Kategorie

Kiedy i kogo można pozwać

Łukasz Matys
W procesie cywilnym są zawsze dwie strony: powód i pozwany. Powód to osoba składająca pozew, to ona dochodzi swoich praw w sądzie. Pozwany to osoba od, której żądna się jakiegoś zachowania. Pytaniem jest kto i kiedy może zostać pozwany.

Pozwy

Odpowiedź na pytanie kiedy i kogo można pozwać jest bardzo skomplikowana. Istnieją bowiem rożne rodzaje pozwu, jaki chcemy wnieść do sądu.

Zasadniczo pozwy dzielą się na trzy kategorie:

  • Pozwy o świadczenie,
  • Pozwy o ukształtowanie,
  • Pozwy o ustalenie.

Dodatkowo w ramach tych trzech grup istnieją dalsze podziały na szczegółowe pozwy.

Pozwy o świadczenie to m.in.:

  • Pozew o zapłatę,
  • Pozew o alimenty,
  • Pozew o wydanie rzeczy,
  • Pozew o naruszenie posiadania,
  • Pozew o odszkodowanie.

Pozwy o ukształtowanie to m.in.:

  • Pozew o rozwód,
  • Pozew separację,
  • Pozew o zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej.

Pozwy o ustalenie istnienia stosunku pranego lub prawa to, w szczególności:

  • Pozew o ustalenie istnienia stosunku najmu,
  • Pozew o ustalenie stosunku pracy.

Jeżeli dodamy do tego mnogość sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć w życiu codziennym, widzimy jak trudno jest odpowiedzieć na pytanie kogo i kiedy można pozwać. Na dobrą sprawę ustala się to w konkretnej sytuacji.

Kogo można pozwać

Każdy człowiek posiada zdolność sądową. Tak samo każda osoba prawna posiada zdolność sądową. Gorzej jest z innymi tworami prawnymi. A więc takimi podmiotami, które nie są osobami prawnymi. W takiej sytuacji przepis ustawy musi przyznawać im zdolność sądową (np. spółka jawna, spółka partnerska, wspólnota mieszkaniowa). Posiadanie zdolności sądowej powoduje, że taka osoba może być pozwana i może pozywać innych przed sądem.

Zdolność procesowa odnosi się do tego czy taka osoba może sama dokonywać czynności przed sądem. Zdolność procesową mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych (pełnoletnie i nie ubezwłasnowolnione) oraz osoby prawne a także jednostki, którym prawo taką zdolność przyznaje.

W wypadku gdy osoba jest uprawniona do występowania w konkretnym procesie mówimy, że posiada legitymacje procesową w sprawie. Legitymacja procesowa może być czynna (posiada ją powód) i bierna (dotyczy pozwanego). Legitymacja procesowa wynika z prawa materialnego

Na skutek pozwu o ustalenie sąd wydaje wyrok w którym określa, że dany stosunek prawny istnieje albo, że powodowi przysługuje dane prawo. Pozew taki można wnieść do sądu prawie zawsze. Ważne jest jednak, że osoba wnosząca takie powództwo musi posiadać w tym interes prawny

Jan P. pracuje w spółce G. Strony podpisały umowę zlecenia. Jednak Jan P. do pracy przychodzi codziennie i jest w niej 8 godzin, wykonuje pracę za pomocą sprzętu należącego do spółki G., wykonuje polecenie prezesa spółki G.. Jan P. może żądać ustalenia przez sąd, że jest pracownikiem i stosuje się do niego przepisy prawa pracy. Pozwanym w takim procesie będzie spółka G.

W pozwach o świadczenie powodem będzie wierzyciel a pozwanym osoba zobowiązana do świadczenia (dłużnik). W wypadku gdy dochodzi się roszczeń z umowy będzie to druga strona takiej umowy. Gdy dochodzi się roszczeń z czynu niedozwolonego osoba, która wyrządziła szkodę. Gdy dochodzi się roszczeń z bezpodstawnego wzbogacenia, bezpodstawnie wzbogacony.

Kiedy można pozwać

Dochodzić co do zasady można tylko świadczeń wymagalnych. A więc takich do których pozwany jest zobowiązany. Data wymagalność świadczenia może wynikać z umowy. Zawsze jednak przepisy prawa określają datę wymagalności. W przypadku zobowiązań z innego tytułu niż umowa (delikt, bezpodstawne wzbogacenie) termin wymagalności wynika zawsze z ustawy.

Dochodzić, z praktycznego punktu widzenia, można roszczeń nie przedawnionych. O roszczenia przedawnione też można wytoczyć powództwo. Sąd nie bierze pod uwagę z urzędu zarzutu przedawnienia. Strona pozwana musi sama zgłosić taki zarzut. Jeżeli tego nie zrobi sąd wyda orzeczenie nakazujące spełnienie świadczenia.

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    19 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.