Jak ubiegać się o odszkodowanie za błąd medyczny?

• Jak udowodnić błąd medyczny 
• Kto może ubiegać się o odszkodowanie za błąd medyczny?
• Czym jest błąd medyczny?
• Ocena błędu medycznego 
• Zgłoszenie błędu w sztuce lekarskiej
• Orzekanie o Zdarzeniach Medycznych
• Jakie dokumenty są potrzebne za odszkodowanie za błąd medyczny? 
• Podział błędów medycznych 
• Jaka jest odpowiedzialność za błąd medyczny? 
• Kto odpowiada za błędy medyczne?
• Świadczenia kompensacyjne za błąd medyczny

Jak udowodnić błąd medyczny 

W opinii ekspertów sprawy z tytułu odszkodowania za błędy medyczne, to jedne z najtrudniejszych w dziedzinie odszkodowań. Konieczność udowodnienia zdarzenia medycznego, a w tym zależności pomiędzy błędem medycznym a utratą zdrowia bądź życia przez poszkodowanego powoduje, że poszkodowany musi wykazać się dużą cierpliwością oraz wiedzą, aby móc uzyskać odszkodowanie za błąd medyczny. W postępowaniu liczy się opinia biegłego i zebrana dokumentacja. Zasadniczo na każdym etapie postępowania mogą pojawić się trudności od gromadzenia dokumentacji począwszy. Dobra wiadomość dla poszkodowanego w wyniku błędu medycznego pacjenta jest taka, że odszkodowania są możliwe do uzyskania, dlatego nie należy się poddawać. Chcąc przyspieszyć procedurę przyznania odszkodowania za błąd medyczny, dobrze jest zwrócić się o pomoc do doświadczonej kancelarii prawnej, która specjalizuje się w tego typu sprawach. 

Kto może ubiegać się o odszkodowanie za błąd medyczny?

Należy spełnić kilka warunków, w przypadku chęci ubiegania się o odszkodowanie za błąd medyczny. Oto one: 

• postępowanie personelu medycznego musi zostać zakwalifikowane, jako błąd medyczny bądź też zdarzenie medyczne; 
• poszkodowany musi doznać uszczerbku na zdrowiu lub musi dojść do śmierci poszkodowanego; 
• uszczerbek na zdrowiu lub śmierć poszkodowanego musi być skutkiem błędu medycznego.

Podstawą ubiegania się o odszkodowanie za błąd medyczny jest udowodnienie, że doszło do popełnienia błędu medycznego i że błąd ten wywołał utratę zdrowia bądź życia. Nie uzyska się odszkodowania za błąd medyczny, jeśli pacjent w jego konsekwencji nie doznał uszczerbku na zdrowiu. 

Czym jest błąd medyczny?

Tutaj należy rozróżnić dwa zagadnienia. Pierwszym jest błąd medyczny – może go popełnić każdy przedstawiciel zawodu medycznego, czyli: lekarz, pielęgniarka, położna, ratownik medyczny, stomatolog, technik stomatologiczny czy farmaceuta. Drugim – węższym zagadnieniem jest błąd lekarski – błędów lekarskich dopuszczają się tylko lekarze. Najobszerniejszym zagadnieniem jest zdarzenie medyczne – odnosi się nie tylko do przedstawicieli zawodów medycznych, ale także innych pracowników placówki medycznej.

Błąd medyczny, jako taki nie jest zdefiniowany w kodeksie cywilnym. Definicję można jednak znaleźć w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 1955 roku, mówi ona, że błędem w sztuce lekarskiej nazwiemy czynność bądź zaniechanie lekarza w zakresie diagnozy i terapii, niezgodną z nauką medycyny w zakresie dla lekarza dostępnym. Zatem błędem medycznym jest nieumyślne działanie, zaniedbanie bądź zaniechanie lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej lub osoby wykonującej inny zawód medyczny, które w efekcie powodują powstanie szkody u pacjenta. 

