Kategorie

Odpowiedzialność materialna pracownika cz. I

Odpowiedzialność pracownika względem pracodawcy. /Fot. Fotolia
Odpowiedzialność pracownika względem pracodawcy. /Fot. Fotolia
Jakie ryzyko ponosi pracodawca w związku z zatrudnieniem pracownika? W jakiej sytuacji pracownik może wyrządzić szkodę pracodawcy? Jak jest odpowiedzialność pracownika względem pracodawcy?

Zatrudnianie pracowników wiąże się z koniecznością ponoszenia przez pracodawcę znacznej części ryzyka związanego z działaniami zatrudnianych osób, podejmowanymi w procesie pracy. We wszystkich sferach życia gospodarczego może dochodzić do zdarzeń skutkujących wyrządzeniem szkody przez pracowników, czy to samemu pracodawcy, czy to osobom trzecim. Warto więc zwrócić uwagę, że przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 21 poz. 94 ze zm.) wprowadzają znaczne ograniczenia odpowiedzialności odszkodowawczej pracowników względem pracodawcy lub osób trzecich.

Zobacz serwis: Praca

Wyrządzenie szkody osobie trzeciej przez pracownika

Po pierwsze należy zwrócić uwagę, że w razie wyrządzenia szkody osobie trzeciej przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych, zasadniczo wyłącznie pracodawca jest zobowiązany do naprawienia takiej szkody. Poszkodowany może dochodzić więc odszkodowania od pracodawcy, nie zaś od pracownika – sprawcy szkody. Wyjątkowo, w orzecznictwie przyjmuje się, że odszkodowania można dochodzić bezpośrednio od pracownika, jeśli pracodawca jest niewypłacalny i nie może naprawić szkody.

W razie naprawienia szkody osoby trzeciej przez pracodawcę, pracownik ponosi odpowiedzialność za tę szkodę tylko względem pracodawcy, na szczególnych zasadach określonych prawem pracy.

Odpowiedzialność pracownika względem pracodawcy, zarówno za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej (naprawioną przez pracodawcę), jak i za szkodę wyrządzoną przez pracownika samemu pracodawcy, jest przy tym, jak już wyżej wskazano, ograniczona.

Wyrządzenie szkody umyślnie

Pracownik jest zobowiązany do naprawienia pracodawcy szkody w pełnej wysokości jedynie jeśli wyrządził szkodę umyślnie (np. celowo zdewastował narzędzie pracy, złośliwie wprowadził wirusa do systemu komputerowego). Obowiązek naprawienia szkody w pełnej wysokości obejmuje wówczas zarówno stratę (np. koszt zniszczonego urządzenia), jak i utracone korzyści (np. nieosiągnięty zysk, w związku z zablokowaniem produkcji).

Zobacz serwis: Czas pracy

Szkoda wyrządzona z winy nieumyślnej

W sytuacji jednak, gdy szkoda została wyrządzona z winy nieumyślnej, tzn. jeśli pracownik nie miał zamiaru wyrządzenia szkody a dopuścił się jedynie niedbalstwa lub lekkomyślności, pracownik odpowiada za szkodę jedynie w granicach tzw. rzeczywistej straty (tzn. np. za wartość zniszczonego mienia). Odpowiedzialność pracownika nie obejmuje wówczas utraconych korzyści.

Co jednak najistotniejsze, w razie szkody wyrządzonej z winy nieumyślnej, odszkodowanie dla pracodawcy nie może przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody.

Wyrządzenie szkody przez kilku pracowników

Ważne jest także, że w razie wyrządzenia szkody przez kilku pracowników, każdy z nich ponosi odpowiedzialność za część szkody stosownie do przyczynienia się do niej i stopnia winy. Jeżeli natomiast nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych pracowników do powstania szkody, odpowiadają oni w częściach równych. Regulacje prawa pracy wyłączają zatem zasadniczo możliwość solidarnej odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez kliku pracowników.

Przepisy prawa pracy przewidują także szczególne reguły odpowiedzialności pracowników za tzw. mienie powierzone. Reguły te zostaną przedstawione w drugiej części niniejszej publikacji.

Podsumowanie

Podsumowując natomiast kwestie dotyczące podstawowych zasad odpowiedzialności materialnej pracowników, należy podkreślić wagę ograniczenia tej odpowiedzialności. Najistotniejsze jest to, że za szkody wyrządzone przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych, pracownicy ponoszą odpowiedzialność zasadniczo tylko względem pracodawcy. Reguły tej odpowiedzialności wynikające z prawa pracy są korzystniejsze dla pracowników niż ogólne zasady odpowiedzialności odszkodowawczej wynikające z prawa cywilnego.

Zobacz: Odpowiedzialność materialna pracownika cz. II

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?