Czy praca w poniedziałek może być traktowana jako praca w niedzielę?

Tak. W opisanych okolicznościach pierwsze 30 minut wykonywania przez pracownika obowiąz­ków służbowych należy rozliczyć jako pracę w niedzielę. Pracownikowi za 30 minut pracy w niedzielę przysługuje dzień wolny przypadający na 6 dni przed lub po niedzieli, a jeżeli nie jest to możliwe - do koń­ca okresu rozliczeniowego. Jeśli rekompensata dniem wolnym nie nastąpi, wówczas pracownik powinien otrzymać dodatek w wysokości 100%.

Granice czasowe pracy w niedzielę zostały ustalone jako czas kolejnych 24 godzin przypadających po­między godziną 6.00 w tym dniu a godziną 6.00 następnego dnia, chyba że u danego pracodawcy wskaza­no inne godziny (art. 151⁹ § 2 Kodeksu pracy). Niedziela trwa więc zasadniczo od godziny 6.00 w niedzielę kalendarzową do 6.00 w poniedziałek.

W przypadku niedzieli „kodeksowo określonej" pracę od godziny 5.30 rano w poniedziałek (tak jak ma to miejsce w sytuacji przedstawionej w pytaniu) należy uznać za pracę w niedzielę ze wszystkimi konse­kwencjami z tego wynikającymi.

Zobacz serwis: Czas pracy

Pracownik, który realizował zadania służbowe w niedzielę (nawet przez krótki czas), w zamian powi­nien w pierwszej kolejności mieć udzielony dzień wolny od pracy w okresie 6 dni kalendarzowych poprze­dzających lub następujących po takiej niedzieli, a jeżeli nie jest to możliwe - do końca okresu rozlicze­niowego.

Gdy nie ma możliwości zrekompensowania niedzielnej pracy dniem wolnym w podanych wyżej ter­minach, pracodawca ma obowiązek wypłaty zatrudnionemu 100% dodatku do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę. Dodatek jest jednak ekwiwalentem, który stosuje się tylko w razie realnego braku możliwości udzielenia dnia wolnego.

Sąd Najwyższy w uchwale z 15 lutego 2006 r. (II PZP 11/05, OSNP 2006/11-12/170) wskazał, że zatrud­nionemu za pracę niedzielną nieskompensowaną czasem wolnym przysługuje tylko jeden 100-procen- towy dodatek. Mimo takiego rozstrzygnięcia w praktyce nadal można spotkać się z poglądem, zgodnie z którym pracownikowi przysługują 2 niezależne dodatki w wysokości:

• 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę oraz
• 100% wynagrodzenia z tytułu przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy.

Planując pracę muszą Państwo pamiętać o art. 151¹⁰ Kodeksu pracy. Zawiera on katalog okoliczności, w których dozwolona jest praca w niedzielę. Rodzaj zastosowanego systemu czasu pracy (z wyjątkiem systemu weekendowego), dopiero w połączeniu z odpowiednią organizacją pracy (np. pracą zmianową), branżą, w której działa pracodawca (np. gastronomią) albo rodzajem wykonywanych przez pracowników obowiązków (np. pilnowaniem mienia), pozwala na planowanie pracy w niedzielę.

Pracownik zatrudniony w równoważnym systemie czasu pracy po wolnym weekendzie stawił się do pra­cy w poniedziałek na godz. 5.30 rano. Ponieważ jego pracodawca nie zmieniał kodeksowych godzin granicznych wyznaczających niedzielę, w opisanych okolicznościach pracownik wykonywał obowiązki służbowe przez 30 minut w niedzielę. W związku z tym w zamian przysługuje mu cały dzień wolny, który powinien być udzielony w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po wspo­mnianej niedzieli, a jeżeli nie jest to możliwe - do końca okresu rozliczeniowego. Dopiero w sytuacji braku możliwości skorzystania przez pracownika z wolnego, trzeba mu wypłacić dodatek w wysokości 100%.

Zobacz serwis: Prawa pracownika

Podstawa prawna:

• art. 151⁹ § 2, art. 151¹⁰ i art. 151¹¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502; ost. zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 1662