Ocena błędu medycznego 

Aby móc mówić o błędzie medycznym musi zostać spełniony warunek, którym jest niezastosowanie się do aktualnej wiedzy medycznej. Co to oznacza w praktyce? Otóż lekarz diagnozujący bądź leczący dawną metodą, popełnia błąd medyczny, jeżeli przyniosła ona szkodę pacjentowi. Informacja ta istotna jest w procesie, który toczy się nawet przez kilka lat. Procesy tego typu trwają średnio 3 lata, zawsze należy mieć na uwadze fakt, aby dochodząc prawdy, kierować się wiedzą dostępną na dzień, w którym zdarzył się rzekomy błąd medyczny.

Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 1955 roku oraz późniejszego orzecznictwa, mówi, że przy ocenie postępowania personelu medycznego brana jest pod uwagę staranność w diagnozowaniu i leczeniu. Zatem niezbędne jest dowieść nie tylko to, że diagnoza została błędnie postawiona bądź też leczenie było nieprawidłowo przeprowadzone zgodnie ze stanem wiedzy, ale również to, że lekarz lub inny przedstawiciel zawodu medycznego – nie wykazał się należytą starannością. 

Zgłoszenie błędu w sztuce lekarskiej

Na zgłoszenie błędu medycznego poszkodowany pacjent ma 3 lata – od momentu, gdy poznał jego skutki. Prawo przewiduje ponadto, że powikłania wskutek błędu medycznego mogą pojawić się nie tak od razu, dlatego pacjent może ubiegać się o odszkodowanie za błąd w sztuce lekarskiej do 3 lat od pogorszenia się stanu zdrowia, a ten może pojawić się nawet 10 lat po zdarzeniu medycznym. Zatem w przypadku, gdy poszkodowany pacjent podupadnie na zdrowiu dopiero 10 lat po błędnej diagnozie (błędnie przeprowadzonym leczeniu), nadal przysługuje mu okres 3 lat na dochodzenie swoich praw. Ofiary błędu medycznego w dzieciństwie, mogą dochodzić swoich spraw do 20. roku życia. 

Orzekanie o Zdarzeniach Medycznych

Poszkodowanemu pacjentowi przysługuje prawo do zgłoszenia sprawy Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych. Komisja ma 4 miesiące na rozpatrzenie wniosku poszkodowanego i wydanie orzeczenia. Wniosek wraz z orzeczeniem zostaje przekazany do konkretnej placówki medycznej, która ma miesiąc na odniesienie się do sprawy, jeżeli się do niej nie ustosunkuje, wtedy jednostka medyczna przyznaje się do popełnienia błędu lekarskiego. Gdy wyrok się uprawomocni, wtedy kierownik placówki przedstawia proponowaną kwotę odszkodowania – w przypadku zgody pacjenta na ową kwotę, może ubiegać się o nią w postępowaniu sądowym. Od orzeczenia Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w przeciągu 30 dni może odwołać się poszkodowany pacjent, placówka medyczna oraz ubezpieczyciel. Wniesienie sprawy do Komisji nie przekreśla szansy wniesienia sprawy do sądu. 

Jakie dokumenty są potrzebne za odszkodowanie za błąd medyczny? 

Do udowodnienia błędu medycznego potrzebna jest przede wszystkim dokumentacja medyczna, mowa tutaj o wypisie ze szpitala i kompletnej historii choroby. Poszkodowany pacjent powinien zaraz po zajściu zdarzenia medycznego zgłosić się do placówki medycznej z prośbą o udostępnienie całej historii choroby. Ponadto potrzebne będą chronologiczne zeznania poszkodowanego. Chcąc uzyskać zwrot z kosztów leczenia należy przedstawić wszelkie rachunki i faktury, poświadczające m.in. koszty leczenia, rehabilitacji, opieki. 

