla odzyskania wyrównania - jedna przeciwko ZUS, druga przeciwko WZON
• Pierwsza ścieżka - sprawa w sądzie przeciwko WZON
• Druga ścieżka to spór z ZUS

Daty decydują o wszystkim

Powodem tej zmiany postępowania ZUS jest jedna data. ZUS wypłaca pieniądze tylko od daty wskazanej w decyzji WZON o punktach. WZON zmieniły tą datę. Dziś jest to w praktyce data badania osoby niepełnoprawnej przez specjalistów od punktów. Dla wniosków z 2024 r. i 2025 r. była to data złożenia wniosku o takie badanie i decyzję. W praktyce nie mamy żadnej zmiany postępowania ZUS, a zmianę postępowania WZON.

Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy

Kalkulator dat

Dlaczego ZUS i WZON tak robi a przedstawiliśmy w dwóch poniższych artykułach.

Z przepisów wynikają dwie ścieżki prawne dla odzyskania wyrównania - jedna przeciwko ZUS, druga przeciwko WZON

Obie są precedensowe i w obu osoba niepełnosprawna jest tą stroną procesu, która ma niewielkie szanse na wygraną (jak to przy precedensach). Spodziewam się, ze spowoduje to, ze znikoma część osób poszkodowanych wejdzie w spór sądowy z WZON i ZUS. Większość osób niepełnosprawnych zaakceptuje utratę wyrównania. Doprowadzać to będzie moim zdaniem do sytuacji patologicznych takich jak w przykładzie:

Pierwsza ścieżka - sprawa w sądzie przeciwko WZON

Skoro ZUS patrzy na daty w decyzji WZON o punktach, to - dla odzyskania wyrównania - trzeba je "przesunąć" na moment złożenia wniosku.

Podstawą takiego przesunięcia być może stanie się dla sądów art. 6b⁵ ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepis stanowi, że:

Przepis pozwala osobie niepełnosprawnej domagać się, aby daty z decyzji o przyznaniu punktów pokrywały się z datami w orzeczeniu o niepełnosprawności. A to dawałoby wyrównanie bo obejmuje okres wcześniejszy niż badanie osoby niepełnosprawnej przez komisję WZON.

Dziś WZON biorą z orzeczenia o niepełnosprawności datę końcową i ta data pokrywa się z końcem okresu przyznania punktów (nie dłużej niż 7 lat). Art. 6b⁵ ust. 3 nie mówi, że trzeba robić tak jak dziś postępują WZON - przepis nie nakazuje, aby decyzja o poziomie potrzeby wsparcia była "na przyszłość" - może też obejmować okres wcześniejszy niż badanie osoby niepełnosprawnej. Można więc próbować twierdzić przed sądem, że decyzja o poziomie potrzeby wsparcia powinna obejmować okres wcześniejszy niż badanie we WZON (np. dzień złożenia wniosku).

Przykład

Druga ścieżka to spór z ZUS

Odwołanie polega na domaganiu się wykonania przez ZUS art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym:

„Jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia”.