Kategorie

Mienie powierzone – odpowiedzialność pracownika

Aleksandra Pajewska
Pracownik odpowiada za mienie powierzone w pełnej wysokości. / Fot.Fotolia
inforCMS
Odpowiedzialność pracownika za mienie służbowe ukształtowana jest dwutorowo. Wyróżniamy bowiem odpowiedzialność na tzw. zasadach ogólnych oraz odpowiedzialność o zaostrzonym rygorze, tj. odpowiedzialność za mienie powierzone. Czym charakteryzuje się każdy z tych reżimów?

Ogólna odpowiedzialność materialna pracowników

Odpowiedzialność materialna za zniszczenie sprzętu służbowego (laptopa, telefonu) może być odmiennie ukształtowana, w zależności od zaistniałej sytuacji. Pierwszy przypadek dotyczy uszkodzenia sprzętu, które nastąpiło w wyniku niedbalstwa lub lekkomyślności pracownika (np. pożar w zakładzie pracy spowodowany niewyłączoną przez pracownika kuchenką elektryczną). Wówczas wysokość zapłaty jest ograniczona i skorelowana z wynagrodzeniem zatrudnionego. Pracownik może ponieść odpowiedzialność materialną w wysokości do trzykrotności jego wynagrodzenia, niezależnie od wartości zniszczonego sprzętu. Z kolei umyślne zniszczenie mienia powoduje obowiązek naprawienia szkody w pełnej wysokości. Umyślność rozumiana jest szeroko, jako celowe działanie a także świadome naruszenie obowiązków pracowniczych, czyli godzenie się na powstanie szkody. Pracownik musi naprawić szkodę w pełnej wysokości. Nie ma tu żadnych widełek czy ograniczeń kwotowych. W tej sytuacji wysokość otrzymywanego wynagrodzenia nie ma znaczenia. Powstanie szkody w wyniku działania kilku pracowników powoduje ich solidarną odpowiedzialność.

Zobacz również: Odpowiedzialność materialna pracownika cz. I

Odpowiedzialność za mienie powierzone

Na podstawie uregulowań art. 124 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks pracy pracownik, któremu powierzono mienie z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się (pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności, narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze) odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu. Wskazany katalog ma charakter otwarty, stanowi jedynie przykładowe wyliczenie. Powierzenie mienia związane jest najczęściej z stanowiskami łączonymi z odpowiedzialnością materialną, np.: kasjer, sprzedawca, handlowiec. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II PK 307/09) odpowiedzialność materialna za mienie powierzone z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się jest odrębnym reżimem odpowiedzialności materialnej pracowników.

Za mienie powierzone pracownik odpowiada w pełnej wysokości (za szkodę rzeczywistą oraz utracone korzyści po stronie pracodawcy).

Reklama

Warunkami odpowiedzialność pracownika za mienie powierzone są: prawidłowe powierzenie mienia oraz powstanie szkody w tym mieniu. Odpowiedzialność pracownika uregulowana została na innych zasadach niż ogólne. Wynika z przyjęcia założenia, że na pracowniku spoczywa obowiązek szczególnej dbałości w sprawowaniu pieczy nad mieniem. Jako pierwszą odrębność podkreślić należy, że ustawodawca domniemuje winę zatrudnionego. Pracownik odpowiada za szkodę w pełnej wysokości (dotyczy to zarówno szkody rzeczywistej jak i utraconych korzyści po stronie pracodawcy).

Powierzenie sprzętu musi nastąpić w sposób pozwalający pracownikowi na ustalenie ilości i jakości otrzymanego mienia (inwentaryzacja). Zazwyczaj przekazanie połączone jest z zawarciem umowy, która określa warunki, na jakich mienie zostało powierzone podwładnemu oraz sposób odpowiedzialność za jego utratę/ uszkodzenie. Dla ważności powierzenia konieczna jest rzeczywista zgoda pracownika. Za taką zgodę rozumie się: uzgodnienie rodzaju pracy w umowie o pracę, podpisanie jakiegokolwiek dokumentu zaświadczającego otrzymanie towaru oraz pobranie przez pracownika sprzętu/ pieniędzy na towar.

Sytuacja, która rodzi odpowiedzialność pracownika to pozostawienie auta z konwojowaną gotówką na niestrzeżonym parkingu lub nieprawidłowe przyjęcie dostawy towaru do sklepu.

Pracownik może zwolnić się z odpowiedzialności w dwóch sytuacjach. Jeśli szkoda nastąpiła na skutek przyczyn od niego niezależnych (włamanie do mieszkania pracownika i kradzież powierzonego mienia) oraz w przypadku braku dopełnienia przez pracodawcę warunków technicznych pozwalających na zabezpieczenie powierzonego mienia (np. brak inwentaryzacji po rozwiązaniu umowy z pracownikiem odpowiedzialnym za mienie powierzone). To na pracowniku spoczywa ciężar dowodowy. Musi on wykazać zaistnienie okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności lub ją zmniejszających. Ma to realne przełożenie na wysokość odszkodowania. W przypadku wspomnianej wyżej kradzieży pracownik odpowiada na zasadach ogólnych. Stwierdzenie to wynika ze stanowiska SN wyrażonego w wyroku z dnia z 28 kwietnia 1997 r., (I PKN 114/97). Pracodawca ma obowiązek wykazania szkody oraz uchybień, jakich dopuścił się pracownik.

Polecamy serwis: Pracownik

Do naprawienia szkody może dojść zarówno na mocy orzeczenia sądu pracy jak i na mocy zawartej przez strony ugody.

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. nr  21, poz. 94 z późn.zm),
  • wyrok Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2010 r., (sygn. akt II PK 307/09),
  • wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 1997 r., (sygn. akt I PKN 114/97).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Kara pozbawienia wolności nie tylko w zakładzie karnym

    Osoby, które zostały skazane na karę pozbawienia wolności, mają do wyboru dwie instytucje prawne, które dają im możliwość odbycia tej kary poza zakładem karnym.

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.

    Alimenty natychmiastowe a dłużnicy alimentacyjni

    Alimenty natychmiastowe to rozwiązanie zaproponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Czy po wprowadzeniu przepisów zaległości dłużników wzrosną?

    Obostrzenia czerwiec 2021

    Obostrzenia na czerwiec 2021 r. przedstawił podczas konferencji prasowej minister zdrowia Adam Niedzielski. Co z weselami?

    Rekrutacja przez sztuczną inteligencję oczami kandydatów [BADANIE]

    Rekrutacja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji? Dla większości kandydatów nie stanowiłoby to problemu. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Pracuj.pl.

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta?

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta dla siebie i dla dziecka? Co daje posiadanie takiego konta?