Podział błędów medycznych 

Błędy medyczne dzielone są ze względu na etap leczenia pacjenta, w którym popełniono błąd: 

• Błędy diagnostyczne – dzielą się na błędy zaniechania i rozumowania.  W pierwszym przypadku mowa o nieprzeprowadzeniu bądź niestarannie przeprowadzonemu wywiadowi lekarskiemu. Błąd zaniechania może polegać także na niewykonaniu odpowiednich dla danego przypadku badań diagnostycznych. W temacie błędów rozumowania, to są one efektem niewłaściwie odczytanych wyników badań, przeprowadzonych w sposób prawidłowy. 
• Błędy terapeutyczne – popełniane zostają na etapie leczenia pacjenta. Dzieli się je na błędy działania (np. niewłaściwa terapia) i zaniechania (np. brak konsultacji po zabiegu). Błędy terapeutyczne mogą efektem błędów diagnostycznych występować niezależnie od prawidłowo postawionej diagnozy. 
• Błędy organizacyjne – są skutkiem złego zarządzania placówką medyczną. Błędy tego typu zazwyczaj popełniają niemedyczni pracownicy i może nim być (m.in. w drodze zaniedbania zakażenie pacjenta w szpitalu chorobą zakaźną). 
• Błędy techniczne – błędy, do których dochodzi najczęściej w trakcie zabiegu. Mogą być skutkiem pomylonych historii choroby i skierowania na zabieg niewłaściwego pacjenta. 
• Błędy informacyjne – występują w przypadku, gdy lekarz nie dopełni obowiązku informowania pacjenta o stanie zdrowia. 
• Błędy jatrogenne – wynikają z niewłaściwej komunikacji z pacjentem i nierzetelnym informowaniu pacjenta o stanie zdrowia i przebiegu terapii. 

Jaka jest odpowiedzialność za błąd medyczny? 

Rozróżnia się cztery rodzaje odpowiedzialności za błędy medyczne - pierwszą z nich jest odpowiedzialność cywilna lekarza i placówki medycznej. Muszą w tym przypadku zaistnieć jednocześnie trzy przesłanki: – wina, szkoda oraz związek między winą i szkodą. W przypadku błędów medycznych jest także odpowiedzialność: zawodowa, pracownicza oraz karna. 

Kto odpowiada za błędy medyczne?

Poszkodowany błędem medycznym pacjent, może skarżyć szpital lub inną placówkę, ubezpieczyciela, a także lekarza. Należy pamiętać, że lekarz, który jest zatrudniony w oparciu o umowę o pracę nie ponosi odpowiedzialności cywilnej za popełnione błędy medyczne – tutaj odpowiada placówka zatrudniająca lekarza, a lekarz staje się w sprawie świadkiem i ponosi odpowiedzialność pracowniczą. W przypadku lekarza zatrudnionego w oparciu o kontrakt, odpowiada on w charakterze oskarżonego – pozew należy złożyć również przeciw szpitalowi.

Ubezpieczyciel placówki także ponosi odpowiedzialność. Jeżeli lekarz zatrudniony jest na umowę o pracę, odpowiedzialność ponosi placówka i ubezpieczyciel placówki. Gdy lekarz pracuje na kontrakcie odpowiedzialność ponosi placówka medyczna i jej ubezpieczyciel oraz lekarz i jego ubezpieczyciel. 

Świadczenia kompensacyjne za błąd medyczny

Celem odszkodowania za błąd lekarski i medyczny jest rekompensata strat poniesionych przez pacjenta. Ma on ponadto prawo do innych rekompensat, których przyznanie zależne jest od sytuacji i okoliczności. 

• Zadośćuczynienie za błąd medyczny lub lekarski – to jednorazowe świadczenie rekompensacyjne. Pacjent otrzymuje je za doznaną szkodę niemajątkową. Kwota ustalana jest indywidualnie i zależy (m.in. od czasu trwania i bolesności leczenia, wieku poszkodowanego, trwałości skutków błędu lekarskiego lub medycznego). 
• Renta na zwiększone potrzeby – świadczenie przysługuje poszkodowanemu, który w efekcie błędu medycznego ma zwiększone potrzeby życiowe (m. in. stałe prywatne leczenie lub rehabilitacja, stosowanie specjalnego odżywiania, zapewnienie opieki osób trzecich nad poszkodowanym). 
•  Renta z tytułu utraty zdolności do pracy – jest najczęściej wypłacanym świadczeniem. Przysługuje osobom, które przez doznany błąd medyczny, nie mogą podjąć lub kontynuować zarobkowania.