Kategorie

Mienie powierzone – odpowiedzialność pracownika

Aleksandra Pajewska
Pracownik odpowiada za mienie powierzone w pełnej wysokości. / Fot.Fotolia
Pracownik odpowiada za mienie powierzone w pełnej wysokości. / Fot.Fotolia
inforCMS
Odpowiedzialność pracownika za mienie służbowe ukształtowana jest dwutorowo. Wyróżniamy bowiem odpowiedzialność na tzw. zasadach ogólnych oraz odpowiedzialność o zaostrzonym rygorze, tj. odpowiedzialność za mienie powierzone. Czym charakteryzuje się każdy z tych reżimów?

Ogólna odpowiedzialność materialna pracowników

Odpowiedzialność materialna za zniszczenie sprzętu służbowego (laptopa, telefonu) może być odmiennie ukształtowana, w zależności od zaistniałej sytuacji. Pierwszy przypadek dotyczy uszkodzenia sprzętu, które nastąpiło w wyniku niedbalstwa lub lekkomyślności pracownika (np. pożar w zakładzie pracy spowodowany niewyłączoną przez pracownika kuchenką elektryczną). Wówczas wysokość zapłaty jest ograniczona i skorelowana z wynagrodzeniem zatrudnionego. Pracownik może ponieść odpowiedzialność materialną w wysokości do trzykrotności jego wynagrodzenia, niezależnie od wartości zniszczonego sprzętu. Z kolei umyślne zniszczenie mienia powoduje obowiązek naprawienia szkody w pełnej wysokości. Umyślność rozumiana jest szeroko, jako celowe działanie a także świadome naruszenie obowiązków pracowniczych, czyli godzenie się na powstanie szkody. Pracownik musi naprawić szkodę w pełnej wysokości. Nie ma tu żadnych widełek czy ograniczeń kwotowych. W tej sytuacji wysokość otrzymywanego wynagrodzenia nie ma znaczenia. Powstanie szkody w wyniku działania kilku pracowników powoduje ich solidarną odpowiedzialność.

Zobacz również: Odpowiedzialność materialna pracownika cz. I

Odpowiedzialność za mienie powierzone

Na podstawie uregulowań art. 124 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks pracy pracownik, któremu powierzono mienie z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się (pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności, narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze) odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu. Wskazany katalog ma charakter otwarty, stanowi jedynie przykładowe wyliczenie. Powierzenie mienia związane jest najczęściej z stanowiskami łączonymi z odpowiedzialnością materialną, np.: kasjer, sprzedawca, handlowiec. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II PK 307/09) odpowiedzialność materialna za mienie powierzone z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się jest odrębnym reżimem odpowiedzialności materialnej pracowników.

Za mienie powierzone pracownik odpowiada w pełnej wysokości (za szkodę rzeczywistą oraz utracone korzyści po stronie pracodawcy).

Warunkami odpowiedzialność pracownika za mienie powierzone są: prawidłowe powierzenie mienia oraz powstanie szkody w tym mieniu. Odpowiedzialność pracownika uregulowana została na innych zasadach niż ogólne. Wynika z przyjęcia założenia, że na pracowniku spoczywa obowiązek szczególnej dbałości w sprawowaniu pieczy nad mieniem. Jako pierwszą odrębność podkreślić należy, że ustawodawca domniemuje winę zatrudnionego. Pracownik odpowiada za szkodę w pełnej wysokości (dotyczy to zarówno szkody rzeczywistej jak i utraconych korzyści po stronie pracodawcy).

Powierzenie sprzętu musi nastąpić w sposób pozwalający pracownikowi na ustalenie ilości i jakości otrzymanego mienia (inwentaryzacja). Zazwyczaj przekazanie połączone jest z zawarciem umowy, która określa warunki, na jakich mienie zostało powierzone podwładnemu oraz sposób odpowiedzialność za jego utratę/ uszkodzenie. Dla ważności powierzenia konieczna jest rzeczywista zgoda pracownika. Za taką zgodę rozumie się: uzgodnienie rodzaju pracy w umowie o pracę, podpisanie jakiegokolwiek dokumentu zaświadczającego otrzymanie towaru oraz pobranie przez pracownika sprzętu/ pieniędzy na towar.

Sytuacja, która rodzi odpowiedzialność pracownika to pozostawienie auta z konwojowaną gotówką na niestrzeżonym parkingu lub nieprawidłowe przyjęcie dostawy towaru do sklepu.

Pracownik może zwolnić się z odpowiedzialności w dwóch sytuacjach. Jeśli szkoda nastąpiła na skutek przyczyn od niego niezależnych (włamanie do mieszkania pracownika i kradzież powierzonego mienia) oraz w przypadku braku dopełnienia przez pracodawcę warunków technicznych pozwalających na zabezpieczenie powierzonego mienia (np. brak inwentaryzacji po rozwiązaniu umowy z pracownikiem odpowiedzialnym za mienie powierzone). To na pracowniku spoczywa ciężar dowodowy. Musi on wykazać zaistnienie okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności lub ją zmniejszających. Ma to realne przełożenie na wysokość odszkodowania. W przypadku wspomnianej wyżej kradzieży pracownik odpowiada na zasadach ogólnych. Stwierdzenie to wynika ze stanowiska SN wyrażonego w wyroku z dnia z 28 kwietnia 1997 r., (I PKN 114/97). Pracodawca ma obowiązek wykazania szkody oraz uchybień, jakich dopuścił się pracownik.

Polecamy serwis: Pracownik

Do naprawienia szkody może dojść zarówno na mocy orzeczenia sądu pracy jak i na mocy zawartej przez strony ugody.

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. nr  21, poz. 94 z późn.zm),
  • wyrok Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2010 r., (sygn. akt II PK 307/09),
  • wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 1997 r., (sygn. akt I PKN 114/97).
Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Tylko teraz
148,20 zł
228,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    20 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?